Bản án 31/2026/HSSTBản án 31/2026/HSST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1- Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51; khoản 2 Điều 51; Điều 65 -Bộ luật Hình sự: Xử phạt bị cáo Chu Văn T 12 (mười hai ) tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 24 (hai mươi tư) tháng, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm ngày 11/5/2026 về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Giao bị cáo Chu Văn T về cho UBND phường T, tỉnh Nghệ An quản lý, giám sát, giáo dục…
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1]. Về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Bị cáo, 3 người làm chứng không có ý kiến, khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.
Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.
[2]. Xét lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo trong quá trình điều tra và phù hợp với biên bản làm việc lập vào hồi 09 giờ 45 phút ngày 05/02/2026 tại khối C, phường T và phù hợp với các vật chứng thu giữ được. Lời khai của bị cáo tại phiên tòa cũng phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; lời khai của người chứng kiến trong quá trình điều tra, phù hợp với kết luận giám định của cơ quan chuyên môn và các tài liệu, chứng cứ khác có tại hồ sơ vụ án được đưa ra xem xét tại phiên tòa. Từ đó đã xác định được: Vào hồi 09 giờ 45 phút, ngày 05 tháng 02 năm 2026, tại nhà của Chu Văn T thuộc khối C, phường T, tỉnh Nghệ An. Công an phường T, tỉnh Nghệ An phát hiện bắt quả tang Chu Văn T đang tàng trữ 01 cá thể Tê tê java Manisjavanica là động vật hoang dã. Kết quả giám định số 11/2026 BTTNVN kết luận cá thể Tê tê nêu trên thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, thuộc nhóm IB được quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ N3 quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp. Hành vi của Chu Văn T đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 BLHS như Viện kiểm sát đã truy tố là có căn cứ.
[3]. Xét vụ án thuộc loại nghiêm trọng, hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến chế độ quản lý, bảo vệ môi trường. Chính sách bảo vệ, bảo tồn, quản lý động vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hiện nay đang có nguy cơ bị tiệt chủng, mà còn xâm phạm đến tình hình trật tự, an toàn xã hội, gây thiệt hại cho sự ổn định và cân bằng môi trường sinh thái. Trong khi toàn xã hội đang ra sức làm nhiều biện pháp chống lại nguy cơ tuyệt chủng của các loài động vật nguy cấp, quý, hiếm trong đó có loài Tê tê Java có tên khoa học là M1 javanica . Bị cáo ý thức được việc nuôi nhốt trái phép động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ trong đó có loài Tê tê J là bị pháp luật nghiêm cấm và trừng trị nghiêm nhưng vẫn cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Vì vậy cần xử phạt nghiêm, tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội mà bị cáo đã thực hiện.
[4]. Xem xét nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo thấy rằng: Bị cáo có nhân thân tốt, không có tình tiết tăng nặng, quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa đã thành khẩn khai báo, biết ăn năn hối cải về hành vi phạm tội. Bố đẻ của bị cáo là ông Chu Văn N2 được nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhất, mẹ đẻ của bị cáo là bà Nguyễn Thị T1 được nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng ba. Vậy cần áp dụng điểm s khoản 1 Điều 51, khoản 2 Điều 51- BLHS để xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo.
[5].
Căn cứ vào tình hình đấu tranh phòng chống tội phạm tại địa phương, tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội mà bị cáo đã thực 4 hiện, kết hợp với việc xem xét nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, thấy bị cáo có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng nên không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi xã hội mà áp dụng Điều 65 - BLHS cho bị cáo được hưởng án treo cũng đủ các điều kiện cải tạo giáo dục riêng bị cáo và phòng ngừa chung cho xã hội như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát cũng đủ nghiêm.
[6]. Về hình phạt bổ sung: Tại khoản 4 Điều 244 BLHS có quy định hình phạt bổ sung là phạt tiền, nhưng tại biên bản xác minh nguồn thu nhập ngày 13/10/2025 của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh N tại nơi cư trú của bị cáo, thấy bị cáo lao động tự do thu nhập không ổn định nên miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo.
[7]. Về vật chứng vụ án: Đối với 01 (một) cá thể Tê tê Java: Ngày 06/02/2026, cơ quan điều tra đã bàn giao cá thể Tê tê cho đại diện Vườn quốc gia Phù mát theo quy định. Nên Hội đồng xét xử không xem xét. Đối với 01 xe mô tô nhãn hiệu Wave alpha màu xanh, BKS 37K8 – 9535, là chiếc xe anh N1 cho bị cáo T mượn đi công việc vào ngày 02/02/2026. Anh N1 không biết việc bị cáo mượn xe để vận chuyển cá thể Tê tê Java nên ngày 17/02/2026 cơ quan điều tra đã trả lại cho anh Nguyễn Trọng N1 là đúng quy định nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[8] Về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí theo luật định. Anh Nguyễn Trọng N1 cho bị cáo T mượn xe mô tô nhãn hiệu Wave alpha màu xanh, BKS 37K8 – 9535, bị cáo đã dùng xe mô tô để chở cá thể Tê tê Java. Quá trình điều tra xác định, anh N1 không biết việc Chu Văn T sử dụng xe mô tô mượn của anh N1 để vận chuyển cá thể Tê tê Java nên anh N1 không phạm tội.
Quyết định
1- Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51; khoản 2 Điều 51; Điều 65 -Bộ luật Hình sự: Xử phạt bị cáo Chu Văn T 12 (mười hai ) tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 24 (hai mươi tư) tháng, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm ngày 11/5/2026 về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Giao bị cáo Chu Văn T về cho UBND phường T, tỉnh Nghệ An quản lý, giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với UBND phường nơi cư trú của bị cáo trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trường hợp bị cáo Chu Văn T thay đổi nơi cư trú thì được thực hiện theo quy định tại khoản 3 điều 92 Luật thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo Chu Văn T cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
2. Án phí: Căn cứ Khoản 2 Điều 136 BLTTHS; Điểm a Khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án (kèm theo danh mục 5 án phí, lệ phí Toà án): Buộc bị cáo Chu Văn T phải chịu 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) án phí HSST. Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án, bị cáo được quyền kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án hoặc bản án được niêm yết. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM CÁC HỘI THẨM NHÂN DÂN THẨM