Bản án 414/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Phan Thanh L. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 16/2026/DS-ST ngày 29/01/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2- Đồng Nai. Căn cứ các Điều 26, 34, 35, 39, 147, 227, 228, 238, 266, 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; 10 Áp dụng các Điều 166, 170, 203 Luật đất đai; Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục kháng cáo: Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Phan Thanh L làm trong hạn luật định và ông L đã nộp tạm ứng án phí nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân tỉnh Đ, bà Phạm Thị Kim Y có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Căn cứ quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan nêu trên.
[3] Về nội dung: Nguyên đơn ông Phan Thanh L yêu cầu Toà án công nhận ông Phan Thanh L được quyền quản lý, sử dụng phần đất diện tích 6.417,5m² thuộc thửa đất số 17 (có diện tích 5.139,1m2) và thửa số 29a (một phần thửa số 29 7 có diện tích 1.278,4m2) tờ bản đồ số 65, tại xã B, huyện L (nay là xã L, Tp. Đồng Nai), số cũ là thửa số 170 tờ bản đồ số 13 xã B. Tuyên hủy một phần Quyết định số 2728/QĐ-UBND ngày 24/8/2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đ có nội dung phê duyệt phương án sử dụng đất của Công ty TNHH MTV T3 đối với diện tích đất của 13 nông trường cao su trực thuộc trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong đó có diện tích 6.417,5 m² thuộc thửa đất số 17 (có diện tích 5.139,1m2) và thửa số 29a (một phần thửa số 29 có diện tích 1.278,4m2) tờ bản đồ số 65, tại xã B, huyện L (nay là xã L), Tp. Đồng Nai (số cũ là thửa số 170 tờ bản đồ số 13 xã B); Bị đơn Công ty TNHH MTV T3 không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của ông Phan Thanh L, đồng thời bị đơn khởi kiện phản tố yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông Phan Thanh L tháo dỡ, di dời tài sản trên đất trả lại toàn bộ diện tích đất 6.417,5m² thuộc thửa đất số 17 (có diện tích 5.139,1m2) và thửa số 29a (một phần thửa số 29 có diện tích 1.278,4m2) tờ bản đồ số 65, tại xã B, huyện L (nay là xã L), Tp. Đồng Nai (số cũ là thửa số 170 tờ bản đồ số 13 xã B).
[4] Xét nội dung kháng cáo của ông Phan Thanh L: Qua đo đạc và xem xét thẩm định tại chỗ xác định phần diện tích đất tranh chấp do các đương sự chỉ dẫn có tổng diện tích 6.417,5m2 bao gồm thửa đất số 17 tờ bản đồ số 65 xã B (nay là xã L) được giới hạn bởi các mốc (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 1) có diện tích 5.139,1m2 và thửa đất số 29a tờ bản đồ số 65 xã B (nay là xã L) được giới hạn bởi các mốc (1, 7, 8, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 10, 1) có diện tích 1278,4m2. Các thửa đất nêu trên theo tài liệu bản đồ địa chính xã B, huyện L được đo vẽ năm 2010, đã được Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh T4 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CV 700780 ngày 19/10/2020 cho Công ty TNHH Một thành viên T3. Ngoài ra, theo kết quả chồng ghép phần diện tích đất tranh chấp theo hiện trạng thực tế do các đương sự chỉ dẫn với tài liệu bản đồ địa chính xã B được thành lập năm 1996 cũng xác định toàn bộ diện tích đất tranh chấp thuộc thửa đất số 17 và thửa đất số 29a nêu trên nằm trong tổng diện tích đất 69.113m2 thuộc thửa đất số 170 tờ bản đồ số 13 xã B. Về nguồn gốc của thửa đất số 170 tờ bản đồ số 13 xã B, qua kiểm tra các hồ sơ liên quan đến quá trình quản lý sử dụng đất của Công ty TNHH Một thành viên T3, xác định: Ngày 08/8/2003 Nông trường T Thành lập Bảng thống kê diện tích đất đai về quy hoạch khu dân cư với tổng diện tích là 1.286.404m2, trong đó ghi nhận thửa đất số 170, diện tích 69.113m2 là đất thuộc Nông trường quản lý. Ngày 22/8/2003, Nông trường T5 ban hành Tờ trình số 60/THT gửi Công ty T3 về thống kê đất Nông trường đề nghị giữ lại. Theo đó, Nông trường Thái Hiệp T2 xin giữ lại diện tích 277.466m2 đất phi nông nghiệp bao gồm: Đất văn phòng, trụ sở Nông trường, đất giáo dục, kho bãi nhằm phát triển sản xuất của đơn vị và khu vực phát 8 triển nhà ở công nhân, trong đó có thửa đất số 170, tờ số 13, xã B với diện tích là 69.113m2. Ngày 06/10/2004, Ủy ban nhân dân tỉnh Đ ban hành Quyết định số 4714/QĐ.CT.UBT về việc thu hồi đất của Nông trường T (thuộc Công ty T3) giao cho Công ty T3 quản lý, tại xã B, xã T, huyện L tổng diện tích thu hồi là 1.008.938m2 đất.
Tuy nhiên, theo kết quả đo đạc và kiểm kê, xác định tổng diện tích đất thu hồi nêu trên không bao gồm diện tích 277.466m2 mà Nông trường Thái Hiệp T2 đề nghị giữ lại theo Tờ trình số 60/THT ngày 22/8/2003, đồng thời, theo Quyết định số 2728/QĐ-UBND ngày 24/8/2016 và Quyết định số 2373/QĐ- UBND ngày 09/7/2020 điều chỉnh Quyết định 4123/QĐ-UBND ngày 23/11/2007 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đ phê duyệt Phương án sử dụng đất của Công ty TNHH Một thành viên T3 xác định các thửa đất số 17, 29 tờ bản đồ 65 xã B (nay là xã L) thuộc quyền quản lý, sử dụng của Công ty TNHH Một thành viên T3. Nguyên đơn ông Phan Thanh L cho rằng phần đất tranh chấp thuộc thửa đất số 17 và thửa số 29a (một phần thửa số 29) tờ bản đồ số 65, tại xã B, huyện L (nay là xã L), tỉnh Đồng Nai nằm trong tổng diện tích đất Ủy ban nhân dân tỉnh Đ thu hồi của Nông trường T giao về địa phương quản lý và xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân là không có căn cứ. Ngoài lời khai, nguyên đơn không đưa ra được chứng cứ nào khác chứng minh quá trình khai phá, quản lý sử dụng đất hợp pháp cũng như chứng minh nguồn gốc đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của nguyên đơn.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ các Điều 166, 170, 203 Luật Đất đai năm 2013; để không chấp nhận yêu cầu khởi kiện công nhận ông cho Phan Thanh L được quyền quản lý, sử dụng phần đất diện tích 6.417,5m² và chấp nhận yêu cầu phản tố của Công ty TNHH MTV T3 buộc ông L trả lại toàn bộ diện tích đất trên là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm đại diện nguyên đơn yêu cầu xem xét hỗ trợ bồi thường và công sức giữ gìn và tôn tạo đất. Về nội dung này tại cấp sơ thẩm nguyên đơn không có đơn khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết nên cấp phúc thẩm không có cơ sở để đặt ra xem xét.
[5] Đối với nội dung cho rằng cấp sơ thẩm thu thập chứng cứ chưa đầy đủ: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ từ các cơ quan có thẩm quyền gồm: Văn phòng đăng ký đất đai, UBND xã L, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh T4; đồng thời đã xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc hiện trạng, định giá tài sản và công khai chứng cứ theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. 9 Các tài liệu do nguyên đơn cung cấp như danh sách nộp thuế, đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tờ trình đề nghị cấp giấy chứng nhận, phiếu lấy ý kiến khu dân cư… chỉ thể hiện quá trình sử dụng thực tế của ông L nhưng không phải là căn cứ xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp đối với diện tích đất đang tranh chấp.
Do đó, không có căn cứ xác định cấp sơ thẩm thu thập chứng cứ không đầy đủ hoặc đánh giá chứng cứ thiếu khách quan làm ảnh hưởng đến việc giải quyết đúng đắn vụ án.
[6] Đối với việc cấp sơ thẩm thụ lý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Phan Thanh L về việc Tuyên hủy một phần Quyết định số 2728/QĐ-UBND ngày 24/8/2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đ về việc “Phê duyệt phương án sử dụng đất của Công ty TNHH Một thành viên T3 đối với diện tích đất của 13 nông trường cao su trực thuộc trên địa bàn tỉnh Đồng Nai” trong cùng vụ án này, cấp phúc thẩm nhận thấy là chưa chính xác bởi lẽ đây là văn bản Hành chính mang tính chất chỉ đạo, điều hành nhằm cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Nhà nước về quản lý đất đai, làm căn cứ xác định quyền quản lý, sử dụng đất của doanh nghiệp nhằm đảm bảo hiệu lực nhà nước về quản lý đất đai. Văn bản này không chứa đựng nội dung mang tính áp dụng pháp luật, không trực tiếp làm phát sinh, thay đổi, hạn chế hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của ông Phan Thanh L. Do đó Quyết định số 2728/QĐ-UBND không phải là quyết định hành chính thuộc đối tượng khởi kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 3; khoản 1 Điều 30, điểm đ khoản 1 Điều 123 và điểm h khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng hành chính năm 2015. Về vấn đề này cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy các nội dung kháng cáo của ông Phan Thanh L không có căn cứ chấp nhận. Giữ nguyên bản án sơ thẩm.
[7] Về án phí: Kháng cáo của nguyên đơn ông Phan Thanh L không được chấp nhận, ông L phải chịu tiền án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.
[8] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai cơ bản phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Quyết định
Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Phan Thanh L. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 16/2026/DS-ST ngày 29/01/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2- Đồng Nai. Căn cứ các Điều 26, 34, 35, 39, 147, 227, 228, 238, 266, 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; 10 Áp dụng các Điều 166, 170, 203 Luật đất đai; Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án; Tuyên xử:
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Phan Thanh L về việc: Yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất cho ông Phan Thanh L đối với phần đất có diện tích 6.417,5m² thuộc thửa đất số 17 (có diện tích 5.139,1m2) và thửa số 29a (một phần thửa số 29, có diện tích 1.278,4m2) tờ bản đồ số 65, xã B, huyện L (nay là xã L, thành phố Đ).
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện phản tố của bị đơn Công ty TNHH Một thành viên T3 về việc: Buộc ông Phan Thanh L thu dọn toàn bộ tài sản là cây trồng trên đất (cây tràm) và trả lại quyền sử dụng đất có diện tích 6.417,5m2 thuộc thửa đất số 17 tờ bản đồ số 65 xã B (nay là xã L) được giới hạn bởi các mốc (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 1) có diện tích 5.139,1m2 và thửa đất số 29a xã B (nay là xã L) tờ bản đồ số 65 được giới hạn bởi các mốc (1, 7, 8, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 10, 1) có diện tích 1.278,4m2 có tứ cận như sau: Hướng Đông giáp các thửa đất số 44, 36 tờ bản đồ số 65; Hướng Tây giáp các thửa đất số 55, 18, 51 và một phần thửa 29, tờ bản đồ số 65; Hướng Nam giáp phần còn lại của thửa 29; Hướng Bắc giáp các thửa đất số 15, 16, tờ bản đồ số 65 theo bản đồ hiện trạng thửa đất số 5724/2024 ngày 09/10/2024 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đ chi nhánh L2.
3. Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn ông Phan Thanh L phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng với số tiền là 6.002.000 đồng (Sáu triệu không trăm lẻ hai ngàn đồng). Ông L đã nộp xong.
4. Về án phí: - Án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn ông Phan Thanh L phải chịu số tiền 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. Nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 18.000.000 đồng (Mười tám triệu đồng) theo biên lai thu số số 0002287 ngày 12/10/2023 và 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 0014720 ngày 27/02/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Long Thành (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2- Đồng Nai). Hoàn trả lại cho ông Phan Thanh L số tiền là 18.000.000 đồng (Mười tám triệu đồng). Công ty TNHH Một thành viên T3 không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả cho Công ty TNHH Một thành viên T3 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0015616 ngày 12/4/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Long Thành (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2- Đồng Nai). 11 - Án phí phúc thẩm: Ông Phan Thanh L phải chịu 300.000 đồng tiền án phí dân sự phúc thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) theo biên lai số 0006708 ngày 25/3/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai. Trường hợp bản