Bản án 500/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của ông Lê Văn N làm trong hạn luật định và đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định nên Hội đồng xét xử chấp nhận giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Xét yêu cầu kháng cáo của ông Lê Văn N:

[2] Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện phần đất tranh chấp theo kết quả đo đạc thực tế có diện tích 2001,2m², thuộc thửa đất số 843, tờ bản đồ số 08, tọa lạc tại ấp H, xã A, tỉnh Vĩnh Long. Phần đất này có nguồn gốc của ông Lê Văn N được cha mẹ tặng cho. Trong quá trình sử dụng, ông N có đăng ký kê khai và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Lê Văn N do ông N đại diện hộ đứng tên quyền sử dụng đất vào ngày 08/7/1994. Theo lời trình bày của ông Lê Văn N, do ông N và bà Á là anh em ruột, vào khoảng năm 1995–1996, ông có cho bà Á ở nhờ trên phần đất thuộc thửa số 843. Việc cho ở nhờ chỉ bằng lời nói, không thỏa thuận thời hạn. Nay ông N có nhu cầu sử dụng đất nên yêu cầu bà Á giao trả nhưng bà Á không thực hiện. Bà Lê Thị Á không thừa nhận việc ông N cho ở nhờ mà xác định giữa các bên đã thực hiện giao dịch chuyển đổi quyền sử dụng đất cho nhau vào khoảng năm 2002. Do là anh em ruột (ông N là anh của bà Á) và tin tưởng nhau nên việc chuyển đổi không được lập thành văn bản mà chỉ thỏa thuận bằng lời nói. Theo đó, bà Á nhận phần đất thửa số 843 từ ông N, còn ông N nhận lại hai liếp đất từ bà Á (không xác định rõ diện tích, thửa cụ thể, do tại thời điểm chuyển đổi bà Á chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Trên thực tế, các bên đã hoàn tất việc chuyển đổi và giao đất cho nhau quản lý, sử dụng. Từ khi nhận đất đến nay, bà Á trực tiếp quản lý, sử dụng ổn định, xây dựng nhà ở, chuồng trại và trồng nhiều cây lâu năm như xoài, nhãn, dừa. Đối với phần đất nhận từ bà Á, ông N đã thực hiện việc chuyển nhượng vợ chồng bà Lê Thị B, ông V 7 Văn Dựng (cháu ruột và cháu rể).

Nhận thấy, lời trình bày của bà Á phù hợp với lời khai của những người làm chứng là anh em ruột của nguyên đơn và bị đơn, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và diễn biến thực tế quá trình sử dụng đất của các bên (BL: 83,86; 152,153; 193,196).

[3]

Xét thấy, ông N cho rằng chỉ cho bà Á ở nhờ, nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh, trong khi bà Á không thừa nhận việc ở nhờ. Trên thực tế, gia đình bà Ánh đã trực tiếp quản lý, sử dụng thửa đất ổn định trong thời gian dài, đầu tư xây dựng nhà ở kiên cố, chuồng trại và trồng cây lâu năm trên toàn bộ thửa đất. Quá trình bà Á sử dụng đất, cất nhà ở ông N đều biết nhưng không có ý kiến phản đối, cũng không có hành vi ngăn cản, nội dung này thể hiện tại biên bản làm việc, biên bản đối chất giữa ông N và bà Á ngày 24/7/2025 (BL: 43, 45, 120, 130,131). Mặt khác, theo kết quả xác minh từ những người làm chứng là anh chị em trong gia đình như ông Lê Văn B, bà Lê Thị Ngọc E, bà Nguyễn Thị L và bà Thạch Thị P (BL: 57, 60) đều xác nhận có việc các bên đã thực hiện việc đổi đất cho nhau.

Do đó, không có cơ sở để xác định ông N cho bà Á ở nhờ trên thửa đất 843.

[4]

Xét thấy, giao dịch chuyển đổi quyền sử dụng đất giữa ông N và bà Á mặc dù không tuân thủ quy định về hình thức, nhưng về nội dung các bên đã thực hiện xong nghĩa vụ, các bên đã giao nhận đất và sử dụng ổn định, lâu dài. Căn cứ điểm b.3 tiểu mục 2.3 mục 2 Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, đối với hợp đồng được giao kết trước ngày 01/7/2004, nếu bên nhận chuyển nhượng đã xây dựng nhà ở, trồng cây lâu năm, sử dụng ổn định và bên chuyển nhượng không phản đối và cũng không bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo các quy định của Nhà nước về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, thì Toà án công nhận hợp đồng. Vì vậy có đủ cơ sở xác định giao dịch giữa ông N và bà Á là hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất. Việc Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Á, công nhận cho bà Á được quyền sử dụng thửa đất số 843, tờ bản đồ số 08, tọa lạc tại ấp Hội An, xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Do đó, kháng cáo của nguyên đơn không có cơ sở để chấp nhận.

[5] Ông Nơi kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ nào mới chứng minh cho yêu cầu kháng cáo là có cơ sở nên Hội đồng xét xử không chấp yêu cầu kháng cáo của ông N. Giữ nguyên bản án sơ thẩm như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

[6] Về án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo không được chấp nhận nên ông N phải chịu án phí, tuy nhiên ông N là người cao tuổi nên được miễn án phí phúc thẩm.

[7] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.