Bản án 432/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục kháng cáo: Đơn kháng cáo bà M làm trong thời hạn luật định, được miễn đóng tạm ứng án phí nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về thẩm quyền giải quyết, quan hệ pháp luật, người tham gia tố tụng; người tham gia phiên tòa phúc thẩm: Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết đúng thẩm quyền, đầy đủ người tham gia tố tụng và xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp. Người đại diện theo ủy quyền bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án đã có văn bản đề nghị xét xử vắng mặt nên căn cứ 14 quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt những đương sự nêu trên.

[3] Về yêu cầu khởi kiện: [3.1] Về nguồn gốc, việc đăng ký GCNQSDĐ, quá trình sử dụng đất: Căn cứ theo lời trình bày của các đương sự, văn bản số 30/UBND ngày 20/02/2023 của Ủy ban nhân phường T và văn bản số 4267/VPĐK.BH-ĐKCG ngày 30/5/2024 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh C6- Chi nhánh B4 thể hiện: Nguồn gốc các thửa đất số 116, 117, 144, 142, 143, 154 tờ bản đồ số 18, phường T là của cha mẹ bà M (ông Nguyễn Văn K1 và bà Bồ Thị S6) theo trích lục địa bộ ngày 29/3/1957. Trước năm 1975, ông K1 và bà S6 cho các gia đình gồm ông Nguyễn Văn B1, Hồ Văn S2, Tống Thị C4, Hồ Văn S, Nguyễn Văn B2, Đặng Văn S3 thuê đất canh tác nông nghiệp và thu hoa lợi theo phương thức phát canh thu tô. Sau khi giải phóng miền N (30/4/1975), toàn bộ ruộng đất trên được đưa vào Tập đoàn sản xuất nông nghiệp của xã T cũ (sau này là phường T, Thành phố B và nay là phường B, Tp. Đồng Nai). Hàng năm, Tập đoàn sản xuất vẫn phân chia lại một phần hoa lợi cho gia đình bà M theo tỷ lệ quy định. Trong giai đoạn 1976 - 1977, thực hiện chính sách ruộng đất ở miền N, các thửa đất nói trên được đưa vào Tập đoàn sản xuất nông nghiệp tại địa phương, Tập đoàn sản xuất giao khoán trực tiếp cho các hộ ông Nguyễn Văn B1, ông Nguyễn Văn B2 tiếp tục canh tác trên vị trí đất đó, phù hợp với chủ trương khoán sản phẩm đến nhóm lao động và người lao động theo Chỉ thị số 100-CT/TW ngày 13/01/1981 của Ban Bí thư Trung ương Đảng. Sau khi ông K1 chết, ngày 07/01/1989 bà S6 lập văn bản phân chia 1,7ha đất cho các con, trong đó bà M được chia 4.500m², gồm các thửa đất cho ông Nguyễn Văn B1, ông Nguyễn Văn B2 thuê. Việc phân chia này xác định kỷ phần giữa các đồng thừa kế của ông K1, bà S6, thực trạng đất đã được đưa vào Tập đoàn sản xuất và đang do các hộ ông B1 (sau này giao lại cho ông T, ông S), hộ ông B2 (sau này giao lại cho bà S1) trực tiếp canh tác. Khoảng năm 1995 - 1996, thực hiện Chỉ thị 364-CT ngày 06/11/1991 của Hội đồng Bộ trưởng về việc giải quyết những tranh chấp đất đai liên quan đến địa giới hành chính, các thửa đất trên được bàn giao cho xã T (nay là phường B) quản lý theo quy định của Luật Đất đai năm 1993. Trên cơ sở nguyên tắc giao đất nông nghiệp ổn định lâu dài căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất quy định tại Điều 1 và Điều 3 Nghị định số 64/CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ, các hộ ông T, ông S, bà S1 là những người đang trực tiếp canh tác trên thực địa được tiếp tục sử dụng đất. Sau khi Tập đoàn sản xuất nông nghiệp giải thể, đất không được hoàn trả lại 15 cho gia đình nguyên đơn mà các hộ ông T, ông S, bà S1 tiếp tục sử dụng ổn định, liên tục. Như vậy, đất đã được đưa vào Tập đoàn sản xuất nông nghiệp trong quá trình thực hiện chính sách hợp tác hoá nông nghiệp, sau đó Tập đoàn sản xuất giải thể và bàn giao đất cho địa phương quản lý; các hộ ông T, ông S và bà S1 đăng ký quyền sử dụng đất. Ông T, ông S được UBND thành phố B cấp các GCNQSDĐ số AL 539895 ngày 17/4/2008 (thửa 116), số AL 539896 ngày 17/4/2008 (thửa 117), số AL 539899 ngày 17/4/2008 (thửa 144); bà S1 được UBND thành phố B cấp các GCNQSDĐ số AM 611901 ngày 23/4/2008 (thửa 143), số AM 611902 ngày 23/4/2008 (thửa 154) và số AM 611903 ngày 23/4/2008 (thửa 142). Căn cứ quy định tại tiểu mục 2.4 mục 2 Phần II Nghị quyết số 02/2004/NQ- HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao “2.4. Giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trong trường hợp đất đã được đưa vào tập đoàn sản xuất, hợp tác xã mà sau đó tập đoàn sản xuất, hợp tác xã đã bị giải thể. Đối với đất đã được cá nhân, tổ chức đưa vào tập đoàn sản xuất, hợp tác xã để sử dụng chung trong quá trình thực hiện chính sách hợp tác hoá nông nghiệp mà sau khi tập đoàn sản xuất, hợp tác xã bị giải thể thì căn cứ vào quy định tại Điều 1 của Luật Đất đai năm 1987, khoản 2 Điều 2 của Luật Đất đai năm 1993 và khoản 2 Điều 10 Luật Đất đai năm 2003 cần phân biệt như sau: a) Chủ cũ hoặc người thừa kế của người đó không có quyền đòi lại quyền sử dụng đất nếu đất đó đã được giao cho người khác sử dụng và họ đã được Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai năm 1987, Luật Đất đai năm 1993, Luật Đất đai năm 2003 hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai năm 2003, trừ trường hợp có căn cứ chứng minh người đang sử dụng đất đó có hành vi gian dối, lừa đảo... để được giao quyền sử dụng đất.” Đồng thời, tại Điều 2 Luật đất đai 1993 quy định “Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất đã giao cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của N2 dân chủ cộng hoà, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền N Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Nội dung này còn được quy định tại Điều 10 Luật đất đai 2003, Điều 26 Luật Đất đai năm 2013 và Điều 17 Luật Đất đai năm 2024. Các hộ ông T, ông S4, bà S1 sử dụng đất ổn định, liên tục, được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp từ năm 2008; bà M cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào thể hiện các hộ này có hành vi gian dối, lừa đảo để được cấp giấy chứng nhận nên thuộc trường hợp chủ cũ (hoặc người thừa kế của chủ cũ) không có quyền đòi lại quyền sử dụng đất đã được giao hợp pháp cho người khác. 16 [3.2] Từ những nội dung ở trên, yêu cầu khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa 116, 117, 142, 143, 144, 154 tờ bản đồ số 18, phường T (nay là phường B, Tp. Đồng Nai) của bà M là không có cơ sở để chấp nhận.

[4] Xét yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Trần Văn T1 và ông Trần Đức Thanh Q2 có yêu cầu độc lập, đề nghị Tòa án công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, hợp đồng ủy quyền đối với các diện tích đất tranh chấp. Hồ sơ vụ án thể hiện, sau khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ngày 20/12/2018 bà Nguyễn Thị S1, ông Bùi Văn C (chông bà S1) lập hợp đồng ủy quyền cho ông Trần Đức Thanh Q2 với nội dung để ông Q2 thực hiện các quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn, cho thuê,… quyền sử dụng đất đối với các thửa 142, 143 và 154 tờ bản đồ số 18 phường T. Ngày 20/02/2020 ông Nguyễn Thành T, bà Nguyễn Thị T12 (vợ ông T), ông Hồ Văn S, bà Nguyễn Thị D2 (vợ ông S) đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với các thửa 116, 117 và 144 tờ bản đồ số 18 phường T, cập nhật biến động tại trang 4 trên các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 01/12/2010 bà M nộp đơn khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất tại TAND Tp. Biên Hòa và được thụ lý theo thủ tục sơ thẩm. Việc lập các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, hợp đồng ủy quyền nêu trên là trong lúc quyền sử dụng đất đang có tranh chấp.

Tuy nhiên, về hình thức và nội dung của hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật, và như nhận định tại mục

[3] do yêu cầu khởi kiện của bà M là không có căn cứ để chấp nhận nên không cần thiết phải hủy những hợp đồng nói trên.

Do đó, yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn T1 và ông Trần Đức Thanh Q2 là có cơ sở để chấp nhận.

[5] Xét kháng cáo của nguyên đơn: Như đã nhận định ở trên, kháng cáo của nguyên đơn là không có căn cứ để chấp nhận.

[6] Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn bà M phải chịu chi phí tố tụng là 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng), bà M đã nộp xong.

[7] Về án phí: [7.1] Án phí sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị M được miễn án phí sơ thẩm. Ông Trần Văn T1, ông Trần Đức Thanh Q2 không phải chịu án phí sơ thẩm. [7.2] Án phí phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị M được miễn án phí phúc thẩm. 17

[8] Quan điểm và đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm phù hợp với tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án và nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận. Vì những lẽ trên,