Bản án 110/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn ông Đỗ Đình T;
Nhận định của Tòa án
:
[1]. Về tố tụng: - Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Đỗ Đình T, bị đơn ông Đỗ Đình T, nộp trong hạn luật định và các đương sự kháng cáo thuộc trường hợp miễn tạm ứng án phí về hình thức là hợp lệ. - Nguyên đơn, bị đơn và một số người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có mặt theo quy định của pháp luật. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không lý do, căn cứ khoản 2 Điều 296 Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định. - Về việc yêu cầu triệu tập thêm người làm chứng của ông Đỗ Đình T và bà Vũ T Được và người kế thừa của anh Đỗ Việt H; đề nghị của ông Đ 21 Thanh Nghị: Sau khi xem xét đơn và tài liệu kèm theo Hội đồng xét xử thấy đề nghị trên không có căn cứ nên không chấp nhận. - Về thời hiệu chia thừa kế: Cụ Đỗ Ngọc M (chết ngày 02/12/1996) và cụ Lê Thị X (chết ngày 19/4/2009). Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 qui định về “Thời hiệu mở thừa kế” và Công văn số 01/GĐ-TANDTC ngày 05/01/2018 của Tòa án nhân dân Tối cao thì còn thời hiệu để các đương sự yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật của cụ M và cụ X.
[2]. Về nội dung: [2.1]. Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Đỗ Đình T và bị đơn ông Đỗ Đình T: 2.1.1. Xét kháng cáo của ông Đỗ Đình T: - Về đề nghị Hội đồng xét xử xác định cụ T là vợ hợp pháp của cụ M, nhận thấy: Trước khi chung sống với cụ Vũ Thị T, cụ Đỗ Ngọc M đã có vợ là cụ Lê Thị X và có 5 con chung, người lớn tuổi nhất là ông Đỗ Đình T sinh năm 1952. Như vậy, việc cụ M, cụ X có đăng kí kết hôn hay không thì theo quy định tại điểm a khoản 3 Nghị quyết 35/2000/QH10 ngày 09/06/2000 của Quốc hội vẫn có căn cứ xác định cụ M và cụ X là vợ chồng. Đối với cụ T, nhận thấy, cụ M và cụ T không đăng ký kết hôn. Nguyên đơn xác định cụ M và kết hôn với cụ T vào thời điểm trước năm 1959 và cung cấp cho Tòa án giấy xác nhận của hai người làm chứng là ông Đỗ Hồng Đ và cụ Đỗ Văn L, ngoài ra nguyên đơn không cung cấp được giấy tờ có căn cứ pháp lý xác định cụ M và cụ T kết hôn trước năm 1959. Mặt khác thấy, cụ T trước khi chung sống với cụ M cũng đã có một con riêng với chồng trước là bà Vũ Thị V sinh ngày 25/12/1958; cụ M và cụ T có 4 con chung, người nhiều tuổi nhất ông T sinh năm 1963. Vì vậy không có căn cứ xác định cụ M và kết hôn với cụ T vào thời điểm trước năm 1959 như lời khai của nguyên đơn mà có căn cứ xác định 2 cụ chung sống với nhau từ sau năm 1959 và khi đó Luật HNGĐ năm 1959 đã có hiệu lực pháp luật. Điều 1 Luật HNGĐ 1959 quy định: “Nhà nước bảo đảm việc thực hiện đầy đủ chế độ hôn nhân tự do và tiến bộ, một vợ một chồng...” Điều 5 Luật HNGĐ năm 1959 quy định: “Cấm người đang có vợ, có chồng kết hôn với người khác”.
Căn cứ vào các quy định trên, bản án dân sự sơ thẩm xác định cụ Vũ Thị T không phải là vợ hợp pháp của cụ Đỗ Minh M nên không được hưởng di sản thừa kế của cụ M là phù hợp quy định của pháp luật. Từ phân tích trên không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo này của ông Đỗ Đình T. - Về đề nghị công nhận chúc thư của cụ M có hiệu lực pháp luật, nhận thấy: Chúc thư của cụ M ngày 16/11/1996 có nội dung: Gia đình tôi có 2 vợ, 22 giai gái gồm 9 con đã trưởng thành cả. Tài sản tôi được hưởng thừa kế là 2 sào bắc bộ và tôi có làm được 3 gian nhà gạch. Tôi viết chúc thư này chia tài sản, đất ở cùng nhà cho các con tôi như sau: (1) Đỗ Đình T: Tây giáp nhà ông Lưu Ngọc C 1 phần; (2) Ông Đỗ Đình T là con trưởng 1phần ở giữa + ba gian nhà để thờ cúng tổ tiên là trách nhiệm + lúc tôi chết chịu trách nhiệm tổng chung; Còn phần thứ 3 giáp Công trường Đông Anh chia cho Vũ Thị T, Đỗ Thị C một phần để làm nơi đất ở. Di chúc được cụ M được viết tay 1 trang có chữ kí của cụ M. Xét di chúc của cụ M, như phân tích trên cụ Đỗ Ngọc M và cụ Lê Thị X là vợ chồng hợp pháp nên theo quy định tại Điều 15 Luật hôn nhân gia đình năm 1959 thì đó là tài sản chung của cụ M và cụ X, việc cụ M định đoạt toàn bộ tài sản là vượt quá phần quyền của cụ M. Mặt khác thấy, nội dung di chúc không xác định di sản để lại và nơi có di sản là vi phạm Điều 656 BLDS nằm1995, việc phân chia di sản thừa kế không rõ ràng, không có số đo các cạnh và diện tích cụ thể dẫn đến cách hiểu khác nhau, những người thừa kế không thống nhất cách hiểu nội dung di chúc, theo quy định tại Điều 676 BLDS 1995 thì coi như không có di chúc. Bản án sơ thẩm xác định di chúc của cụ M không hợp pháp là có căn cứ.
Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo này của ông Đỗ Đình T. 2.1.2. Xét kháng cáo của ông Đỗ Đình T: - Về nội dung xem xét lại quan hệ huyết thống đối với ông T, bà M, bà C, bà C, nhận thấy: Để chứng minh là con của cụ M thì ông T, bà M, bà C, bà C đã cung cấp cho Tòa án giấy khai sinh của ông T, bà M, bà C, bà C đều thể hiện có bố là Đỗ Ngọc M. Các giấy khai sinh này do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và hiện vẫn có hiệu lực. Mặt khác, tại bản chúc thư ngày 16/11/1996 của cụ M xác định cụ có 2 vợ, và 9 con, cụ M cũng xác định 1 phần đất để cho cụ T và bà C. Tại bút lục số 205, ông Thông cũng thừa nhận đó là di chúc của cụ M và đề nghị công nhận bản di chúc này tức là thừa nhận việc cụ M có 9 con trong đó có bà C. Tại phiên toà hôm nay ngày 30/01/2026 ông Thông lại không đề nghị giám định ADN của các ông bà nêu trên đồng thời các đương sự thống nhất xác định cụ M có 09 người con nên việc ông Thông không thừa nhận ông T, bà M, bà C, bà C là con của cụ M là không phù hợp. Bản án sơ thẩm căn cứ vào giấy khai sinh để xác định ông T, bà M, bà C, bà C là con của cụ M là có căn cứ. - Về nội dung yêu cầu được hưởng 02 kỷ phần thừa kế và kỷ phần của ông và các bà T, Kim, Hiền và công sức được hưởng bằng hiện vật là quyền sử 23 dụng đất vì gia đình ông Thái và bà Đ không có khả năng thanh toán tiền cho ông nên làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của ông. Đối với kháng cáo về việc được hưởng công sức tôn tạo duy trì tài sản của ông Thông bằng 02 kỷ phần thừa kế:
Nhận thấy, căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ cùng lời khai tại phiên toà ngày hôm nay, Hội đồng xét xử thấy cấp sơ thẩm đánh giá công sức của các đương sự là phù hợp với thực tế và pháp luật nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo này của ông Thông. Đối với đề nghị được hưởng kỷ phần thừa kế bằng hiện vật mà không phải bằng thanh toán tiền. Nhận thấy: Bản án sơ thẩm quyết định giao cho gia đình bà Được 245,4m2; bà Đ phải thanh toán cho ông Thông 4.189.000.000đ tiền chênh lệch di sản; giao cho ông T 175,5m2, ông T phải thanh toán cho ông Thông 2.142.500.000đ tiền chênh lệch di sản. Việc bản án quyết định gia đình bà Được và ông T phải thanh toán số tiền chênh lệch trên cho ông Thông là lớn, khó có khả năng thi hành án. Bà Đ cũng có lời khai “đề nghị Tòa án chia để đảm bảo phần đất mà tôi và gia đình được hưởng đúng bằng giá trị di sản thừa kế mà chồng tôi là ông T được hưởng” (tại bút lục số 92). Xét diện tích đất của gia đình bà Được được giao theo quyết định của Bản án sơ thẩm vẫn còn diện tích đất trống phía trước và sau ngôi nhà bê tông 2 tầng, còn đối với nhà ông T thì chưa xây dựng công trình kiên cố gì.
Vì vậy, việc giao thêm 1 phần diện tích đất cho gia đình ông Thông vẫn đảm bảo việc sử dụng đất của gia đình bà Được và ông T cũng như đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các đương sự.
Do đó, có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo này của ông Thông. Từ phân tích trên Hội đồng xét xử xét: [2.2]. Về yêu cầu chia thừa kế: 2.2.1. Về quan hệ huyết thống: Cụ Đỗ Ngọc M (chết ngày 02/12/1996 - để lại di chúc lập ngày 16/11/1996) có vợ cả là cụ Lê Thị X (chết ngày 19/4/2009 - để lại di chúc lập ngày 28/12/2008) và chung sống như vợ chồng với cụ Vũ Thị T (chết ngày 15/5/2008). Cụ Đỗ Ngọc M và cụ Lê Thị X sinh được 5 người con là: Ông Đỗ Đình T (sinh năm 1952, chết năm 2010); Bà Đỗ Thị T, sinh năm 1954; Bà Đỗ Thị K, sinh năm 1957; Ông Đỗ Đình T, sinh năm 1960 và bà Đỗ Thị H, sinh năm 1962. Ông Đỗ Đình T có vợ là bà Vũ T Được (sinh năm 1949). Bà Đ và 24 ông T sinh được 3 người con là: Chị Đỗ Thị Cẩm H (sinh năm 1973); chị Đỗ Thị Thương H (sinh năm 1977) và anh Đỗ Việt H (sinh năm 1982, chết ngày 19/10/2024, người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của anh H là bà Vũ T Được, chị Nguyễn Thanh T, sinh năm 1995 và cháu Đỗ Duy P, sinh ngày 10/8/2018); Cụ Đỗ Ngọc M và cụ Vũ Thị T sinh được 4 người con là: Ông Đỗ Đình T, sinh năm 1963; Bà Đỗ Thị M, sinh năm 1965; Bà Đỗ Thị C, sinh năm 1968 và bà Đỗ Thị C sinh năm 1975. Cụ Vũ Thị T có 01 con riêng là bà Vũ Thị V, sinh năm 1958. 2.2.2. Về người thừa kế theo pháp luật: được quy định tại khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau: + Hàng thừa kế thứ nhất được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật của cụ Đỗ Ngọc M gồm 10 người là:
1. Cụ Lê Thị X;
2. Ông Đỗ Đình T.
3. Ông Đỗ Đình T;
4. Bà Đỗ Thị T;
5. Bà Đỗ Thị K;
6. Bà Đỗ Thị H;
7. Ông Đỗ Đình T;
8. Bà Đỗ Thị M;
9. Bà Đỗ Thị C;
10. Bà Đỗ Thị C. + Hàng thừa kế thứ nhất được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật của cụ Lê Thị X gồm 5 người là:
1. Ông Đỗ Đình T.
2. Ông Đỗ Đình T;
3. Bà Đỗ Thị T;
4. Bà Đỗ Thị K;
5. Bà Đỗ Thị H. 2.2.3. Về di sản thừa kế: Thửa đất (hiện nay đang có tranh chấp trong vụ án) số 45, tờ bản đồ số 8, tọa lạc tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N (nay là xã Đông Anh, thành phố Hà N) có nguồn gốc của gia đình cụ Đỗ Ngọc M để lại từ đời này sang đời khác. Trên đất có nhà 3 gian do các cụ xây dựng từ trước; Cụ M, cụ X và cụ T đều cùng chung sống và sinh ra những người con chung trên thửa đất này. Sau khi cụ M chết khoảng 1-2 năm thì ông T xây dựng nhà 2 tầng, cụ X vẫn ở tại gian nhà 3 gian. Đến năm 2009, ông T kê khai để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do bà C có đơn việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa được thực hiện. Năm 2010, ông Thông xây dựng nhà 02 tầng 1 tum trên đất lúc này cụ X và cụ T đã chết. Tài liệu quản lý đất đai do UBND xã Mai Lâm cung cấp: Theo bản đồ 299 năm 1986 thể hiện là thửa số 45, tờ bản đồ số 8, thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N. Theo Bản đồ địa chính lập năm 1994 thể hiện là thửa số 45, tờ bản đồ số 8, diện tích 677m2 tọa lạc tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N. Trên bản đồ ký hiệu “T” (được hiểu là đất thổ cư). Kèm theo bản đồ là sổ mục kê thể hiện là thửa số 145; Tên chủ sử dụng đất: Đỗ Ngọc M; Diện tích: Thổ cư 677m2 (đo thực tế 690,3m2). 25 Hiện trạng sử dụng được hình thành làm 3 khuôn viên do gia đình ông Thông, gia đình ông Tạo và còn lại một phần có nhà cấp 4, việc chia tách do các gia đình tự thỏa thuận nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận. Như vậy cấp sơ thẩm xác định diện tích đất 690,3m2 là tài sản, di sản có tranh chấp là có cơ sở. Như đã phân tích nguồn gốc đất của gia đình cụ Đỗ Ngọc M để lại từ đời này sang đời khác gia đình cụ Minh sinh sống và sử dụng từ trước cho đến nay; Theo bản đồ 299 năm 1986 ghi tên chủ sử dụng đất là cụ Đỗ Ngọc M, cụ M và cụ X được xác định là hôn nhân hợp pháp, cụ M chết trước cụ X do đó cần xác định và phân chia tài sản chung trước khi chia di sản thừa kế. 2.2.4. Về thời điểm mở thừa kế lần thứ nhất: Cụ Đỗ Ngọc M chết ngày 02/12/1996. Mở thừa kế lần thứ nhất: Chia di sản thừa kế của cụ M cho 10 người ở hàng thừa kế thứ nhất theo quy định của pháp luật là cụ M là: Cụ Lê Thị X, ông Đỗ Đình T, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị H, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị M, bà Đỗ Thị C, bà Đỗ Thị C, mỗi người hưởng = 1/10. Cụ Lê Thị X chết ngày 19/04/2009. Mở thừa kế lần thứ hai: Chia di sản thừa kế của cụ X cho hàng thừa kế thứ nhất theo quy định của pháp luật của cụ X gồm 5 người là: Ông Đỗ Đình T, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị H, mỗi người hưởng = 1/5. Giao bằng hiện vật cho gia đình ông Thông, gia đình bà Được và ông T. tiền chênh lệch tài sản, di sản các bên thanh toán cho nhau bằng tiền. Ghi nhận sự tự nguyện của Bà Đỗ Thị T bà Đỗ Thị H bà Đỗ Thị K để cho ông Thông hưởng di sản thừa kế; bà Đỗ Thị M, bà Đỗ Thị C và bà Đỗ Thị C để cho ông Đỗ Đình T đại diện hưởng di sản thừa kế. Cụ thể: * Mở thừa kế lần thứ nhất: Xác định cụ Đỗ Ngọc M chết ngày 02/12/1996. Tài sản chung của cụ M và cụ X là thửa đất số 45, tờ bản đồ số 8, diện tích 690,3m2, trị giá 24.160.500.000đ (Hai mươi tư tỷ một trăm sáu mươi triệu năm trăm nghìn đồng) tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N (nay là xã Đông Anh, thành phố Hà N). Thanh toán tài sản chung cụ M và cụ X mỗi người có 1/2 = 12.080.250.000đ (Mười hai tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Di sản thừa kế của cụ M được xác định = 12.080.250.000đ (Mười hai tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình ông Thông (gồm ông Thông, bà P, anh D, anh T, chị T, chị M) = 26 1.080.250.000đ (Một tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng); Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình bà Được (gồm bà Đ, chị H, anh H, chị H) = 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng); Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho cụ X = 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng). Phần di sản còn lại của cụ M là 10.000.000.000đ (Mười tỷ đồng), chia thừa kế theo pháp luật cho (10 người) hàng thừa kế thứ nhất của cụ M gồm: Cụ Lê Thị X, ông Đỗ Đình T, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị H, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị M, bà Đỗ Thị C, bà Đỗ Thị C - kỷ phần mỗi người = 1.000.000.000đ (Một tỷ đồng). * Mở thừa kế lần thứ hai: Xác định cụ Lê Thị X chết ngày 19/4/2009. Di sản của cụ X được xác định = 1.000.000.000đ (Một tỷ đồng) hưởng thừa kế của cụ M + 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng) trích công sức bảo quản tài sản của cụ M + 12.080.250.000đ (Mười hai tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm thanh toán tài sản chung với cụ M = năm mươi nghìn đồng) 13.580.250.000đ (Mười ba tỷ năm trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình ông Thông (gồm ông Thông, bà P, anh D, anh T, chị T, chị M) = 1.080.250.000đ (Một tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng); Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình bà Được (gồm bà Đ, chị H, anh H, chị H) = 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng). Phần di sản còn lại của cụ X là 12.000.000.000đ (Mười hai tỷ đồng), chia thừa kế theo pháp luật cho (05 người) hàng thừa kế thứ nhất của cụ X gồm: Ông Đỗ Đình T, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị H - kỷ phần mỗi người = 2.400.000.000đ (Hai tỷ bốn trăm triệu đồng). Như vậy sau khi trích công sức và 2 lần mở thừa kế chia di sản, các đương sự được hưởng và được chia như sau: - Gia đình bà Được có 500.000.000đ (phần được trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản của cụ M) + 1.000.000.000đ (phần ông T hưởng thừa kế di sản của cụ M) + 500.000.000đ (phần được trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản của cụ X) + 2.400.000.000đ (phần ông T hưởng thừa kế di sản của cụ X). Tổng cộng = 4.400.000.000đ (Bốn tỷ bốn trăm triệu đồng). - Gia đình ông Đỗ Đình T có 1.080.250.000đ (phần được trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản của cụ M) + 1.000.000.000đ (phần ông Thông 27 hưởng thừa kế di sản của cụ M) + 1.080.250.000đ (phần được trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản của cụ X) + 2.400.000.000đ (phần ông Thông hưởng thừa kế di sản của cụ X). Tổng cộng = 5.560.500.000đ (Năm tỷ năm trăm sáu mươi triệu năm trăm nghìn đồng). - Bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị H, mỗi người có 1.000.000.000đ (phần các bà được hưởng thừa kế di sản của cụ M) + 2.400.000.000đ (phần các bà được hưởng thừa kế di sản của cụ X). Tổng cộng = 10.200.000.000đ (Mười tỷ hai trăm triệu đồng). - Ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị M, bà Đỗ Thị C, bà Đỗ Thị C, mỗi người có 1.000.000.000đ (phần các ông, bà được hưởng thừa kế di sản của cụ M). Tổng cộng = 4.000.000.000đ (Bốn tỷ đồng). Ghi nhận sự tự nguyện của Bà Đỗ Thị T bà Đỗ Thị H bà Đỗ Thị K để cho ông Thông hưởng di sản; Ghi nhận sự tự nguyện của bà Đỗ Thị M, bà Đỗ Thị C và bà Đỗ Thị C để cho ông Đỗ Đình T đại diện hưởng di sản thừa kế. 2.2.5. Giao cụ thể cho các bên như sau: * Giao cho gia đình bà Vũ Thị Được sử dụng 169,5m2 đất, trị giá 5.932.500.000đ (Năm tỷ chín trăm ba mươi hai triệu năm trăm nghìn đồng), được giới hạn bởi các điểm: 10,11,12,13,14,10 (có sơ đồ kèm theo), tại thửa số 45, tờ bản đồ số 8, tọa lạc tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N (nay là xã Đông Anh, thành phố Hà N) và sở hữu các tài sản trên đất gồm: Nhà 02 tầng 01 tum trị giá: 538.202.056đ (Năm trăm ba mươi tám triệu hai trăm linh hai nghìn không trăm năm mươi sáu đồng); Bể nước ngầm trị giá: 10.587.600đ (Mười triệu năm trăm tám mươi bảy nghìn sáu trăm đồng); Sân gạch đỏ trị giá: 173.880đ (Một trăm bảy mươi ba nghìn tám trăm tám mươi đồng); Nhà cấp 4 trị giá: 23.007.800đ (Hai mươi ba triệu không trăm linh bảy nghìn tám trăm đồng). So với phần gia đình bà Được được chia là 4.400.000.000đ (Bốn tỷ bốn trăm triệu đồng) thì thừa 1.532.500.000đ (Một tỷ, năm trăm ba mươi hai triệu năm trăm nghìn đồng). * Giao cho gia đình ông Đỗ Đình T sử dụng 405,8m2 đất, trị giá 14.203.000.000 đồng (Mười bốn tỷ hai trăm linh ba triệu đồng), được giới hạn bởi các điểm: 3,4,5,6,7,8,9,10,14,13,12,3 (có sơ đồ kèm theo) tại thửa đất số 45, tờ bản đồ số 8, tọa lạc tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N (nay là xã Đông Anh, thành phố Hà N) và sở hữu các tài sản trên đất gồm: Nhà 02 tầng trị giá: 414.196.328đ (Bốn trăm mươi bốn triệu một trăm chín mươi sáu nghìn ba trăm hai mươi tám đồng); Nhà cấp 4 làm cổng trị giá: 28 9.430.920đ (Chín triệu bốn trăm ba mươi nghìn chín trăm hai mươi đồng); Nhà mái bằng làm khu vệ sinh trị giá: 7.701.240đ (Bảy triệu bảy trăm linh một nghìn hai trăm bốn mươi đồng); Sân gạch đỏ trị giá: 3.316.140đ (Ba triệu ba trăm mười sáu nghìn một trăm bốn mươi đồng); Tường bao trị giá: 8.085.973đ (Tám triệu không trăm tám mươi lăm nghìn chín trăm bảy mươi ba đồng). So với phần gia đình ông Thông được chia là 15.760.000.000đ (Mười năm tỷ bảy trăm sáu mươi triệu đồng) thì còn thiếu 1.557.500.000đ (Một tỷ năm trăm năm mươi bảy triệu năm trăm nghìn đồng). * Giao cho ông Đỗ Đình T sử dụng 115,0m2 đất, trị giá 4.025.000.000đ (Bốn tỷ không trăm hai mươi lăm triệu đồng), được giới hạn bởi các điểm: 1,2,3,12,11,1 (có sơ đồ kèm theo), tại thửa đất số 45, tờ bản đồ số 8, tọa lạc tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N (nay là xã Đông Anh, thành phố Hà N). So với phần ông T được chia là 4.000.000.000đ (Bốn tỷ đồng) thì thừa 25.000.000đ (Hai mươi lăm triệu). 2.2.6. Về thanh toán chênh lệch: Gia đình ông Đỗ Đình T phải thanh toán cho ông Thông là 25.000.000đ (Hai mươi lăm triệu). Gia đình bà Vũ Thị Được phải thanh toán cho ông Thông là 1.532.500.000đ (Một tỷ, năm trăm ba mươi hai triệu năm trăm nghìn đồng). [2.3]. Các đương sự có quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo nội dung quyết định của bản án. [2.4]. Buộc gia đình ông Thông tháo dỡ, di dời cây cối và các công trình trên phần đất của ông T được giao. [2.5]. Xét các yêu cầu khác: Không chấp nhận những lời trình bày và yêu cầu khác của các đương sự cũng như người bảo vệ quyền và lợi ích của các đương sự.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận một phần kháng cáo của ông Đỗ Đình T; không chấp nhận kháng cáo của ông đỗ Đình Thái và sửa bản án dân sự sơ thẩm số 275/2023/DSST ngày 26/10/2023 của Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà N nay là Toà án nhân dân Khu vực 7 - Hà N theo hướng phân tích trên. Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà N một phần phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.
[3]. Về án phí: - Án phí sơ thẩm: 29 + Ông Đỗ Đình T là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định. Tuy nhiên ông T phải chịu phần án phí có giá ngạch khi được hưởng phần di sản của bà Đỗ Thị C và bà Đỗ Thị C. + Ông Đỗ Đình T và bà Nguyễn Thị P, bà Vũ T Được, bà Đỗ Thị H, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị T là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định. - Án phí phúc thẩm: Ông Đỗ Đình T và ông Đỗ Đình T là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định.
Quyết định
Căn cứ khoản 5 Điều 26, khoản 1 Điều 38, Điều 147, Điều 148, khoản 2; khoản 5 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 357, Điều 468, Điều 609, Điều 611, Điều 612, Điều 623, Điều 649, Điều 650, Điều 651, Điều 660 Bộ luật dân sự 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn ông Đỗ Đình T;
2. Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Đỗ Đình T;
3. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 275/2023/DS-ST ngày 26/10/2023 của Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà N nay là Toà án nhân dân Khu vực 7 - Hà N, cụ thể như sau: 3.1. Chấp nhận một phần đơn khởi kiện của ông Đỗ Đình T về việc yêu cầu chia thừa kế đối với ông Đỗ Đình T và gia đình bà Vũ Thị Được. 3.1.1. Mở thừa kế lần thứ nhất: Xác định cụ Đỗ Ngọc M chết ngày 02/12/1996. Tài sản chung của cụ M và cụ X có thửa đất số 45, tờ bản đồ số 8, diện tích 690,3m2, trị giá 24.160.500.000đ (Hai mươi tư tỷ một trăm sáu mươi triệu năm trăm nghìn đồng) tọa lạc tại thôn Thái Bình, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà N. Nay là xã Đông Anh, thành phố Hà N. Xác định tài sản chung cụ M và cụ X mỗi người có 1/2 = 12.080.250.000đ (Mười hai tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Di sản thừa kế của cụ M được xác định = 12.080.250.000đ (Mười hai tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình ông Thông (gồm ông Thông, bà P, anh D, anh T, chị T, chị M) = 30 1.080.250.000đ (Một tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng); Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình bà Được (gồm bà Đ, chị H, anh H, chị H) = 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng); Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho cụ X = 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng). Phần di sản còn lại của cụ M là 10.000.000.000đ (Mười tỷ đồng), chia thừa kế theo pháp luật cho (10 người) hàng thừa kế thứ nhất của cụ M gồm: Cụ Lê Thị X, ông Đỗ Đình T, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị K, bà Đỗ Thị H, ông Đỗ Đình T, bà Đỗ Thị M, bà Đỗ Thị C, bà Đỗ Thị C - kỷ phần mỗi người = 1.000.000.000 đồng (Một tỷ đồng). 3.1.2. Mở thừa kế lần thứ hai: Xác định cụ Lê Thị X chết ngày 19/4/2009. Di sản của cụ X được xác định = 1.000.000.000đ (Một tỷ đồng) hưởng thừa kế của cụ M + 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng) trích công sức bảo quản tài sản của cụ M + 12.080.250.000đ (Mười hai tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng) thanh toán tài sản chung với cụ M = 13.580.250.000đ (Mười ba tỷ năm trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Trích công sức tôn tạo và bảo quản di sản cho gia đình ông Thông (gồm ông Thông, bà P, anh D, anh T, chị T, chị M ) = 1.080.250.000đ (Một tỷ không trăm tám mươi triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng); Tr