Bản án 222/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Tranh chấp giữa ông C với ông M và bà D được xác định là tranh chấp quyền sử dụng đất theo khoản 9 Điều 26, theo điểm a, khoản 1 Điều 35; điểm a, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án.

[2] Về nội dung: [2.1] Đối với yêu cầu của ông C yêu cầu bà D và ông M trả diện tích 300 m2 đất thổ cư, tại phiên tòa ông C xin rút lại không yêu cầu ông M và bà D trả lại cho ông nên đình chỉ giải quyết yêu cầu của ông C đối với ông M và bà D. [2.2] Đối với diện tích đất nông nghiệp diện tích 1.296 m2, ngang 36 mét, dài 36 mét, có các cạnh, cạnh giáp đất ông Phan Hoàng M, cạnh giáp kinh thủy nông, cạnh giáp đất ông Phan Hoàng M, cạnh giáp đất bà Phan Thị D1, ông C yêu cầu ông M và bà D trả lại cho ông. Nguồn gốc đất ông C xác định ban đầu có diện tích đất 5 công tầm lớn bằng 6.480 m2 , đất tại ấp G, xã K, huyện U, tỉnh Cà Mau (nay là ấp G, xã K, tỉnh Cà Mau), do ông bà ngoại ông để lại cho mẹ ông là bà Nguyễn Thị B, khi bà B chết để lại cho ông và ông canh tác trên đất, do phải thực hiện nghĩa vụ quân sự nên không thể canh tác được nên ông gởi lại thân tộc, sau này dì ruột là bà Nguyễn Thị D mượn lại canh tác, bà D cam kết khi nào ông đòi lại đất thì trả lại đất nhưng khi ông cần sử dụng thì bà D và ông M không trả lại. Thân tộc họp để giải quyết thì ông M, bà D thống nhất trả lại cho ông 1 công đất nhưng sau đó có tranh chấp và ông yêu cầu chính quyền ấp G, xã K giải quyết, ông M đồng ý trả lại ông 1 công đất tầm lớn, sau khi giải quyết và thỏa thuận xong ông C cho ông M mượn lại để canh tác nhưng đến nay không trả lại cho ông. Ông C yêu cầu ông M trả lại 1 công 3 đất tầm lớn với diện tích là 1.296 m2 , yêu cầu trả bằng giá trị theo quy định của pháp luật. Xét yêu cầu của ông Công nhận thấy: Diện tích đất 1 công tầm lớn là 1.296 m2, ông C yêu cầu bà D và ông M trả lại là vào năm 2002 giữa ông C với bà D và ông M cùng thân tộc có họp về phân chia đất phụ ấm, bà D, ông M (ông Phan Văn L) có đồng ý giao lại cho ông C 1 công đất tầm lớn sát hậu. Việc cho đất này là có thật thể hiện tại biên bản họp thân tộc ngày 24/02/2002 và xác nhận của ông Nguyễn Hoàng Đ, ông Đoàn Văn C1, ông Trần Văn B1, ông Nguyễn Công D2 biết và xác nhận. Tại biên bản hòa giải ngày 17/12/2026 của ấp G, xã K, huyện U, tỉnh Cà Mau (nay là ấp G, xã K, tỉnh Cà Mau) ông M cũng thống nhất giao lại cho ông C 1 công đất tầm lớn theo như biên bản họp thân tộc và thay đổi phần ranh giới. Từ đó khẳng định ông M và bà D thống nhất trả cho ông C 1 công đất tầm lớn và ông C cho ông M mượn lại để canh tác. Tòa án đã tống đạt hợp lệ cho ông M và bà D thông báo thụ lý vụ án và thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải; quyết định đưa vụ án ra xét xử nhưng ông M, bà D không có ý kiến gì liên quan đến yêu cầu của ông C và vắng mặt không lý do; ông C có yêu cầu đo đạc, thẩm định tại chỗ diện tích đất tranh chấp, Tòa án cùng cơ quan đo đạc tiến hành đo đạc, thẩm định tại chổ phần đất tranh chấp nhưng ông M không chấp hành, ngăn cản không cho đo đạc thẩm định đất tranh chấp nên không tiến hành đo đạc, thẩm định được. Như vậy, xem như mặt nhiên ông M và bà D thừa nhận phần đất tranh chấp 1 công tầm lớn là của ông C nên ông C yêu cầu ông M và bà D trả lại 1 công đất tầm lớn là 1.296 m2 là có căn cứ chấp nhận.

Tuy nhiên, phần đất tranh chấp không đo đạc, thẩm định được không xác định được diện tích, vị trí, thửa đất cụ thể, ông M có chuyển nhượng cho người khác không, từ đó cũng không định giá được nên buộc ông M và bà D trả giá trị phần đất nêu trên, tại phiên tòa ông C cũng đồng ý buộc ông M, bà D trả giá trị 1 công đất theo quy định của pháp luật.

Do đó, áp dụng bảng giá đất lần đầu trên địa bàn tỉnh Cà Mau được áp dụng từ ngày 01/01/2026, ban hành kèm theo Nghị quyết số 16/2025/NQ-HĐND ngày 09/12/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh C, giá đất nông nghiệp 100.000 đồng/1 m2 . Như vậy, buộc ông M, bà D trả 1 công đất tầm lớn 1.296 m2 x 100.000 đồng = 129.600.000 đồng.

[3] Viện kiểm sát nhân dân đề nghị Hội đồng xét xử tuyên chấp nhận yêu cầu của ông C yêu cầu ông M và bà D trả lại 1 cồng đất và trả bằng giá trị và yêu cầu đình chỉ đối với yêu cầu ông M, bà D trả lại cho ông C 300 m2 đất thổ cư là có căn cứ chấp nhận. 4

[4] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Do không đo đạc, thẩm định tại chỗ được giữa ông C và công ty Đ1 đã thanh lý dứt điểm hợp đồng đo đạc nên không xem xét.

[5] Về án phí: Yêu cầu của ông Nguyễn Thành C được chấp nhận nên không phải chịu án phí. Ông C được miễn nộp tiền tạm ứng án phí. Ông Phan Hoàng M và bà Nguyễn Thị D phải chịu án phí có giá ngạch trên số tiền phải trả cho ông Nguyễn Thành C, Ông M bà D phải chịu 6.480.000, theo khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 về mức thu, miễm, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.