Bản án 05/2026/DS-GĐTTranh chấp quyền sử dụng đất

nội dung kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau theo quy định của Luật tổ chức Tòa án nhân dân sô 34/2024/QH15 đã được sửa đôi, bô sung một sô điêu theo Luật số 81/2025/QH15 ngày 24/6/2025 và Nghị quyêt sô 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét nguồn gốc đất tranh chấp các bên đều thừa nhận của ông O, bà Ở. Ông Thạch K và bà Nguyễn Thị Bích V cho rằng đã nhận chuyển nhượng toàn bộ diện tích đất; khi ông O, bà Ổ chuyên nhượng thì có căn nhà tạm trên đất, do hoàn cảnh khó khăn nên cho ông O, bà Ở tiếp tục sinh sông trên phân đất này. Bà Nguyên Thị Thu S và 3 ông Nguyên Văn T cho răng cha mẹ chuyên nhượng nhưng có đê lại 12m ngang cho chị em cất nhà. Do có sự mâu thuẫn vê lời khai nhưng các bên đêu không đưa ra được chứng cứ chứng minh cho lời trình bày của mình. [2.2] Năm 1994 bà V được câp Giây chứng nhận quyên sử dụng đât lân đâu toàn bộ diện tích đất, trong đó có nhà bà Ở và nhà bà S nhưng Tòa án cấp sơ thấm không hỏi UBND về việc cấp giấy chứng nhận đại trà theo kê khai của đương sự hay bản đồ không ảnh; trước khi cấp giấy có đo đạc khảo sát không? lý do có nhà bà Ở và nhà bà S nhưng lại cấp giấy cho bà V trong khi bà V khai sang nhượng chỉ bằng miệng, không có giấy tờ. Trước khi xảy ra tranh chấp thì vào năm 2005 bà V có chuyển nhượng phần đất này cho ông Lê Văn K1 nhưng đến năm 2017 chưa chuyển được quyền sử dụng thì ông K1 hủy hợp đồng. Theo ông K1 khai thì khi chuyển nhượng có căn nhà của bà Ở và bà S, hai bên chuyển nhượng thỏa thuận để lại hai nền nhà nhưng không có ghi vào hợp đồng. [2.3] Năm 2006 Nhà nước có cất căn nhà tình thương cho bà Tô Thị Ở, đến năm 2007 Nhà nước tiếp tục cất căn nhà tình thương cho bà Nguyễn Thị Thu S. Năm 2022 bà S xây lại nhà mới, năm 2024 căn nhà của bà Ở bị hư hỏng cũng được xây cât lại. Quá trình xây dựng ông K và V không có ngăn cản cũng như phản đôi. Như vậy, có căn cứ xác định nhà bà Ở và nhà bà S đã có từ trước khi các bên chuyển nhượng đất cho đến nay; các bên có mâu thuẫn về diện tích chuyển nhượng nhưng lại không có giấy tờ chứng minh. Do đó cần làm rõ lý do vì sao từ khi chuyển nhượng đất đến nay gần 30 năm phía nguyên đơn cho rằng đã nhận chuyển nhượng toàn bộ diện tích nhưng không yêu câu bị đơn di dời nhà để trả đất. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định "Năm 2006 Nhà nước có cất 01 căn nhà tình thương cho bà Tô Thị Ở, đến năm 2007 Nhà nước có cho vợ chồng bà S căn nhà tình thương đây không phải là căn cứ xác định là phân đât của bị đơn bởi lẽ, khi chính quyền địa phương xem xét lập danh sách đê câp trên hô trợ xây nhà chứ không xác minh cụ thể nguồn gốc đất của ai". Việc nhận định như trên là thiếu căn cứ vì Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh chính quyền địa phương để làm rõ vấn đề này và hồ sơ không có văn bản của chính quyền địa phương về việc có xác định nguồn gốc đất khi cất nhà tình thương hay không. [2.4] Bản án buộc bị đơn trả cho nguyên đơn toàn bộ diện tích 427,6 m' và giữ nguyên 4 ngôi mộ trên đất lý do không có đất khác để di quan và tạo điều kiện cho bị đơn đi tảo mộ nhưng lại không đê một phân đât làm đường đi vào mộ. Như vậy, s không thê thi hành án ảnh hưởng đên quyên và lợi ích của nguyên đơn và có thê sê phát sinh một vụ kiện khác về yêu cầu lối đi vào mộ. Do bị đơn không có đất nào khác nên nếu xét thấy có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì Tòa án cấp sơ thẩm cần buộc các bị đơn trả giá trị quyền sử dụng đất mà vẫn đảm bảo được quyền lợi của các bên. Xét thấy Quyết định kháng nghị số: 04/2026/KN-DS ngày 21 tháng 4 năm 2026 của Chánh án nhân dân tỉnh C có căn cứ, Uy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau nhận thấy cần hủy toàn bộ Bản án Dân sự sơ thấm số 286/2025/DS-ST ngày 4 23/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Cà Mau. Giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân khu vực 3 - Cà Mau thụ lý, giải quyết lại vụ án.