Bản án 29/2026/HS-PTBản án 29/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bị cáo được làm trong thời hạn quy định tại Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự nên hợp lệ và được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2]. Xét nội dung vụ án: Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình phù hợp với lời khai của bị cáo khác và phù hợp với các chứng cứ, tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án. Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Vào tối ngày 22/02/2024 tại nơi ở của mình là Câu lạc bộ B-a Đức Giang thuộc tổ A, phường N, thành phố H, tỉnh Hà Giang (nay là phường H, Tuyên Quang) bị cáo Ninh Trung Đ đã khởi xướng, chuẩn bị các điều kiện vật chất, cung cấp ma túy để cùng với Tống Ngọc T1, Phạm Ngọc T, Tô Hoàng H1, Nguyễn Cẩm L3 sử dụng trái phép chất ma túy, với mục đích là để thỏa mãn nhu cầu cá nhân.

[3]. Xét nội dung kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo: Hội đồng xét xử thấy rằng, bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, Tòa án cấp sơ thẩm đã áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội ngày 22/02/2024 Ninh Trung Đ bị bệnh: các rối loại khí sắc (cảm xúc) thực tổn, có mã F06.3, mức độ vừa, Ninh Trung Đ hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi) theo quy định tại các điểm s, q khoản 1 Điều 51 và các tình tiết giảm nhẹ khác (bị cáo có bà nội là bà mẹ Việt N anh hùng; bị cáo là người trực tiếp nhận phụng dưỡng bà mẹ Việt N anh hùng là bà Đặng Thị T5; có ông bà ngoại được Nhà nước được tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng Nhất, hạng Ba; bản thân bị cáo đã có thời gian phục vụ trong quân đội từ tháng 2/2016 đến tháng 5/2019; hiện nay, bị cáo đang phải một mình nuôi 02 con nhỏ dưới 06 tuổi; quá trình sinh sống tại địa phương có nhiều đóng góp các hoạt động thiện nguyện, cứu trợ, góp phần phát triển địa phương và xã hội) theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự và xử phạt bị cáo mức hình phạt 07 năm 06 tháng tù về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" là có căn cứ, đúng người, đúng tội, không oan, phù hợp với nhân thân, tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội của bị cáo. Tại cấp phúc thẩm, bị cáo xuất trình thêm các tài liệu mới đó là: Đơn đề nghị giảm nhẹ hình phạt của ông Ninh Quốc C là bố đẻ bị cáo; đơn đề nghị xác nhận hoàn cảnh gia đình có xác nhận của chính quyền địa phương và các tài liệu kèm 7 theo thể hiện sau khi ly hôn, bị cáo là người trực tiếp nuôi dưỡng hai con còn nhỏ, do bị cáo bị tạm giam nên hiện nay hai cháu do ông bà nội trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, hai cháu còn nhỏ thường xuyên ốm đau, trong đó cháu Ninh Xuân Q1 bị mắc bệnh tự kỷ, cần được quan tâm, chăm sóc thường xuyên, trong khi ông bà nội đều đã lớn tuổi; biên lai thu tiền số 0000056 ngày 20/7/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Tuyên Quang thể hiện bị cáo đã tự nguyện chấp hành xong khoản tiền án phí hình sự sơ thẩm. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự cần xem xét áp dụng cho bị cáo. Hội đồng xét xử thấy rằng ngoài các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đã được Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng bị cáo Ninh Trung Đ còn bổ sung được các tài liệu mới làm rõ hơn hoàn cảnh gia đình đặc biệt của mình; việc giảm cho bị cáo một phần hình phạt vẫn bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, đồng thời thể hiện chính sách khoan hồng của Nhà nước, tạo điều kiện để bị cáo sớm trở về chăm sóc các con và ổn định cuộc sống gia đình.

Do đó, cần chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo.

[4]. Đối với nội dung kháng cáo đề nghị khấu trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù: Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, sau khi thực hiện hành vi phạm tội, trong giai đoạn điều tra bị cáo Ninh Trung Đ được xác định mắc bệnh làm mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi, nên cơ quan tiến hành tố tụng đã áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định của pháp luật. Sau khi có kết luận đã khỏi bệnh, cơ quan tiến hành tố tụng mới phục hồi điều tra, truy tố và đưa vụ án ra xét xử. Tòa án cấp sơ thẩm đã xử phạt bị cáo Ninh Trung Đ 07 năm 06 tháng tù nhưng không chấp nhận khấu trừ thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh từ ngày 09/7/2024 đến ngày 16/10/2025 đối với bị cáo Ninh Trung Đ. HĐXX thấy rằng việc bị cáo điều trị trong khoảng thời gian nêu trên không phải là tự nguyện khám, chữa bệnh thông thường mà là chấp hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng quyết định. Trong thời gian này, bị cáo phải điều trị tại cơ sở bắt buộc chữa bệnh được chỉ định, chịu sự quản lý, giám sát và thực hiện chế độ điều trị nghiêm ngặt; không được tự do rời khỏi cơ sở chữa bệnh, quyền tự do đi lại và tự do thân thể bị hạn chế theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Mặc dù bắt buộc chữa bệnh không phải là hình phạt tù và cũng không phải là biện pháp tạm giam, nhưng đây là biện pháp tư pháp mang tính bắt buộc, được thi hành theo trình tự, thủ tục luật định. Qua tổng kết thực tiễn công tác xét xử đã áp dụng việc khấu trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù như:

1. Bản án Hình sự phúc thẩm số 693/2023/HS-PT, ngày 20/9/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh, cấp phúc thẩm chấp nhận kháng nghị, xử phạt bị cáo 1 (mười hai) năm tù được trừ vào thời gian đã tạm giữ, tạm 8 giam từ ngày 22/4/2019 đến ngày 07/3/2020 và trừ vào thời gian chấp hành áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh từ ngày 09/3/2020 đến ngày 18/11/2022.

2. Bản án Hình sự phúc thẩm số 381/2018/HS-PT, ngày 20/6/2018 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, cấp phúc thẩm chấp nhận kháng nghị, tuyên phạt bị cáo 09 năm tù và trừ tổng cộng 19 tháng 28 ngày, gồm 06 tháng 27 ngày bị tạm giữ, tạm giam; 13 tháng 01 ngày bắt buộc chữa bệnh.

3. Bản án Hình sự phúc thẩm số 752/2021/HS-PT ngày 04/11/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, sửa bản án sơ thẩm xử phạt bị cáo tổng hợp 20 tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt thi hành án, được trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh từ ngày 08/8/2020 đến ngày 27/4/2021.

4. Bản án Hình sự sơ thẩm số 14/2020/HS-ST ngày 10/6/2020 của TAND tỉnh Thái Nguyên, xử phạt bị cáo 18 năm tù, thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 09/8/2019, được trừ thời gian áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh từ ngày 11/5/2018 đến ngày 09/8/2019. Khoản 3 Điều 49 Bộ luật Hình sự quy định thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Đồng thời tại điểm a khoản 6 Điều 2 Nghị quyết số 01/2018/NQ-HĐTP ngày 24/4/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 66, Điều 106 của Bộ luật hình sự về tha tù trước thời hạn có điều kiện quy định: “a) Thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian người đó bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù trong các cơ sở giam giữ hoặc thời gian người đó bị bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, không kể thời gian được tại ngoại, được hoãn, tạm đình chỉ và thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù”.

Vì vậy, có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bị cáo, cần sửa bản án sơ thẩm theo hướng khấu trừ thời gian bị cáo bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh từ ngày 09/7/2024 đến ngày 16/10/2025 vào thời hạn chấp hành hình phạt tù.

[5]. Ý kiến, quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm là có căn cứ, phù hợp với nhận định Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[6]. Về án phí: Do kháng cáo của bị cáo được chấp nhận nên bị cáo Ninh Trung Đ không phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định của pháp luật

[7]. Các nội dung khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.