Bản án 290/2026/HS-PTBản án 290/2026/HS-PT

16 Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: [1.1] Tại phiên tòa phúc thẩm, những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt; tuy nhiên xét những người này đã có lời khai hoặc ý kiến trình bày trong hồ sơ vụ án, việc vắng mặt của họ không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án.

Vì vậy, căn cứ Điều 351 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định tiến hành xét xử vụ án theo luật định. [1.2] Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm, các có quan tiến hành tố tụng và những người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; đảm bảo quyền và nghĩa vụ cho người tham gia tố tụng. Những người tham gia tố tụng trong vụ án không ai khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của pháp luật. [1.3] Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 20/4/2026 bị cáo Dương Thị Mỹ L kháng cáo đối với bản án sơ thẩm. Xét kháng cáo của bị cáo Dương Thị Mỹ L là đúng chủ thể và còn trong hạn luật định nên được xem xét, giải quyết tại phiên toà phúc thẩm ngày hôm nay theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.

[2] Xét kháng cáo của bị cáo Dương Thị Mỹ L, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: [2.1] Đối với nội dung bị cáo cho rằng bị truy tố, xét xử theo khoản 4 Điều 359 Bộ luật Hình sự nhưng không đảm bảo quyền có người bào chữa cho bị cáo thì thấy rằng: Ban đầu bị cáo bị khởi tố theo khoản 3 Điều 359 Bộ luật Hình sự, không bắt buộc phải có Luật sư. Quá trình điều tra ban đầu bị cáo có lời khai không yêu cầu Luật sư bào chữa. Sau khi kết thúc điều tra và ban hành cáo trạng truy tố bị cáo theo khoản 4 Điều 359 Bộ luật Hình sự, tại biên bản hỏi cung ngày 06/8/2025 bị cáo đề nghị có người bào chữa; ngày 27/8/2025 Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng đã có Văn bản đề nghị xin được rút hồ sơ; ngày 04/9/2025 Tòa án đã trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung; ngày 12/9/2025 Viện kiểm sát đã có quyết định trả hồ sơ cho Cơ quan cảnh sát điều tra; ngày 16/9/2025 bị cáo có Đơn yêu cầu Luật sư bào chữa; ngày 06/10/2025 Cơ quan cảnh sát điều tra đã chỉ định và cấp Thông báo bào chữa cho Luật sư Hà Đồng T1. Ngày 31/10/2025 Cơ quan cảnh sát điều tra đã cấp Thông báo bào chữa cho Luật sư Phạm Hữu Q tham gia bào chữa cho bị cáo trong giai đoạn điều tra bổ sung (theo Đơn đề nghị của gia đình bị cáo). Quá trình điều tra bổ sung Luật sư T1 đã được 17 tham gia buổi đi cung cùng với bị cáo vào ngày 02/11/2025; riêng Luật sư Phạm Hữu Q do gia đình bị cáo mời cũng đã được tiếp cận hồ sơ vụ án và tham gia bào chữa tại phiên tòa công khai. Tại phiên toà phúc thẩm hôm nay, luật sư Hà Đồng T1 cũng thừa nhận việc đã đi cung cùng bị cáo sau thời điểm điều tra bổ sung. Như vậy bị cáo Dương Thị Mỹ L đã được đảm bảo quyền bào chữa trong các giai đoạn tố tụng theo quy định tại Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự. Do đó Toà án cấp sơ nhận định rằng không cần thiết phải trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung vì lý do trên là có căn cứ, đúng pháp luật. [2.2] Về hành vi phạm tội của bị cáo: Qua xem xét lời khai của bị cáo trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa, lời khai của những người có liên quan, quan điểm luận tội của đại diện Viện kiểm sát, lời bào chữa của các Luật sư cho bị cáo, cùng các tài liệu, chứng cứ khác đã được thu thập có tại hồ sơ vụ án; Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: [2.2.1] Dương Thị Mỹ L là cán bộ Công an thị xã Đ được giao nhiệm vụ tiếp nhận và trả lời kết quả tra cứu, khai thác hồ sơ, tài liệu trong tàng thư hộ khẩu; từ tháng 02/2023 đến tháng 4/2023, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đã lợi dụng chức vụ quyền hạn được giao vì mục đích vụ lợi và vì động cơ cá nhân khác muốn giúp người thân và những người có quen biết, Dương Thị Mỹ L đã có hành vi sửa chữa, làm sai lệch nội dung của 25 hồ sơ tàng thư cư trú và trình lãnh đạo ký, cấp 16 giấy tờ/văn bản về việc trả lời đơn xin trích lục hộ khẩu có nội dung không đúng với tàng thư lưu trữ 16 trường hợp, giúp cho các công dân này hoàn thành hồ sơ đăng ký biến động đất đai đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định lại diện tích đất, hồ sơ xin cấp đối Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hồ sơ kê khai di sản thừa kế, hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất…; kết quả điều tra xác định bị cáo hưởng lợi tổng cộng số tiền 700.000 đồng với 03 trường hợp, các trường hợp còn lại là vì động cơ cá nhân. [2.2.2] Hành vi nêu trên của bị cáo Dương Thị Mỹ L đã bị Toà án cấp sơ thẩm kết tội “Giả mạo trong công tác” theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 359 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. [2.3] Xét thấy rằng, hành vi phạm tội của bị cáo Dương Thị Mỹ L thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, đã xâm phạm đến hoạt động đúng đắn bình thường của cơ quan tổ chức, trong vụ án này là uy tín, hoạt động đúng đắn bình thường của Công an thị xã Đ, tỉnh Quảng Nam (cũ) nói riêng và hệ thống ngành Công an nói chung trong lĩnh vực quản lý trật tự xã hội, tàng thư hộ khẩu; đồng thời cũng gián tiếp gây ảnh hưởng xấu đến sự hoạt động đúng đắn bình thường uy tín của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý đất đai khi thực hiện kiểm soát các loại hồ sơ đăng ký biến động đất đai, xin xác định lại diện tích đất, hồ sơ xin cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ kê khai di sản thừa kế, hoặc hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất…; qua đó tiềm ẩn nguy cơ 18 gây phát sinh tranh chấp về đất đai trong công dân, gây mất trật tự trị an xã hội của địa phương; động cơ mục đích phạm tội được xác định là vì vụ lợi hoặc vì động cơ cá nhân muốn giúp người thân, người quen nhằm nâng cao vị thế của mình trong xã hội. Do đó việc xử phạt bịc áo một mức án nghiêm khắc, tương xứng với tính chất mức độ phạm tội và hậu quả do bị cáo gây ra là cần thiết. [2.4] Khi quyết định hình phạt, Toà án cấp sơ thẩm đã xem xét, đánh giá tính chất hành vi phạm tội, hậu quả của vụ án, nhân thân của bị cáo và áp dụng đầy đủ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo. Như về tình tiết tăng nặng: Bị cáo nhiều lần thực hiện việc sửa chữa giấy tờ, tài liệu và nhiều lần trình giấy tờ giả mạo để lãnh đạo đơn vị ký sau đó cấp cho công dân, nên phạm tội thuộc trường hợp từ 2 lần trở lên theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Về nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ: bị cáo là phụ nữ, có nhân thân tốt, chưa từng có tiền án tiền sự, lần đầu vi phạm pháp luật hình sự; là cán bộ chiến sỹ Công an đã có nhiều năm công tác và cống hiến trong ngành; quá trình công tác nhiều lần được tặng thưởng Giấy khen, Bằng khen vì hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; hoàn cảnh gia đình của bị cáo khó khăn là lao động chính có 2 con chưa thành niên trong điều kiện đã ly hôn chồng, gia đình có truyền thống cách mạng có nhiều thân nhân được tặng thưởng huân huy chương kháng chiến; quá trình tố tụng bị cáo đã khai báo thành khẩn, tỏ ra ăn năn hối cải về hành vi và hậu quả do mình gây ra; số tiền bị cáo vụ lợi là rất ít (700.000 đồng) là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s, v khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Do bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ nên Toà án cấp sơ thẩm áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật Hình sự để xử bị cáo mức án dưới mức thấp nhất của khung hình phạt nhưng trong khung hình phạt liền kề là phù hợp.

Do đó, mức hình phạt 08 năm tù mà Toà án cấp sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Dương Thị Mỹ L là không nặng và đã cân nhắc chiếu cố cho bị cáo, thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của pháp luật nước ta. Ngoài ra, Toà án cấp sơ thẩm cũng đã căn cứ khoản 5 Điều 359 Bộ luật Hình sự, xử phạt bổ sung cấm bị cáo Dương Thị Mỹ L đảm nhiệm chức vụ hoặc công việc có liên quan đến lĩnh vực quản lý tàng thư, hộ khẩu trong thời hạn 01 năm kể từ ngày chấp hành xong hình phạt chính là đúng pháp luật. [2.5] Về những nội dung khác có liên quan trong vụ án: [2.5.1] Đối với 29 hồ sơ bị sửa chữa: Quá trình điều tra, xác định có 25 hồ sơ do Dương Thị Mỹ L sửa chữa, tẩy xoá. Trên cơ sở những hồ sơ bị sửa chữa, tẩy xoá, L đã tham mưu 16 văn bản giả trả lời công dân. Còn lại các văn bản khác người dân do thất lạc hoặc chưa thực hiện thủ tục tại cơ quan quản lý đất đai nên chưa xác định được giá trị pháp lý của các văn bản trên. Đối với 04 hồ sơ của công dân bị sửa chữa, tẩy xoá nhưng chưa xác định được người thực hiện: quá trình điều tra không thu giữ được các văn bản trả lời nào khác của Công an thị xã 19 Đ dựa trên thông tin của 04 hồ sơ đã bị sửa chữa còn lại, hơn nữa các hồ sơ cư trú đều được Công an thị xã Đ thu thập từ Công an các xã, phường, thị trấn nên không xác định được người đã sửa chữa, tẩy xóa. Do đó không có cơ sở để thu thập chữ ký, chữ viết để giám định nên không có căn cứ để xử lý. [2.5.2] Đối với Trần M2 (Phó trưởng Công an thị xã Đ - người ký 10 văn bản) và Phạm Viết Á (Phó trưởng Công an thị xã Đ - người ký 01 văn bản): Quá trình điều tra, xác định Trần M2 và Phạm Viết Á là lãnh đạo được giao phụ trách ký văn bản trả lời đơn xin trích lục nhân khẩu của công dân. Khi được tham mưu văn bản mặc dù chưa được Ban chỉ huy Đội rà soát, ký nháy, ông M2 và ông Á do tin tưởng nên không kiểm tra. Tại Công văn số 572/CNVPĐKĐĐ ngày 11/6/2025 của Chi nhánh Văn phòng ĐKĐĐ thị xã Đ có nêu: “… những văn bản trích lục hộ khẩu do Công an thị xã Đ cấp nộp kèm theo hồ sơ không phải là giá trị pháp lý để làm căn cứ xác định lại diện tích đất ở cho hộ gia đình, cá nhân”.

Vì vậy, không có căn cứ để xử lý trách nhiệm đối với Trần M2 và Phạm Viết Á về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 360 BLHS. [2.5.3] Đối với Lê Minh T7, Trần Thị T8: là đội trưởng và đội phó của Đội QLHC về TTXH Công an thị xã Đ, được giao nhiệm vụ rà soát, ký nháy văn bản do L thực hiện. Quá trình điều tra, xác định: L tự ý tham mưu văn bản, không trình qua Ban chỉ huy Đội nên T7 và T8 không biết về việc L tham mưu văn bản.

Vì vậy, Cơ quan điều tra không đề cập xử lý đối với Lê Minh T7 và Trần Thị T8 là có căn cứ. [2.5.4] Đối với Nguyễn Nhật T9: T9 là cán bộ được giao nhiệm vụ phụ trách công tác văn thư. Quá trình điều tra xác định: khi L đưa văn bản có chữ ký của lãnh đạo Công an thị xã, T9 đóng dấu mà không kiểm tra L có vào sổ theo dõi số thụ lý hay không. T9 không biết về việc L làm giả các văn bản trên.

Do đó, Cơ quan điều tra không đề cập xử lý đối với Nguyễn Nhật T9 có căn cứ. [2.5.4] Đối với ông Võ Đức L4: Tuy được phân công thực hiện công việc cùng với bị cáo nhưng từ năm 2022 ông Võ Đức L4 đã được cử đi học trường Đại học A. [2.6] Từ những nhận định nêu trên, xét thấy rằng Toà án cấp sơ thẩm xử phạt bị cáo Dương Thị Mỹ L 08 năm tù về tội "Giả mạo trong công tác" theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 359 Bộ luật Hình sự; đồng thời đã xem xét, giải quyết các vấn đề liên quan có căn cứ, đúng pháp luật. Bị cáo Dương Thị Mỹ L kháng cáo nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào mới, khác để chứng minh cho kháng cáo của mình là có căn cứ. Do đó Hội đồng xét xử thấy rằng không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bị cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm. 20 [2.7] Ý kiến của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng tại phiên toà là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử phúc thẩm nên được chấp nhận.

[3] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bị cáo Dương Thị Mỹ L phải chịu án phí hình sự phúc thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

[4] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không đề cập xem xét, giải quyết.