Bản án 10/2026/HC-STBản án 10/2026/HC-ST

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện 3 ông Nguyễn Thủy N giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, yêu cầu Tòa án: - Huỷ Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 của UBND huyện N, tỉnh Q về việc trả lời đơn kiến nghị của ông Nguyễn Thủy N, trú tại: thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (nay là xã TX, thành phố Đ); - Huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CX 611xxx do Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Q cấp ngày 24/12/2020 cho ông Nguyễn Thủy N đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m2, mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác, địa chỉ thửa đất: thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (nay là xã TX, thành phố Đ). [1.2] Về đối tượng khởi kiện và thẩm quyền giải quyết: Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 của UBND huyện N, tỉnh Q (cũ) là văn bản được thể hiện dưới hình thức công văn do cơ quan hành chính Nhà nước ban hành có chứa đựng nội dung của quyết định hành chính được áp dụng một lần với người sử dụng đất về hoạt động quản lý hành chính về đất đai, có ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện nên là quyết định hành chính bị kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật Tố tụng hành chính nên là đối tượng khởi kiện và thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 5 – Đ theo quy định tại khoản 3, 4 Điều 3 và Điều 30, Điều 31 Luật tố tụng hành chính (được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 3 Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án). Căn cứ khoản 1 Điều 6 Luật Tố tụng hành chính, Tòa án xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính có liên quan là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất do cơ quan có thẩm quyền đã cấp cho ông Nguyễn Thủy N. [1.3] Về thời hiệu khởi kiện: Sau khi nhận được Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 của UBND huyện N, tỉnh Q (cũ), ngày 17/9/2025, ông Nguyễn Thủy N khởi kiện quyết định hành chính của cơ quan có thẩm quyền là còn trong thời hiệu khởi kiện quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 Luật tố tụng hành chính. Căn cứ Điều 3, Điều 30, Điều 32, Điều 116 Luật Tố tụng hành chính, Tòa án thụ lý giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính về lĩnh vực quản lý đất đai” theo đúng quy định pháp luật. [1.4] Về tài liệu, chứng cứ không cần phải chứng minh trong vụ án: Người khởi kiện đã cung cấp hồ sơ đăng ký, kê khai qua các thời kỳ, cung cấp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và được người bị kiện có văn bản thừa nhận các chứng cứ này là đảm bảo (BL 88).

Do đó, Hội đồng 4 xét xử xác định các tài liệu, chứng cứ này là chứng cứ không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 79 Luật Tố tụng hành chính và sử dụng làm căn cứ để nhận định, giải quyết vụ án.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét nguồn gốc và quá trình sử dụng, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m2 thuộc thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (nay là xã T1, thành phố Đ), thì thấy: [2.1.1] Về hồ sơ địa chính: Theo hồ sơ 299/TTg: Sổ 299 xã Tam Tiến thể hiện ông Nguyễn Thủy N kê khai thửa đất số 774A, tờ bản đồ số 11, diện tích 1.365m2, loại đất T (thổ cư) (BL 09). Theo hồ sơ 64/CP: thuộc thửa đất số 714, tờ bản đồ số 11, diện tích 1.238m2, do Nhà thờ Tộc N kê khai, đăng ký (BL 44). Theo hồ sơ cơ sở dữ liệu mới: thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.699,9m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác, do ông Nguyễn Thủy N kê khai, đăng ký (BL 07). Các tài liệu, chứng cứ này do ông Nguyễn Thủy N cung cấp, được UBND xã TX, thành phố Đ thừa nhận và đã được Tòa án tiến hành xác minh vào ngày 10/4/2026. Ngày 02/7/2019, ông Nguyễn Thủy N lập hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đến ngày 24/12/2020, Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Q cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CX 611xxx cho ông Nguyễn Thủy N đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác, địa chỉ thửa đất: thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (nay là xã TX, thành phố Đ). [2.1.2] Về hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Tại hồ sơ vụ án, ông Nguyễn Thủy N cho rằng, nguồn gốc thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m2 là do cha mẹ ông là ông Nguyễn N và bà Nguyễn Thị H sử dụng từ năm 1975 và để lại cho ông N. Ngày 02/7/2019, ông Nguyễn Thủy N có đơn đăng ký, cấp Giấy CNQSD đất, QSH nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác và toàn bộ hồ sơ kèm theo: Phiếu lấy ý kiến khu dân cư, Trích đo bản đồ, Bản mô tả ranh giới, Giấy xác nhận trực tiếp sản xuất nông nghiệp. 5 Theo Phiếu lấy ý kiến của khu dân cư thôn T ngày 24/9/2019 (BL 35) thể hiện: Thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04 do vợ chồng ông Nguyễn Thủy N khai hoang sử dụng ổn định để làm nhà ở từ năm 1981, đến năm 2004 nhà sụp, tiếp tục sử dụng vào mục đích trồng cây hàng năm từ tháng 02/2004 ổn định cho đến nay. Theo Bản mô tả ranh giới, mốc giới, hiện trạng thửa đất do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai N lập ngày 09/6/2020 thể hiện “hiện trạng sử dụng đất là cây hàng năm khác". Các xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất của ông Nguyễn Thủy N tại thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04 phù hợp với Đơn trình bày nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất do ông Nguyễn Thủy N lập, được khu dân cư và Ban nhân dân thôn T ký xác nhận (BL 38). UBND xã T1 đã thực hiện việc thông báo, niêm yết công khai tại địa phương về hồ sơ đăng ký, cấp GCNQSD đất đối với trường hợp ông Nguyễn Thủy N. Không có khiếu nại, khiếu kiện gì về vấn đề này. Ngày 24/12/2020, Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Q cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CX 611xxx cho ông Nguyễn Thủy N đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác, địa chỉ thửa đất: thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (nay là xã TX, thành phố Đ). [2.2] Xét yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Thủy N thì thấy: Sau khi nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CX 611xxx do Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Q cấp ngày 24/12/2020 đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác; ông Nguyễn Thủy N có đơn kiến nghị gửi đến UBND huyện N đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp không đúng hiện trạng sử dụng đất. Qua kết quả kiểm tra và hồ sơ địa chính liên quan, UBND huyện N ban hành Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 về việc trả lời đơn kiến nghị như sau: “…có cơ sở để xác định thửa đất số 902, tờ bản đồ số 4 được cấp Giấy CNQSD đất số CX 611xxx ngày 24/12/2020 cho ông Nguyễn Thuý N với mục đích sử dụng đất trồng cây hàng năm khác là đúng quy định của pháp luật (đúng mục đích sử dụng đất) theo khoản 1 Điều 3 Nghị định số 43/ND-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013; việc ông Nguyễn Thuỷ N đề nghị thu hồi Giấy CNQSD đất do cấp không đúng mục đích sử dụng đất là không có cơ sở để chấp nhận…” Hội đồng xét xử xét thấy: [2.2.1] Theo quy định tại khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai năm 2013: “1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà có một trong các loại giấy tờ sau đây thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 6 quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất:…” Theo khoản 1 Điều 21 Nghị định số 43/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về căn cứ xác định việc sử dụng đất ổn định như sau:

1. Sử dụng đất ổn định là việc sử dụng đất liên tục vào một mục đích chính nhất định kể từ thời điểm bắt đầu sử dụng đất vào mục đích đó đến thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc đến thời điểm quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với trường hợp chưa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận)….” [2.2.2] Tại hồ sơ vụ án, mặc dù ông Nguyễn Thủy N đã thực hiện đăng ký, kê khai theo Chỉ thị 299/TTg và theo Nghị định 64/CP Nhà thờ tộc N kê khai đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, loại đất kê khai, đăng ký là đất thổ cư (được kí hiệu T tại hồ sơ địa chính); theo Biên bản họp tộc Nguyễn thể hiện do tại thời điểm kê khai 64/CP, ông Nguyễn Thủy N không có mặt tại địa phương để thực hiện kê khai, nên đất đứng tên Nhà thờ tộc Nguyễn (BL 19-20); tuy nhiên, tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Nguyễn Thủy N được xác nhận sử dụng đất vào mục đích trồng cây hàng năm khác từ năm 2004, hiện trạng ghi nhận là đất trồng cây hàng năm khác. Phù hợp trình bày của ông Nguyễn Thủy N tại hồ sơ vụ án và tại phiên toà: vợ chồng ông sử dụng đất từ năm 1975 làm nhà ở, từ năm 2000 đến năm 2004 do nhà cổ xuống cấp, gia đình quá khó khăn nên không sửa chữa lại được đành phải bán ngôi nhà cổ đó, chưa có kinh phí để xây dựng lại ngôi nhà khác, sau khi bán nhà thì phần móng nhà làm bằng đá ong cũng đã được ông sử dụng một nửa để làm ngôi nhà khác để ở tại vị trí đất khác (thửa đất này ông N thừa nhận đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất); một nửa móng nhà bằng đá ong còn lại ông cũng đã bán. Sau đó, đến tháng 02/2004, gia đình ông Nguyễn Thủy N san bằng hiện trạng không còn nhà ở và cũng không còn nền móng của ngôi nhà cổ, ông sử dụng đất này để trồng cây hàng năm theo mùa như đậu, khoai, sắn (BL 71); phù hợp với Giấy xác nhận của UBND xã T1, huyện N, tỉnh Q (cũ) xác nhận là hộ trực tiếp sản xuất đất nông nghiệp trên thửa đất, thửa đất được sử dụng vào mục đích: đất trồng cây hàng năm khác. Như vậy, không có cơ sở nhận định ông Nguyễn Thủy N sử dụng đất liên tục vào mục đích chính là để ở kể từ thời điểm bắt đầu sử dụng đất (năm 1981) đến thời điểm lập thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (năm 2019). Mặt khác, tại thời điểm đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trên đất đang không có nhà ở (đã phân tích như trên và tại mục [2.1.2]).

Do đó, không có cơ sở xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử 7 dụng đất cho ông Nguyễn Thủy N đối với loại đất ở theo quy định tại Điều 100, Điều 103 Luật đất đai năm 2013. Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Q (cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX 611xxx ngày 24/12/2020 đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác cho ông Nguyễn Thủy N đúng quy định tại Điều 10, Điều 11, Điều 100 Luật Đất đai năm 2013 và Điều 3, khoản 1 Điều 21 Nghị định số 43/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 01/2017/NĐ- CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ). Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 của UBND huyện N, tỉnh Q (cũ) về việc trả lời đơn kiến nghị của ông Nguyễn Thủy N, xác định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng quy định và không có cơ sở thu hồi là có căn cứ. Về hình thức, thẩm quyền ban hành Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 của UBND huyện N, tỉnh Q (cũ) và trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m² thuộc thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (cũ) đúng quy định pháp luật.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có cơ sở để bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Thủy N về việc: huỷ Văn bản số 2650/UBND-TTr ngày 25/9/2024 của UBND huyện N, tỉnh Q về việc trả lời đơn kiến nghị của ông Nguyễn Thủy N, trú tại: thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q (nay là xã TX, thành phố Đ); huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CX 611xxx do Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Q cấp ngày 24/12/2020 cho ông Nguyễn Thủy N đối với thửa đất số 902, tờ bản đồ số 04, diện tích 1.642,9m2, mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác, địa chỉ thửa đất: thôn T, xã T1, huyện N, tỉnh Q(nay là xã TX, thành phố Đ).

[3] Về án phí hành chính sơ thẩm: Ông Nguyễn Thủy N là người cao tuổi và có Đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí, do đó, thuộc trường hợp được miễn nộp tiền tạm ứng án phí sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.