Bản án 812/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền: Tranh chấp giữa các đương sự được xác định cho phù hợp là “Tranh chấp về quyền lối đi qua bất động sản liền kề”, phần đất tranh chấp toạ lạc tại phường L, thành phố Cần Thơ, nên Toà nhân dân khu vực 2 – Cần Thơ thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự như án sơ thẩm xác định là phù hợp. [1.2] Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn ông Huỳnh Thanh T có đơn kháng cáo đúng theo quy định tại các Điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và nộp tiền tạm ứng án phí nên được xem là hợp lệ và được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của bị đơn thấy rằng: Nguyên đơn sử dụng phần đất ở thửa 801, diện tích theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 169,8m2 có nguồn gốc là của ông Nguyễn Thanh T1 nhận chuyển nhương của ông Huỳnh Thanh C, nguyên đơn được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 09/4/2015. Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị K sử dụng phần đất tại thửa 250, có tổng diện tích là 6.918,5m2, nguồn gốc nhận chuyển nhượng của ông Trần Quốc D và ông Đoàn Văn H1, bà K được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 19/02/2020. Quá trình sử dụng đất nguyên đơn bà H cho rằng phía bị đơn ông T có hành vi cản trở nguyên đơn đi như đóng trụ, xây hàng rào lưới B40, khoá cổng dẫn đến nguyên đơn không thể ra vào phía sau phần đất thuộc sở hữu của mình, nên phát sinh tranh chấp. [2.1] Phần đất tranh chấp có diện tích 160,7m2 thuộc thửa 250, tờ bản đồ số 08, đất toạ lạc tại khu vực Bình Phó B, phường L, thành phố Cần Thơ, thuộc 5 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU 114542, số vào sổ CS18313 cấp ngày 19/02/2020 cho bà Huỳnh Thị K. [2.2] Xét phần đất nguyên đơn và bị đơn sử dụng, tuy không phải là 02 phần đất giáp ranh liền kề.

Tuy nhiên, theo hiện trạng sơ đồ thửa đất thể hiện phía trước phần đất của nguyên đơn thể hiện có đường đi nội bộ 3,5m2, đầu còn lại giáp thửa 250 của bà K. Thửa đất 801 của nguyên đơn nằm phía sau bị vây bọc bởi thửa 250 do bị đơn sử dụng, nguyên đơn muốn đi ra phía sau phần đất của mình thì phải đi qua lối đi hiện hữu; mặt khác nguyên đơn cũng không có lối đi nào khác. Xét, phần lối đi này đã bị phía bị đơn rào chắn, dẫn đến nguyên đơn bị hạn chế quyền về lối đi qua bất động sản.

Vì vậy, nguyên đơn yêu cầu bị đơn chấm dứt hành vi cản trở nguyên đơn sử dụng lối đi hiện hữu để đi qua bất động sản liền kề là có căn cứ theo quy định tại Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.3] Tại phiên toà sơ thẩm nguyên đơn đồng ý trả cho bị đơn một khoản tiền tương ứng giá trị quyền sử dụng đất là 40.175.000 đồng để đóng góp vào lối đi chung là phù hợp, đảm bảo hài hoà quyền lợi của các bên. Nên cấp sơ thẩm chấp nhận tuy nhiên bị đơn kháng cáo cho rằng chi phí này là quá thấp. [2.4] Thấy rằng, theo Bảng giá kèm theo Nghị quyết 41/2025 ngày 31/12/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố C, cấp sơ thẩm căn cứ mức giá này mà tại vị trí đất này chỉ dựa vào sự tự nguyện của nguyên đơn mà chưa tham khảo giá thị trường cũng như tính thêm công sức giá trị đầu tư cải tạo thành con đường đi cho các hộ liền kề cho bị đơn là chưa đảm bảo quyền lợi cho bị đơn. [2.5] Việc bản án ghi nhận nguyên đơn đồng ý trả số tiền như phân tích nêu trên là chưa đảm bảo quyền lợi cho bị đơn nên khi đánh giá lại có sự cân nhắc nâng thêm số tiền buộc phải trả cho bị đơn khi nguyên đơn đi lại trên lối đi trên đất của bị đơn và đồng thời cần sửa về cách tuyên này dành quyền sử dụng lối đi cho nguyên đơn chứ không phải công nhận cho nguyên đơn được quyền sử dụng diện tích 160,7 m2 như phần quyết định bản án sơ thẩm đã tuyên. [2.6] Bị đơn tại phiên toà qua nhiều lần động viên của Hội đồng xét xử đồng ý cho nguyên đơn được sử dụng lối đi nhưng yêu cầu nâng số tiền lên 75.000.000 đồng, nguyên đơn chỉ đồng ý 60.000.000 đồng. Thấy rằng, để đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên nên xem xét đánh giá trình bày của bên kháng cáo là bị đơn là có sơ sở nên xác định đây là căn cứ để buộc nguyên đơn phải trả số tiền mà không cần thiết phải thành lập Hội đồng định giá để thẩm định lại giá thị trường nhằm tránh làm mất thời gian công sức và tài chính của cả hai bên.

[3] Tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn kháng cáo là có cơ sở nên áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự: Sửa án theo hướng nâng số tiền chi phí cho bị đơn là 75.000.000 đồng và điều chỉnh cách tuyên. 6

[4] Quan điểm của Viện kiểm sát phù hợp với quan điểm của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận

[5] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo của bị đơn được chấp nhận nên bị đơn không phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.