Bản án 775/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Phạm Thị P đối với ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ về việc buộc ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã ký kết ngày 14/8/2017 được Văn phòng C, quyển số 02/2017/CC-SCC/HĐGD. Không chấp nhận yêu cầu buộc ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Ngọc Đ1 phải bàn giao quyền sử dụng đất và làm thủ tục sang tên quyền sử dụng đất cho bà Phạm Thị…
Nhận định của Tòa án
do hợp đồng giả tạo che đậy hợp đồng vay nên bà P không được giao nhận đất nên không phải giao trả đất. Ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ 9 không có nhận tài sản từ bà P nên không có nghĩa vụ trả gì cho bà P. Bà P đang giữ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản chính của ông Ẩ nên buộc bà P giao lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản chính số 000096 cấp ngày 13/3/1995 cho ông Đinh Ngọc Ẩ. Xác định hai bên cùng có lỗi ngang nhau nên không bên nào phải bồi thường thiệt hại. Nên phần này giữ nguyên nội dung đã tuyên, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn. [2.3] Đối với nghĩa vụ thanh toán, căn cứ lời thừa nhận của các đương sự và tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở xác định bà Lê Thị T đã nhận của bà P số tiền vay 700.000.000 đồng nhưng đến nay chưa hoàn trả nên phải có nghĩa vụ hoàn trả số tiền gốc đã vay. Về tiền lãi, do các bên đều xác nhận có việc thanh toán lãi nhưng không thống nhất và không chứng minh được đầy đủ số tiền lãi đã thanh toán, nên Hội đồng xét xử xác định số tiền lãi đã trả theo phạm vi các bên cùng thừa nhận; đối với phần còn lại, áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 để xác định nghĩa vụ trả lãi đối với khoản vay kể từ ngày nhận tiền đến ngày xét xử sơ thẩm, sau khi khấu trừ số tiền lãi bà T đã thanh toán cho bà P theo chứng cứ có trong hồ sơ. [2.4] Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, người đại diện theo ủy quyền của bà P và bà T thống nhất xác nhận giữa hai bên có phát sinh quan hệ vay tài sản; bà P đã giao cho bà T số tiền 700.000.000 đồng, bà T có nghĩa vụ hoàn trả tiền gốc và tiền lãi. Bản thân bà T kéo dài nên không xác định được đầy đủ số tiền đã thanh toán. Bà P cũng xác nhận đã nhận tiền lãi của bà T trong một thời gian, gồm mức lãi 4%/tháng trong khoảng 04 đến 05 tháng và sau đó tiếp tục nhận các khoản tiền trên 10.000.000 đồng/tháng, tuy nhiên không xác định được cụ thể thời gian và số tiền đã nhận. Như vậy, việc giữa bà P và bà T tồn tại quan hệ vay tài sản là tình tiết các đương sự đều thừa nhận, không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự: [2.5]
Xét thấy, sau khi tuyên bố giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu thì quyền, nghĩa vụ của các bên phát sinh từ giao dịch vay tài sản bị che giấu phải được giải quyết trong cùng vụ án nhằm bảo đảm giải quyết triệt để quan hệ tranh chấp, tránh phát sinh vụ kiện khác giữa cùng các đương sự đối với cùng một giao dịch.
Do đó, việc cấp sơ thấm tuyên hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu nhưng tách quan hệ vay tài sản giữa bà P và bà T để giải quyết bằng vụ án khác là chưa bảo đảm giải quyết đầy đủ hậu quả pháp lý của giao dịch giả tạo theo quy định tại Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.6]
Từ những phân tích trên, có căn cứ chấp nhận một phần kháng cáo của bà P, sửa bản án sơ thẩm theo hướng ngoài việc tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu còn buộc bà T có nghĩa vụ thanh toán cho bà Phạm Thị P số tiền vay gốc và tiền lãi theo quy định của pháp luật. Cụ thể về số tiền, được tính là 700.000.000 đồng tiền gốc và 638.944.444 đồng tiền lãi (sau khi khấu trừ 140.000.000 đồng tiền lãi đã trả), tổng cộng 1.198.944.444 đồng,
[3] Về chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Giữ nguyên phần quyết định của bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng phần không có kháng cáo, kháng nghị. 10 Sửa phần án phí dân sự sơ thẩm: Bà Lê Thị T phải chịu số tiền tính tròn là 47.968.000 đồng tương ứng với số tiền phải trả cho nguyên đơn.
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Nguyên đơn được chấp nhận yêu cầu kháng cáo nên nguyên đơn không phải chịu án phí.
[5]. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ: - Khoản 1 và khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; - Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Tuyên xử: Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn bà Đinh Thị P1: Giữ nguyên một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 108/2026/DS-ST ngày 30 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 14 – Cần Thơ và sửa một phần bản án sơ thẩm về nghĩa vụ trả tiền của bà Lê Thị T: I. Giữ nguyên một phần bản án sơ thẩm như sau:
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Phạm Thị P đối với ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ về việc buộc ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã ký kết ngày 14/8/2017 được Văn phòng C, quyển số 02/2017/CC-SCC/HĐGD. Không chấp nhận yêu cầu buộc ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Ngọc Đ1 phải bàn giao quyền sử dụng đất và làm thủ tục sang tên quyền sử dụng đất cho bà Phạm Thị P.
2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Đinh Ngọc Ẩ 2.1. Tuyên bố: Hợp đồng cầm cố không đề ngày tháng năm “có ghi: Thời hạn cầm cố là 10 năm từ ngày 14/8/2017 đến ngày 14/7/2027” (bút lục 110) giữa ông Đinh Ngọc Ẩ với bà Lê Thị T bị vô hiệu. Hậu quả của hợp đồng vô hiệu: Ghi nhận sự tự nguyện thoả thuận giữa ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ với bà Lê Thị T (người đại diện là ông Võ Văn Ú1). Theo đó ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ tự nguyện có nghĩa vụ trả cho bà Lê Thị T số tiền 110.000.000đ (Một trăm mười triệu đồng), bà Lê Thị T không yêu cầu tính lãi suất. Bà Lê Thị T không nhận đất nên không có nghĩa vụ giao trả đất cho ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ. Kể từ ngày bà Lê Thị T có đơn yêu cầu thi hành án nếu ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ chậm trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015. 2.2. Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 14/8/2017 được Văn phòng C, quyển số 02/2017/CC-SCC/HĐGD giữa ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần Thị Đ (đại diện theo ủy quyền ký hợp đồng là bà Lê Thị T) với bà Phạm Thị P bị vô hiệu. Hậu quả của hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu: Hai bên cùng có lỗi ngang nhau nên không bên nào phải bồi thường thiệt hại. Ông Đinh Ngọc Ẩ, bà Trần T 11 Đ không có nhận tài sản từ bà Phạm Thị P nên không có nghĩa vụ trả gì cho bà P. Bà Phạm Thị P không có nhận quản lý, sử dụng đất của ông Ẩ, bà Đ nên không có nghĩa vụ hoàn trả đất cho ông Ẩ, bà Đ. Buộc bà Phạm Thị P có nghĩa vụ trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 000096 do Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Cần Thơ cấp ngày 13/3/1995 cho bà Lương Thị T1 đứng tên chủ sử dụng (đã được chỉnh lý biến động sang tên ông Đinh Ngọc Ẩ) cho ông Đinh Ngọc Ẩ (bản chính).
3. Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Ngô Thanh L2 3.1. Ghi nhận sự tự nguyện thoả thuận của ông Đinh Ngọc Ẩ, ông Ngô Thanh L2, bà Phạm Thị P (có đại diện bà Dương Thị Phương L) tại phiên toà: Công nhận hợp đồng “Tờ sang nhượng đất ngày