Bản án 129/2026/HSSTBản án 129/2026/HSST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử (HĐXX) nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an tỉnh N và Điều tra viên; của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Ninh Bình và Kiểm sát viên: Trong quá trình điều tra, truy tố, cơ quan Điều tra, Viện kiểm sát đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo và những người tham gia tố tụng không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, HĐXX xác định các hành vi, quyết định tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng đã thực hiện trong vụ án đều hợp pháp.

[2] Về tội danh: Xét lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của người tham gia tố tụng, phù hợp với các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, HĐXX có đủ cơ sở kết luận: Với mục đích thu lời bất chính, n ên trong khoảng thời gian từ ngày 04/12/2024 đến ngày 04/7/2025 (213 ngày), tại phường D, tỉnh Ninh Bình, Nguyễn Văn C cho anh Nguyễn Văn A vay số tiền 40.000.000 đồng với lãi suất 4 5.000 đồng/1.000.000 đồng/1 ngày, tương ứng với mức lãi suất 182,5% /01 năm (gấp 9,125 lần mức lãi xuất cao nhất quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự) thu lợi bất chính số tiền là 37.331.466 đồng. Hành vi nêu trên của bị cáo Nguyễn Văn C đã xâm phạm trật tự quản lý tín dụng của Nhà nước và ảnh hưởng trực tiếp về lợi ích vật chất của người đi vay khiến cho người vay phải chịu mức lãi suất cao, rơi vào cảnh nợ nần, cuộc sống và kinh tế khó khăn, nên hành vi này của Nguyễn Văn C đã đủ yếu tố cấu thành tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự. Điều 201 Bộ luật Hình sự quy định: "1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đông hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm."

Vì vậy, Cáo trạng số 44/CT-VKSNNBH-KV ngày 11/5/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Ninh Bình đã truy tố bị cáo là đúng quy định của pháp luật.

[3] Về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (TNHS): Về nhân thân: Bị cáo là người đã bị kết án chưa được xóa nên là người có nhân thân xấu. Về tình tiết tăng nặng TNHS: Ngày 15/7/2024 bị cáo Nguyễn Văn C bị TAND tỉnh Hà Nam (nay là TAND tinh Ninh Bình) xử phạt 07 tháng tù về tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự"; đã chấp hành xong án phạt tù ngày 23/7/2024 đến nay bị cáo lại thực hiện hành vi phạm tội. Đối chiếu với quy định của pháp luật, bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng TNHS là "Tái phạm" quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ TNHS: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình. Sau khi bị tố giác, bị cáo đã chủ động đến Cơ quan CSĐCT Công an tỉnh N đầu thú về hành vi phạm tội của mình. Ngoài ra, trong giai đoạn điều tra vụ án bị cáo đã tự nguyện giao nộp số tiền 82.000.000 đồng để khắc phục hậu quả của vụ án. Đối 5 chiếu với quy định của pháp luật, bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ TNHS quy định tại điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[4] Về hình phạt: Hình phạt chính: Xét thấy tính chất hành vi phạm tội mà bị cáo đã gây ra và nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ TNHS của bị cáo trong vụ án, Nhận thấy bị cáo thực hiện hành vi mang tính chất vụ lợi. Song số tiền mà bị cáo chiếm hưởng trong vụ án mới trên mức khởi điểm của Điều luật quy định.

Vì vậy, sau khi xem xét mọi mặt, HĐXX xét thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với bị cáo mà chỉ cần áp dụng hình phạt tiền là hình phạt chính như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa cũng đủ tính chất răn đe, giáo dục cải tạo bị cáo trở thành công dân tốt. Hình phạt bổ sung: Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm rút một phần quyết định truy tố về hình phạt bổ sung quy định tại khoản 3 Điều 201 Bộ luật hình sự đối với bị cáo; Ngoài ra, bị cáo đã được áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền, nên HĐXX không áp dụng hình phạt bổ sung quy định tại khoản 3 Điều 201 Bộ luật hình sự là phù hợp với quy định của pháp luật.

[5] Về trách nhiệm dân sự: Quá trình điều tra vụ án, Cơ quan CSĐT - Công an tỉnh N đã ra Quyết định xử lý vật chứng, trích từ số tiền 82.000.000 đồng Nguyễn Văn C tự giác giao nộp để trả lại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án là anh Nguyễn Văn A số tiền C đã thu lời bất chính là 37.331.506 đồng. Anh A đã nhận đủ số tiền trên và không có đề nghị gì khác, nên HĐXX không đặt ra xem xét.

[6] Về biện pháp tư pháp: Như đã nhận định, hành vi phạm tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" của bị cáo trong vụ án là giao dịch trái pháp luật, nên HĐXX cần căn cứ Điều 46 Bộ luật hình sự và Điều 5 Nghị quyết số 01/2021/NQ-HĐTP ngày 20/12/2021 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 201 Bộ luật hình sự để xử lý, cụ thể: Đối với số tiền 44.668.493 mà Nguyễn Văn C đang quản lý, trong đó (có 40.000.000 đồng (tiền gốc) mà Nguyễn Văn C cho anh Nguyễn Văn A vay là công cụ dùng vào việc phạm tội; số tiền lãi hợp pháp theo quy định trong Bộ luật dân sự (20%/01 năm) và khoản tiền lãi đã thu của anh A là 4.668.493 đồng là tiền phát sinh từ việc phạm tội mà có). Qua đấu tranh xác định đây là khoản tiền bị cáo chiếm hưởng trái phép qua giao dịch dân sự, cần phải truy thu của bị cáo Nguyễn Văn C để sung nộp ngân sách Nhà nước (được đối trừ với số tiền Nguyễn Văn C tự giác giao nộp, hiện đang được tạm giữ tại Kho bạc Nhà nước khu vực 5, tỉnh Ninh Bình).

[7] Về xử lý vật chứng: Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 6 Plus màu bạc mà Nguyễn Văn C đã giao nộp tại Cơ quan điều tra. Quá trình điều 6 tra xác định, đây là tài sản của Nguyễn Văn C, sử dụng làm công cụ thực hiện hành vi phạm tội, nên HĐXX cần tịch thu sung nộp ngân sách Nhà nước.

[8] Về án phí hình sự sơ thẩm: Bị cáo phải chịu theo quy định của pháp luật.

[9] Về quyền kháng cáo: Bị cáo; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án thực hiện quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ trên: