Bản án 129/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định quyền sở hữu tài sản là quyền sử dụng đất đứng tên hộ gia đình, đây là tranh chấp về quyền sở hữu tài sản thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Đắk Lắk theo quy định tại khoản 2 Điều 26, Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt đầy đủ và hợp lệ văn bản tố tụng cho đương sự. Tại phiên tòa, nguyên đơn vắng mặt nhưng có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do.

Vì vậy, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại Điều 228 và 238 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: [3.1] Về nguồn gốc quyền sử dụng đất: Theo hồ sơ cấp đất (bút lục 49-58) thể hiện ngày 16/10/1984 Nông trường Cao su 30/4 có văn bản cấp cho bà Đặng Thị Hồng T2 đất để làm nhà ở (bút lục 55). Tại thời điểm được cấp đất, hộ gia đình gồm vợ chồng bà Đặng Thị H, ông Nguyễn Đức T và người con đầu là chị Nguyễn Thị Thu H1, sinh năm 1984, chị Nguyễn Thị Thu H2 và anh Nguyễn Mạnh L chưa được sinh ra. Sau khi được cấp đất, vợ chồng ông T, bà H trực tiếp quản lý, sử dụng ổn định, xây dựng nhà ở và tạo lập toàn bộ tài sản gắn liền với đất. Đến ngày 20/7/2009, được Ủy ban nhân dân thành phố B cấp Giấy chứng 4 nhận quyền sử dụng đất số AP 775224, đứng tên "Hộ bà Đặng Thị H và ông Nguyên Đức T" ', thửa đất số 8, tờ bản đồ số 1, diện tích 423,7m?, tại phường T, tỉnh Đắk Lắk. Tại thời điểm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hộ gia đình bà Đặng Thị H có 06 thành viên, gồm: Bà Đặng Thị H (chủ hộ), chị Nguyễn Thị Thu HI (con), chị Nguyễn Thị Thu H2 (con), anh Nguyễn Mạnh L (con), cụ Đặng Thị T1 (mẹ) và ông Nguyễn Đức T (chồng). Việc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi tên "Hộ" không đương nhiên xác lập quyền sử dụng đất chung của toàn bộ những người có tên trong sổ hộ khẩu tại thời điểm cấp giấy. Để xác định thành viên có quyền sử dụng đất chung của hộ gia đình cần xem xét thời điểm hình thành quyền sử dụng đất, nguồn gốc đất, mục đích giao đất và việc các thành viên có cùng tạo lập, quản lý, sử dụng hay có quyền, nghĩa vụ chung đối với thửa đất hay không. Trong vụ án này, quyền sử dụng đất được xác lập từ năm 1984 trên cơ sở văn bản cấp đất của N cho bà Đặng Thị H. Nguồn gốc quyền sử dụng đất không phát sinh từ việc giao đất cho hộ gia đình theo chính sách đất đai, cũng không hình thành từ sự đóng góp của các thành viên khác trong hộ. [3.2] Về quyền của thành viên hộ gia đình đối với quyền sử dụng đất: Nguyên đơn trình bày các con gồm chị Nguyễn Thị Thu H1, chị Nguyễn Thị Thu H2 và anh Nguyễn Mạnh L đều được sinh ra sau hoặc còn rất nhỏ tại thời điểm được Nông trường Cao su 30/4 cấp đất; toàn bộ quá trình hình thành quyền sử dụng đất, xây dựng nhà ở và tạo lập tài sản đều do vợ chồng ông T, bà H thực hiện; đối với cụ Đặng Thị T1 chỉ chuyển đến sinh sống cùng gia đình từ năm 1985 để được chăm sóc khi tuổi cao, không có công sức đóng góp vào việc tạo lập quyền sử dụng đất cũng như tài sản gắn liền với đất. Quá trình giải quyết vụ án không có tài liệu, chứng cứ nào chứng minh các con hoặc cụ Đặng Thị T1 có đóng góp về tài sản, công sức hoặc cùng tạo lập quyền sử dụng đất; chị Nguyễn Thị Thu H1, chị Nguyễn Thị Thu H2 và anh Nguyễn Mạnh L cũng thừa nhận toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc quyền sở hữu của ông Nguyễn Đức T và bà Đặng Thị H (bút lục 30, 31, 33).

Do đó, Hội đồng xét xử xác định chị Nguyễn Thị Thu H1, chị Nguyễn Thị Thu H2, anh Nguyễn Mạnh L và cụ Đặng Thị T1 không phải thành viên hộ gia đình có chung quyền sử dụng đất. [3.3] Về tài sản gắn liền với đất: Tại biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 05/02/2026 (bút lục 40-41) thể hiện tài sản gắn liền với thửa đất số 08 gồm: + Một phần của căn nhà xây cấp 4, xây dựng năm 2010 (căn nhà được xây dựng trên thửa đất số 17 và thửa đất số 8, tờ bản đồ số 1), trong đó phần diện tích xây dựng thuộc thửa đất số 8 là 84,6m (kích thước 14,1m x 6m), kết cấu móng đá hộc, tường xây gạch 20, nền gạch ceramic 40x40, mái lợp tôn, trần thạch cao, nhà có gác lửng. + 01 căn nhà xây cấp 4, xây dựng năm 2008, diện tích 40m?, kết cấu móng đá hộc, tường xây gạch 10, mái lợp tôn, nên xi - măng, trần đóng tôn lạnh. 5 + 01 căn nhà xây cấp 4, xây dựng năm 2025, diện tích 64m?, kết cấu móng đá hộc, tường xây gạch 15, mái lợp tôn, trần thạch cao, nền gạch ceramic 60x60. + 01 nhà kho, xây dựng năm 2017, diện tích 25m?, kết cấu móng đá hộc, tường xây gạch 10 không tô trát, mái lợp tôn, nền xi - măng, không đóng trần. + 01 giêng đào, sâu 25m, đường kính miệng giêng 01m. + Mái che bằng tôn, khung sắt, nền xi - măng, diện tích 60m?. + 02 cây sầu riêng trồng năm 2018. Trong quá trình giải quyết vụ án, các đương sự đều thừa nhận tài sản gắn liền với đất đều do ông Nguyễn Đức T và bà Đặng Thị H tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh thành viên khác trong hộ gia đình có đóng góp vào việc tạo lập hoặc làm gia tăng giá trị khôi tài sản.

Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc xác định quyền sử dụng đất thửa số 8, tờ bản đồ số 1, diện tích 423,7m' và tài sản gắn liền với đất thuộc quyền sở hữu của vợ chồng ông Nguyễn Đức T và bà Đặng Thị H là có căn cứ, được Hội đồng xét xử chấp nhận. Bộ

[4] Về chi phí tố tụng, án phí dân sự sơ thấm:

Căn cứ vào Điều 147 và 157 luật tố tụng dân sự, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. [4.1] Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và sao lục hồ sơ đất đai: Nguyên đơn tự nguyện chịu 2.500.000 đồng chi phí xem xét, thấm định tại chỗ và 100.000 đồng chi phí sao lục hồ sơ đất đai (tổng cộng 2.600.000 đồng), được khấu trừ vào số tiền tạm ứng chi phí tố tụng mà nguyên đơn đã nộp và Tòa án chi phí xong. [4.2] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Bị đơn bà Đặng Thị H phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, tuy nhiên bà Đặng Thị H là người cao tuổi, có đơn đề nghị miễn án phí nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm.