Bản án 124/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu đã thu thập có trong hồ sơ vụ án cũng như thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]Về thủ tục tố tụng: Kháng cáo của bà Nguyễn Thị N và ông Nguyễn Đăng Đ được thực hiện trong thời hạn luật định, đúng chủ thể và hình thức theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của bà N và ông Đ nhận thấy: 2.1 Đối với yêu cầu buộc ông Đỗ Kim H trả lại 317,9m² đất vườn. Hồ sơ vụ án thể hiện, Bản đồ 299 năm 1985 xác định thửa đất số 260 có diện tích 810m², loại đất T (thổ cư), đứng tên ông Nguyễn Đăng Đ. Sổ mục kê năm 1985 và Sổ giao đất năm 1993 đều thống nhất ghi nhận toàn bộ diện tích 810m² thuộc thửa đất số 260 là đất thổ cư được giao cho hộ ông Nguyễn Đăng Đ quản lý, sử dụng.

Do đó, có đủ căn cứ xác định nguồn gốc thửa đất số 260 thuộc quyền quản lý, sử dụng của hộ ông Nguyễn Đăng Đ. Ông Đ và bà N đều thừa nhận ông Đ đã giao cho bà N quản lý, sử dụng một phần thửa đất này và ngày 24/12/1996 bà N với ông Đỗ Kim H có lập giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đây là tình tiết các đương sự đều thống nhất, không phải chứng minh. Về việc thoả thuận chuyển nhượng. tại giấy chuyển nhượng ghi ngày 24/12/1996 chỉ thể hiện nội dung: "Nhượng lại bốn gian nhà tranh và đất thổ cư bên nhà ông Đ...", ngoài ra không ghi diện tích chuyển nhượng, không xác định tứ cận, ranh giới, kích thước, sơ đồ thửa đất hoặc phần diện tích còn lại của bên chuyển nhượng. Bà N và ông Đ cho rằng hợp đồng chỉ ghi chuyển nhượng "đất thổ cư", không bao gồm đất vườn nên yêu cầu ông Hưng trả lại 317,9m² đất vườn.

Tuy nhiên, lập luận này không có căn cứ vì theo hồ sơ địa chính năm 1985 và sổ giao đất năm 1993, tại thời điểm các bên xác lập giao dịch (ngày 24/12/1996), toàn bộ thửa đất số 260 diện tích 810m² đều được xác định là đất thổ cư (ký hiệu T). Việc phân chia thửa đất thành 200m² đất ở (ONT) và phần còn lại là đất trồng cây lâu năm (LNK) chỉ được thực hiện khi lập bản đồ địa chính năm 2003. Do vậy, không thể căn cứ vào cách phân loại đất được hình thành sau thời điểm giao kết để suy luận rằng các bên chỉ chuyển nhượng phần đất ở mà không chuyển nhượng phần đất vườn. Mặt khác, sau khi nhận chuyển nhượng, ông H đã quản lý, sử dụng phần đất đang tranh chấp ổn định trong thời gian dài; hồ sơ địa chính các năm 6 2003 và 2014 đều ghi nhận hiện trạng sử dụng của ông H. Khi thực hiện đo đạc lập bản đồ địa chính năm 2012, ông Nguyễn Đăng Đ và ông Đỗ Kim H đều ký xác nhận ranh giới sử dụng đất liền kề. Mặc dù việc ký xác nhận ranh giới không phải là căn cứ xác lập quyền sử dụng đất, nhưng đây là tài liệu phản ánh hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm đo đạc và là một trong những căn cứ để đánh giá cùng với các chứng cứ khác trong vụ án. Trong khi đó, bà N và ông Đ không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh phần diện tích 317,9m² đất vườn hiện do ông H quản lý nằm ngoài phạm vi chuyển nhượng giữa các bên.

Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo đối với yêu cầu đòi lại diện tích đất này. 2.2 Đối với yêu cầu đòi lại 107m² đất ao Hồ sơ vụ án thể hiện, sổ mục kê năm 1985 không ghi tên chủ sử dụng đối với thửa đất ao số 309 nên việc bà N cho rằng ông Đ là chủ sử dụng diện tích ao trên là không có căn cứ xác nhận. Mặt khác, kết quả xác minh thể hiện hộ ông Nguyễn Đăng Đ không nhận đất cơ bản đổi vào ao nên thửa đất ao này thuộc quỹ đất do UBND xã quản lý. Nội dung này phù hợp với sổ giao đất năm 1993, sổ thống kê theo Nghị quyết số 07, sổ dồn điền đổi thửa, Công văn số 72/UBND-KT ngày 12/8/2025 và Biên bản làm việc ngày 13/01/2026 của UBND xã Ngọc Lâm. Như vậy, có đủ căn cứ xác định diện tích 277m² đất thủy sản ngọt thuộc thửa đất số 309 (nay là thửa 284) chưa được Nhà nước giao cho hộ gia đình nào và thuộc quỹ đất do UBND xã quản lý. Việc bà N và ông Đ cho rằng có 107m² diện tích ao do gia đình tự đào từ đất vườn, ngoài lời trình bày của các đương sự không có tài liệu, chứng cứ khách quan nào chứng minh.

Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo đối với yêu cầu đòi lại 107m² đất ao. Hiện nay, diện tích ao này gia đình ông Hưng đã lấp và xây dựng công trình, việc ông H lấp ao và xây dựng công trình trên diện tích ao nêu trên là không đúng quy định, do vậy Hội đồng xét xử kiến nghị UBND xã Ngọc Lâm xử lý theo quy định. 3.3 Đối với yêu cầu buộc ông H thanh toán 1.400.000 đồng tiền chuyển nhượng còn thiếu Bà Nở cho rằng theo giấy chuyển nhượng lập ngày 24/12/1996, giá chuyển nhượng là 9.100.000 đồng, ông H mới thanh toán 7.700.000 đồng nên còn nợ 1.400.000 đồng.

Tuy nhiên, nội dung giấy chuyển nhượng thể hiện: "...đã đưa 2.500.000 đồng, còn lại vào ngày 28 tháng 12 năm 1996..."; đồng thời tại mặt sau của giấy chuyển nhượng tiếp tục ghi: "Ngày 20 tháng 11 năm 1996 âm lịch anh H đã giao được 7 triệu 700 nghìn đồng, mai 21 giả nốt" và có chữ ký của bà N. Nội dung này thể hiện các bên có xác nhận việc thanh toán nhiều lần và còn dự kiến thanh toán tiếp vào ngày hôm sau, nhưng không có tài liệu nào thể hiện sau đó việc thanh toán không được thực hiện hoặc bà N đã yêu cầu ông Hưng tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả số tiền còn thiếu. Tại đơn xin chuyển nhượng nêu trên bà N viết “ khi nào anh H chả nốt tiền tôi giao nhà”, các bên đều thừa nhận sau khi lập giấy chuyển nhượng, bà N đã giao nhà, đất cho ông H quản lý, sử dụng nhà, đất ổn định từ năm 1996; bà N cũng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh trong suốt quá trình gần 30 năm qua bà kiện đòi số tiền trên đối với ông H. Ông H xác định đã trả đầy đủ số tiền cho bà N thì bà N mới giao nhà như thoả thuận. Do vậy, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà N về 7 việc ông H phải trả phần diện tích đất tương đương với khoản tiền 1.400.000 đồng ông H chưa trả. Hội đồng xét xử nhận thấy tại giai đoạn xét xử phúc thẩm, người kháng cáo bà N, ông Đ không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình, do đó Hội đồng xét xử không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Đ, bà N, cần giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên tại phiên toà là phù hợp.

[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Yêu cầu kháng cáo của ông Đ và bà N không được chấp nhận nên phải chịu án phí nhưng ông Đ và bà N là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí phúc thẩm nên được miễn phí dân sự phúc thẩm