Bản án 131/2026/HS-PTBản án 131/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Tại phiên toà phúc thẩm, bị cáo tự nguyện rút một phần kháng cáo về phần trách nhiệm dân sự.

Do đó, cần đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với phần kháng cáo này của bị cáo. 5

[2] Về hành vi phạm tội: Từ năm 2017, Bùi Tuyết N đứng ra tổ chức mở nhiều dây hụi cho các hụi viên tham gia. Đến ngày 25/02/2023 (âm lịch), bị cáo tuyên bố đình hụi. Tại thời điểm đình hụi, còn 07 dây hụi chưa mãn. Có đủ cơ sở kết luận bị cáo Bùi Tuyết N có hành vi gian dối để chiếm đoạt tiền của các hụi viên tại 02/07 dây hụi do bị cáo làm chủ, cụ thể như sau: [2.1] Đối với dây hụi tháng loại 03 triệu đồng mở ngày 24/6/2020 (âm lịch): Dây hụi này có 22 hụi viên tham gia 34 chân, khui được 32 kỳ thì đình hụi. Hành vi bán chân hụi khống: Mặc dù bà Nguyễn Kim T5 (tên hụi viên “Dủng, T5” tham gia 02 chân và đã hốt ở kỳ thứ 8 và kỳ thứ 12, không mua bán chân hụi nào, nhưng bị cáo vẫn tự ý làm giấy bán 01 chân hụi của bà T5 cho bà Nguyễn Thị Đ2 (tên hụi viên “Cô 7 Điền”) với số tiền 78.080.000 đồng. Bà Đ2 giao số tiền này vào ngày 04/6/2021. Bị cáo lập giấy bán chân hụi cho bà Đ2 có nội dung: “Hụi 3.000.000 khui ngày 24 tháng 6 năm 2020 gồm 34 chưng, 11 chưng chết.... 22 chưng sống ... ....” (bút lục 268). Hành vi hốt khống hụi ở kỳ thứ 31: Trong dây hụi này, bà Đ2 trực tiếp tham gia 01 chân và đã hốt hụi ở kỳ thứ

20. Do việc bị cáo bán cho bà Đ2 01 chân hụi nêu trên, nên đến kỳ thứ 31, bà Đ2 mới bỏ thăm 1.920.000 đồng để hốt hụi, bị cáo lập giấy xác định số tiền bà Đ2 được hốt là 91.280.000 đồng với nội dung: “Hụi 3.000.000 khui ngày 24 tháng 6 năm 2020 gồm 34 chưng, 30 chưng chết.... 03 chưng sống ... ” , số tiền sau khi trừ đầu thảo thì số tiền sẽ nhận được là 91.280.000 đồng (bl 269). Nhưng thực tế, bị cáo không giao tiền hốt hụi cho bà Đ2. Tại kỳ này, mặc dù không có hụi viên nào bỏ hụi, bị cáo vẫn cấn trừ nợ hụi và thu tiền của các hụi viên. Cấp sơ thẩm không tính số tiền hụi chết của 06 hụi viên còn nợ bị cáo vượt quá tiền hụi chết của 01 kỳ khui (gồm: (1) Bà Trương Diễm K đã hốt 02 chân hụi (phải đóng 6.000.000 đồng/kỳ), nhưng lại nợ bị cáo 55.000.000đ tiền hụi chết đến thời điểm đình hụi; (2) bà Nguyễn Thị P1 đã hốt 02 chân (phải đóng 6.000.000 đồng/kỳ), ở thời điểm đình hụi, bà P1 còn nợ bị cáo 545.000.000 đồng tiền hụi chết; (3) bà Trương Duy H1 đã hốt 01 chân (phải đóng 3.000.000 đồng/kỳ), nhưng còn nợ bị cáo 215.000.000 đồng tiền hụi chết; (4) bà Nguyễn Kim T5 đã hốt 02 chân (phải đóng 6.000.000 đồng/kỳ), nhưng còn nợ bị cáo 146.000.000 đồng tiền hụi chết; (5) bà Lê Thị M đã hốt 01 chân (phải đóng 3.000.000 đồng/kỳ), nhưng còn nợ bị cáo 43.000.000 đồng tiền hụi chết; (6) ông Dương Mộng H3 đã hốt 01 chân (phải đóng 3.000.000 đồng/kỳ), nhưng còn nợ bị cáo 18.000.000 đồng tiền hụi chết) và không tính phần hùn của bị cáo ở chân hụi với ông Nguyễn Văn K1 là có cơ sở. Tổng số tiền bị cáo đã thực tế thu và cấn trừ chiếm đoạt của các hụi viên ở kỳ thứ 31 này là 59.820.000 đồng. Tổng cộng tại dây hụi này: Bị cáo chiếm đoạt 137.900.000 đồng (bao gồm 78.080.000 đồng bán chân hụi khống và 59.820.000 đồng hốt khống ở kỳ 31). [2.2] Đối với dây hụi tháng loại 02 triệu đồng mở ngày 10/6/2021 (âm lịch): Dây hụi có 23 hụi viên tham gia 30 chân, khui được 21 kỳ thì đình hụi. Hụi viên Lê Thị Mỹ N5 (tên hụi viên “L3, Nương”) tham gia 01 chân hụi sống đến khi đình hụi và không mua bán chân hụi với ai.

Tuy nhiên, tại kỳ khui thứ 06 (ngày 10/12/2021 6 âm lịch), bị cáo đã tự ý mạo danh bà N5 để bỏ thăm hốt hụi, chiếm đoạt tổng số tiền 39.900.000 đồng (gồm tiền của 23 chân hụi sống x 1.300.000 đồng/chân + 05 chân hụi chết x 2.000.000 đồng/chân, đã trừ 02 chân bị cáo tham gia). [2.3] Lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra phù hợp với các giấy bán hụi, giấy giao hụi, danh sách hụi viên được bị cáo xác nhận và lời khai của các hụi viên có trong hồ sơ vụ án. [2.4] Từ các chứng cứ nêu trên, có đủ căn cứ xác định bị cáo Bùi Tuyết N đã thực hiện hành vi gian dối chiếm đoạt của các hụi viên tổng số tiền là 177.800.000 đồng (137.900.000 đồng + 39.900.000 đồng). Tòa án nhân dân khu vực 4 - Cà Mau xét xử bị cáo N về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm c khoản 2 Điều 174 của Bộ luật Hình sự là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không oan cho bị cáo.

[3] Xét kháng cáo của các bị hại: [3.1] Về số tiền bị cáo chiếm đoạt Cấp sơ thẩm xác định bị cáo N chiếm đoạt 177.800.000 đồng của các bị hại là có căn cứ và phù hợp với thực tế.

Do đó, kháng cáo của các bà: Nguyễn Thị T2, Dương Thị Đ, Nguyễn Hồng S, Hà Ngọc T3, Phạm Ngọc H, Trần Kim P, Ngô Thị N1 và Dương Thị A yêu cầu xác định lại số tiền chiếm đoạt tăng lên là không có cơ sở chấp nhận. [3.2] Về việc tăng hình phạt đối với bị cáo Theo khoản 9 Điều 4 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, trong vụ án có bị hại Dương Thị Đ và Nguyễn Thị Đ2 là người từ đủ 70 tuổi trở lên, bị cáo phạm tội do lỗi cố ý nên phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm i khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự. Cấp sơ thẩm khi xét xử đã không áp dụng tình tiết tăng nặng này đối với bị cáo N là có thiếu sót.

Do đó, kháng cáo của các bà Ngô Thị N1, Dương Thị Đ và Dương Thị A về việc bổ sung tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm i khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự đối với bị cáo là có căn cứ chấp nhận. Mặc dù bị cáo N phải chịu thêm 01 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự do cấp phúc thẩm bổ sung, tuy nhiên xét tổng thể mức độ hành vi và hậu quả vụ án, việc các bị hại có kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt đối với bị cáo là không cần thiết.

[4] Xét kháng cáo của bị cáo Bùi Tuyết N: Như phân tích ở mục

[2] nói trên, không có cơ sở để chấp nhận kháng cáo kêu oan của bị cáo.

Tuy nhiên, trong lời nói sau cùng, bị cáo có ý kiến xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt nếu xác định bị cáo có tội. Yêu cầu xin giảm nhẹ hình phạt này được coi là sự thay đổi, bổ sung nội dung kháng cáo hợp lệ theo quy định tại Điều 342 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Hành vi của bị cáo thuộc trường hợp tội phạm nghiêm trọng, trực tiếp xâm phạm đến quyền sở hữu về tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, làm mất an ninh trật tự tại địa phương. Bị cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản của bị hại vi phạm pháp luật hình sự, phạm tội phải bị xử lý và chịu hình phạt theo quy định. 7 Khi quyết định hình phạt, cấp sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ, toàn diện tính chất vụ án, áp dụng các tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo: Đã tự nguyện thoả thuận khắc phục một phần thiệt hại cho một số bị hại; Bị hại gồm có bà Nguyễn Thị Đ2 và bà Lê Thị Mỹ N5 không yêu cầu xử lý hình sự đối với bị cáo; Thân nhân của bị cáo có công với cách mạng. Bị cáo có 03 lần thực hiện hành vi phạm tội nên phải chịu tình tiết tăng nặng phạm tội 02 lần trở lên. Khung hình phạt áp dụng đối với bị cáo tại khoản 2 Điều 174 của Bộ luật Hình sự có mức phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Mặc dù bị cáo phải chịu thêm 01 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự do cấp phúc thẩm bổ sung tại mục

[3], nhưng mức án 05 năm tù mà cấp sơ thẩm xử phạt đối với bị cáo là có phần nghiêm khắc. Mặt khác, kiến thức pháp luật của bị cáo bị hạn chế do trình độ học vấn thấp, nên ở cấp sơ thẩm bị cáo không nhận thức được hành vi phạm tội. Chỉ đến khi kết thúc tranh tụng ở phiên toà phúc thẩm, lời nói sau cùng của bị cáo mới thể hiện sự ăn năn, hối cải. Để thể hiện chính sách khoan hồng, phân hóa hình phạt, bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung, cần thiết giảm một mức hình phạt tù cho bị cáo cũng đủ điều kiện giáo dục, cải tạo bị cáo thành công dân có ích.

[5]

Từ những phân tích nêu trên, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau được chấp nhận một phần; Ý kiến của Luật sư bào chữa cho bị cáo không được chấp nhận.

[6] Do sửa án sơ thẩm về phần hình phạt, nên người kháng cáo không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.