Bản án 68/2026/HS-STBản án 68/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Về tố tụng: Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an thành phố Đà Nẵng, Điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Đà Nẵng, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Các bị cáo và những người tham gia tố tụng không ai có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Tại phiên toà, vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Tuy nhiên, trong giai đoạn điều tra những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều có lời khai thể hiện tại hồ sơ vụ án và xét thấy việc vắng mặt những người này không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại Điều 292 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

[2]. Về nội dung vụ án: Tại phiên tòa, các bị cáo Trần Công S, Trần Văn C, đều khai nhận hành vi phạm tội của mình như nội dung Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Đà Nẵng đã truy tố. Lời khai nhận tội của các bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của các bị cáo tại cơ quan điều tra; lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, kết luận giám định và các tài liệu, chứng cứ được Cơ quan điều tra chứng minh có tại hồ sơ vụ án và đã được đưa ra tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Trần Công S không được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép lái xe hạng FC theo quy định, nhưng vì muốn có việc làm và để đối phó với lực lượng chức năng trong quá trình điều khiển xe ôtô đầu kéo nên vào khoảng cuối tháng 10/2024, Sơn đã liên hệ đối tượng sử dụng Zalo “Le Van Lam” (không rõ nhân thân, lai lịch) đặt làm giả 01 giấy phép lái xe hạng FC. Khi có giấy phép lái xe hạng FC giả, Sơn sử dụng để xin việc và được vợ chồng ông Huỳnh T, bà Thân Thị Tố NG giao điều khiển xe ô tô đầu kéo, kéo sơ mi rơ mooc chở quặng từ nước Lào về cảng Chu Lai, xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng, nhưng vợ chồng ông T, bà NG không phát hiện được giấy phép lái xe Sơn xuất trình là giả. Ngày 22/5/2025, Sơn điều khiển xe ô tô đầu kéo 48H-018.09 kéo sơ mi rơ mooc 48R- 003.06 thì bị tổ công tác Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Nam (cũ) phát hiện, lập biên bản và tạm giữ Giấy phép lái xe hạng FC giả của Sơn. Bên cạnh đó, vào khoảng đầu tháng 4/2025, Võ Như N và Trần Văn C nhờ Trần Công S đặt làm cho N và Cường mỗi người 01 (một) Giấy phép lái xe hạng FC giả. Sau khi nhận được Giấy phép lái xe hạng FC giả, N bỏ trong ví, cốp xe chưa sử dụng; đến ngày 21/5/2025, N giao xe ô tô đầu kéo biển kiểm soát 50H-52532 kéo sơ mi rơ mooc biển số 51R-011.82 cho Cường điều khiển thì bị 6 tổ công tác Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Nam phát hiện, lập biên bản đối với Cường, tạm giữ Giấy phép lái xe hạng FC giả của Cường. Hành vi nêu trên của bị cáo Trần Công S nhờ người khác làm giấy phép lái xe giả cho bản thân Sơn sử dụng để xin việc và xuất trình khi bị cơ quan chức năng kiểm tra năng vào ngày 22/5/2025. Ngoài ra, Sơn nhờ làm giấy phép lái xe giả cho Trần Văn C và Võ Như N với mục đích sử dụng để đối phó với cơ quan chức năng khi điều khiển xe ô tô đầu kéo lưu thông trên đường bị kiểm tra.

Do đó, hành vi của Trần Công S đủ yếu tố cấu thành tội: “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017); Đối với bị cáo Trần Văn C nhờ Trần Công S đặt làm giả 01 giấy phép lái xe giả hạng FC, Cường sử dụng khi điều khiển xe ô tô đầu kéo lưu thông trên đường thì bị cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện vào ngày 21/5/2025.

Do đó, hành vi của Cường đủ yếu tố cấu thành tội “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” theo quy định tại khoản 1 Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cáo trạng số 22/CT-VKS ngày 05 tháng 3 năm 2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5- Đà Nẵng và luận tội của Kiểm sát viên tại phiên tòa đối với các bị cáo theo tội danh, khung hình phạt nói trên là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Về việc người bào chữa cho bị cáo Trần Công S cho rằng bị cáo Sơn chỉ phạm tội “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” theo quy định tại khoản 1 Điều 341 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) là không có căn cứ để chấp nhận. Bởi lẽ, bị cáo Sơn có hai lần sử dụng giấy phép lái xe giả để xuất trình: một lần khi xin làm lái xe cho vợ chồng ông T, bà NG và một lần bị cơ quan chức năng kiểm tra phát hiện. Đồng thời, Sơn còn biết rõ mục đích Cường và N nhờ làm giấy phép lái xe giả để sử dụng. Sau khi có giấy phép lái xe giả, Cường đã sử dụng giấy phép lái xe giả để xuất trình khi bị tổ tuần tra của Cảnh sát giao thông kiểm tra.

[3] Xét tính chất của vụ án, mức độ và hậu quả do hành vi phạm tội gây ra thì thấy: Hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, được thực hiện với lỗi cố ý. Bản thân các bị cáo biết rõ hành vi sử dụng giấy phép lái xe giả với mục đích đối phó với cơ quan chức năng khi bị kiểm tra là hành vi trái pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện, nhằm đạt được quyền điều khiển phương tiện tham gia giao thông, để mặc cho hậu quả có thể xảy ra. Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính Nhà nước về an toàn giao thông, ảnh hưởng đến uy tín cũng như sự hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức trong lĩnh vực quản lý hành chính Nhà nước về con dấu, tài liệu; đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Do vậy, cần có mức hình phạt nghiêm khắc đối với các bị cáo để giáo dục, cải tạo các bị cáo trở thành người công dân tốt, có ích cho gia đình, xã hội và đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

[4] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: 7 Bị cáo Trần Công S trong quá trình điều tra và tại phiên toà đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội; đã tự nguyện giao nộp toàn bộ số tiền thu lợi bất chính; bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn, là hộ nghèo tại địa phương, bị cáo là lao động chính trong gia đình nuôi 05 con nhỏ (trong đó có 03 con dưới 15 tuổi), vợ bị cáo Sơn không có việc làm ổn định. Do vậy, Hội đồng xét xử áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đối với bị cáo Sơn. Bị cáo Trần Văn C: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; bị cáo có mẹ ruột là bà Đoàn Thị K được tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng ba, có ông ngoại ruột là Liệt sĩ Đoàn Hàng nên Hội đồng xét xử áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đối với bị cáo Cường.

[5] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 4 Điều 341 Bộ luật hình sự, các bị cáo có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng nhưng xét thấy các bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn, hiện không có việc làm ổn định nên Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

[6] Về xử lý vật chứng, biện pháp tư pháp: - Đối với 01 Giấy phép lái xe hạng FC mang tên Trần Công S số 010189025769 do Sở Giao thông vận tải thành phố Hà Nội cấp ngày 20/02/2021 và 01 Giấy phép lái xe hạng FC mang tên Trần Văn C số 790135399932 do Sở Giao thông vận tải thành phố Đà Nẵng cấp ngày 13/03/2023: xét đây là các giấy phép lái xe giả, là vật cấm lưu hành nên cần tịch thu tiêu hủy theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. - Đối với 01 điện thoại di động hiệu Realme màu xanh – đen, kiểu máy RMX3910, IMEI 1 là 861880071801339, IMEI 2 là 861880071801321, gắn sim số 0905345994 và số 0962701335 của Trần Công S: xét thấy bị cáo Sơn sử dụng chiếc điện thoại nêu trên để liên lạc đặt làm giấy phép lái xe giả nên cần tịch thu sung ngân sách nhà nước; riêng sim số 0905345994 và số 0962701335 cần tịch thu tiêu hủy theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. - Đối với 01 điện thoại di động hiệu Vivo màu xanh – đen, kiểu máy V2342, có số sê - ri 10AE410B7A000S1, có số IMEI (khe 1) là 865204076872979, có số IMEI (khe 2) là 865204076872961, gắn sim số 0985615712 và số 0776225444 của Trần Văn C do không liên quan đến hành vi phạm tội nên cần trả lại cho bị cáo Trần Văn C theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. - Đối với Giấy phép lái xe hạng FC mang tên Võ Như N số 790121807124 do Sở Giao thông vận tải tỉnh Bình Dương cấp ngày 16/3/2023; 01 điện thoại di động hiệu Redmi màu đen, kiểu máy Redmi Note 11Pro5G, IMEI 1 là 864451050616648, IMEI 2 là 864451050616655, gắn sim số 0904558445 khe sim 2 của Võ Như N: Cơ quan CSĐT chuyển đến Phòng CSGT Công an thành phố Đà Nẵng đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xử lý tang vật theo thẩm quyền là đúng. - Đối với xe ô tô đầu kéo biển số 50H-52532 kéo sơ mi rơ mooc biển số 8 51R-011.82 và xe ô tô đầu kéo 48H-018.09 kéo sơ mi rơ mooc 48R-003.06: Cơ quan điều tra đã lại cho chủ sở hữu là phù hợp.

[7] Về biện pháp tư pháp: Quá trình phạm tội, bị cáo Trần Công S đã thu lợi bất chính số tiền 3.000.000 đồng, cụ thể: Trần Văn C chuyển cho bị cáo 3.000.000 đồng (trong đó 1.500.000 đồng tiền để đặt mua Giấy phép lái xe giả và 1.500.000 đồng là tiền hoa hồng Cường cho Sơn được hưởng); Võ Như N chuyển cho bị cáo Trần Công S 3.000.000 đồng (trong đó 1.500.000 đồng tiền để đặt mua Giấy phép lái xe giả và 1.500.000 đồng là tiền hoa hồng N cho Sơn được hưởng). Do vậy, cần phải truy thu số tiền 3.000.000 đồng nêu trên từ bị cáo Sơn để sung vào ngân sách Nhà nước. Tiếp tục tạm giữ số tiền 6.000.000 đồng bị cáo Sơn đã nộp tại Cơ quan điều tra để khắc phục hậu quả để bảo đảm việc thi hành án số tiền truy thu từ bị cáo Sơn 3.000.000 đồng. Hoàn trả lại cho bị cáo số tiền 3.000.000 đồng.

[8] Những vấn đề khác có liên quan trong vụ án: Đối với hành vi “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” của đối tượng sử dụng Zalo có tên “Le Van Lam”: Theo văn bản số 0128/2025/CVZA- VNGG ngày 18/8/2025 của Công ty Cổ Phần Tập Đoàn VNG không thể hỗ trợ cung cấp thông tin; Trần Công S không biết thông tin, lại lịch của đối tượng này, nên tách ra để làm rõ và xử lý sau. - Đối với việc Trần Công S đặt làm cho N và Cường mỗi người 01 Giấy phép lái xe hạng FC giả, quá trình điều tra Cơ quan CSĐT không xác định được lai lịch đối tượng sử dụng Zalo có tên “Le Van Lam” nên Cơ quan CSĐT không đề cập xử lý đối với Sơn về hành vi làm giả giấy tờ của cơ quan, tổ chức là phù hợp. - Đối với người giao hàng giao giấy phép lái xe giả cho Sơn, nhưng không biết Sơn nhận hàng gì, chỉ yêu cầu Sơn gửi tiền hàng, các bao gói khi nhận hàng Sơn đều đã vứt bỏ, Sơn không biết nhân thân lai lịch của người này nên Cơ quan CSĐT không có căn cứ để xử lý. - Đối với Võ Như N: Mặc dù N đã được cấp Giấy phép lái xe hạng FC, nhưng khi Giấy phép lái xe hết hạn, N không đăng ký thi lại lý thuyết để được cấp Giấy phép lái xe mới mà nhờ Sơn đặt làm giả 01 Giấy phép lái xe hạng FC để sử dụng. Quá trình điều tra xác định, từ khi nhận được giấy phép lái xe hạng FC giả, N không xuất trình cho công ty và các cơ quan chức năng.

Do đó, hành vi của N không đủ yếu tố cấu thành tội “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” quy định tại Điều 341 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Tuy nhiên, hành vi của N đã vi phạm Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Vì vậy, Cơ quan CSĐT chuyển Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đà Nẵng ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với N là phù hợp.

[9] Về án phí: Bị cáo Trần Công S thuộc hộ nghèo nên được miễn án phí hình sự sơ thẩm; 9 Buộc bị cáo Trần Văn C phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.