Bản án 166/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật được xác định là tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sử dụng đất, thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án. Quá trình giải quyết Toà án đã tiên hành hòa giải nhưng không thành nên cần đưa vụ án ra xét xử. Tại phiên tòa một số đương sự có mặt nhưng có yêu cầu giải quyết vắng mặt, nên căn cứ vào qui định tại Điều 227, 228 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử đủ căn cứ để tiếp tục xét xử.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử thấy rằng: Trước năm 2009 ông N1 là cha của bị đơn, là anh ruột của nguyên đơn có tặng cho ông H phần đất thuộc 01 phần thửa 354, tờ bản đồ số 04, đến năm 2009 các bên mới lập thành văn bản, thể hiện tại “Tờ cho đất để cất nhà ở” ngày 25/4/2009, diện tích tặng cho ngang 5m x dài 30m = 150m2, suốt thời gian dài nguyên đơn đã sử dụng ổn định, làm nhà ở công khai, bị đơn đều không phản đối. Hơn nữa, theo ông H trình bày việc ông N1 thoả thuận tặng cho đất cho ông H còn có điều kiện là khi gia đình bị đơn làm nhà thì nguyên đơn ông H phải hỗ trợ tiền bơm cát. Cụ thể, khi ông C làm nhà ông C có yêu cầu ông H hỗ trợ bơm cát và đã nhận tiền hỗ trợ từ ông H với số tiền 20.000.000đ, chứng tỏ gia đình ông C ai cũng đồng thuận với việc tặng cho quyền sử dụng đất được xác lập giữa ông N1 với ông H được lập thành văn bản ngày 25/4/2009.

Do đó, ông H đã thực hiện toàn bộ nghĩa vụ hợp đồng, kể cả thoả thuận điều kiện ràng buộc ngoài hợp đồng, nên mặc dù hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất chưa tuân thủ về mặt hình thức nhưng đối chiếu với qui định tại Điều 129 Bộ luật dân sự năm 2015 thì đủ điều kiện để được công nhận cho ông H. 6 Đối với phần diện tích đất ông H sử dụng theo đo đạc thực tế là 165,2m2, là dư so với hợp đồng thoả thuận tặng cho trước đó ông N1 cha của bị đơn đã tặng cho ông H vào năm 2009, nên phải có trách nhiệm trả lại giá trị cho bị đơn, cụ thể 165,2m2 – 150m2 = 15,2m2, loại đất CLN x 3.000.000đ/m2 = 45.600.000đ.

Tuy nhiên, tại phiên toà Hội đồng xét xử và đại diện Viện kiểm sát đã động viên, nguyên đơn tự nguyện chịu trả chung giá trị cho bị đơn số tiền là 60.000.000đ, đây là sự tự nguyện của nguyên đơn và có lợi cho bị đơn ông C, nên Hội đồng xét xử công nhận sự tự nguyện của nguyên đơn. Đối với yêu cầu của nguyên đơn đối với phần đất có diện tích 60,4m2, phần đất thuộc 01 phần thửa số 353, đất do bà T1 đứng tên quyền sử dụng. Bà T1 đồng ý công nhận cho ông H, ông H cũng đã làm nhà ở trên phần đất đó đã lâu. Nên Hội đồng xét xử công nhận. [2.2] Phần trình bày và đề nghị của bị đơn ông C, Hội đồng xét xử thấy rằng, ông C đề nghị bị đơn phải di dời nhà trả lại đất, trong khi nguyên đơn đã được cha bị đơn tặng cho năm 2009 và đã làm nhà cố định trên phần đất được tặng cho, như đã phần tích ở phần [2.1] hợp đồng tặng cho cũng đã được nguyên đơn thực hiện toàn bộ nội dung, nên đủ điều kiện công nhận. Đối với đề nghị được trả lại giá trị quyền sử dụng đất Hội đồng xét xử thấy rằng thửa đất số 354, có diện tích theo đo đạc thực tế là 455,4m2, có nguồn gốc là của cha mẹ ông N1 tặng cho ông N1, hồ sơ thể hiện thửa đất là tài sản chung của vợ chồng, nên dù cá nhân ông N1 có tặng cho phần của ông N1 cho ông H với diện tích 150m2 mà không có sự đồng ý của các thành viên khác đồng sở hữu thì cũng phù hợp, không vượt phạm vi tài sản của cá nhân ông N1. Nên đề nghị của ông C yêu cầu ông H phải có trách nhiệm trả lại giá trị quyền sử dụng đất của phần đất diện tích theo đo đạc thực tế là 165,2m2 là chưa phù hợp. Riêng phần ông H sử dụng dư hơn so với hợp đồng tặng cho năm 2009 là 15,2m2, loại đất CLN, ông H tự nguyện trả cho ông C là 60.000.000đ, là có lợi cho ông C. Cơ sở để Hội đồng xét xử xác định phần đất ông H sử dụng dư 15,2m2 là loại đất CLN, mà không phải là đất ở là do trong “Tờ cho đất để cất nhà ở” được ông N1 và ông H xác lập ngày 25/4/2009, mục đích tặng cho để ông H cất nhà ở đã được ghi rõ trong tờ hợp đồng, nên phải được xem phần đất được tặng cho là đất ở, còn phần dư là loại đất CLN.

[3] Đối với phần đất theo đo đạc trong bản trích đo địa chính thể hiện phần 3, diện tích 8,7m2, loại đất CLN, trong thửa 354, để dùng làm lối đi chung cho gia đình ông H, ông C và gia đình bà T1. Ghi nhận sự tự nguyện duy trì các tài sản của ông C đang được lưu nhờ trên phần đất đã được công nhận cho ông H, đến khi ông C sửa chữa cải tạo lại nhà và công trình phải thu dọn để trả lại toàn bộ không gian và diện tích lưu nhờ cho ông H. Vấn đề này đương sự không yêu cầu nên Hội đồng xét xử ghi nhận, chứ không đề cập trong phần quyết định.

[4] Về án phí, chi phí đo đạc, thẩm định, định giá, lệ phí bảng trích đo địa chính: - Về án phí: Bị đơn ông C đề nghị huỷ hợp đồng tặng cho nhưng không được chấp nhận nên phải chịu án phí là 300.000đ. Ông H có trách nhiệm trả giá trị quyền sử dụng đất cho ông C là 60.000.000đ, nên phải chịu án phí phần đó, nhưng ông H 7 thuộc diện người khuyết tật được trợ cấp xã hội nên được miễn nộp án phí. Bà Lê Thị T1 thuộc diện người cao tuổi nên được miễn nộp án phí. - Về chi phí đo đạc thẩm định, định giá, lệ phí bảng trích đo địa chính: Các khoản hết: 8.000.000đ (tám triệu đồng). Mỗi bên phải chịu 50% chi phí, công nhận nguyên đơn ông H đã nộp và chi xong. Ông C phải nộp 4.000.000đ, để chuyển trả lại cho ông H.

[5] Luật sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn trình bày và đề nghị là có căn cứ, nên được chấp nhận.

[6] Đại diện Viện kiêm sát trình bày và đề nghị là phù hợp với nhận định và quyết định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.