Bản án 734/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn Danh Thị S kháng cáo và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ có kháng nghị đúng theo quy định tại các Điều 271, 272, 273, 278, 279, 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên được xem là hợp lệ và được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo và kháng nghị, Hội đồng xét xử xét thấy: [2.1] Quá trình giải quyết vụ án, các đương sự thống nhất phần đất đang tranh chấp theo mảnh trích đo đạc địa chính số 85/2024, ngày 20 tháng 3 năm 2024 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện P, tổng phần đất tranh chấp có diện tích 1.435,5m2, trong đố bà Danh Thị Kim H đang sử dụng diện tích 805,5m2 loại đất CLN tại thửa 61 (tách từ thửa 366)và bà Danh Thị S đang sử dụng diện tích 630m2 loại đất CLN tại thửa 246 (tách từ thửa 366). [2.2] Nguyên đơn Danh Thị S cho rằng vào ngày 21/10/2005 bà S có nhận chuyển nhượng của mẹ là Thị phần đất ngang 30 mét, dài 60 mét, diện tích 1.800m², giá chuyển nhượng là 25.000.000 đồng, có làm giấy tay; Bị đơn Danh Thị Kim H chỉ thừa nhận cụ Thị H2 sang cho bà S diện tích ngang khoảng 07 mét, dài khoảng 60 mét; phần còn lại không sang mà cụ Thị H2 và bà H cất nhà trước đó để ở. Tại thời điểm chuyển nhượng cụ Thị H2 chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hiện tại chưa ai được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nguyên đơn và bị đơn đều yêu cầu được công nhận toàn bộ phần đất 1435,5m2.

[3]

Xét thấy, Tòa án cấp sơ thẩm đã có vi phạm nghiêm trọng về tố tụng từ đó đánh giá nội dung vụ án chưa toàn diện cụ thể như sau: [3.1] Về xác định nguồn gốc phần đất đang tranh chấp: Tòa án nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ đã văn số ngày 01/8/2025 gửi Chi nhánh phòng ký đất đai khu vực XIII – Cần Thơ (bút lục: 113) và văn số ngày 30/9/2025 gửi Ủy ban nhân dân huyện P đề nghị cung cấp thông tin về đối với thửa đất số 121 tờ bản đồ 5 số 26 (bút lục: 114). Tại văn số 194/UBND-KT ngày 10/10/2025 Ủy ban nhân dân huyện P đã có công văn phúc đáp xác định: Thửa 121 tờ bản đồ số 26 đối với phần đất đang tranh chấp theo công văn của Tòa án thì cập nhật bản đồ chính quy tờ số 26 không có thửa đất 121; phần đất tranh chấp cập nhật bản đồ theo hệ thống 299Ttg và hệ thống bản đồ 205 không có thửa 121, tờ bản đồ số

26. Như vậy, cả hai lần công văn Tòa án nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ gửi cho cơ quan chuyên môn đều xác định sai số thửa đất đang tranh chấp nên cơ quan chuyên môn không thể trả lời cho Tòa án được về việc nguồn gốc đất cũng như thông tin đối với thửa đất đang tranh chấp. [3.2] Ngày 26/10/2025 Tòa án nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ có Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 178/2025, thời gian mở phiên tòa vào ngày 06/11/2025. Ngày 14/11/2025 Tòa án nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ gửi văn số yêu UBND xã P cung cấp thông tin về việc đăng ký, sử dụng đối với thửa đất 61 và thửa 246. Ngày 12/01/2025 Tòa án sơ thẩm có thông báo mở phiên tòa vào ngày 29/01/2026 (tính từ thời điểm làm công văn đến thời điểm mở phiên tòa 14 ngày). Trong hồ sơ không có biên bản giao nhận văn số giữa Tòa án và phía Ủy ban nhân dân huyện P nên không xác định rõ thời điểm Ủy ban nhân dân huyện P nhận được công văn trên của Tòa án là vào thời điểm nào; Trong trường hợp nếu Ủy ban nhân dân huyện P có nhận được công văn trên nhưng chưa trả lời thì Tòa án có thể làm công văn nhắc nhở hoặc tạm đình chỉ để chờ kết quả trả lời của cơ quan chuyên môn, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm đưa vụ án ra xét xử khi chưa có bất cứ tài liệu nào chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đai hoặc quyền sử dụng đất là do ai kê khai, đăng ký trong sổ mục kê hay sổ địa chính. [3.3] Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào sự thừa nhận của nguyên đơn và bị đơn xác định đất gốc của Thị căn C1 vào hợp đồng chuyển nhượng 21/10/2005 (bản phô tô không có bản chính) giữa Thị H2 và bà Danh Thị S để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 21/10/2005 có hiệu lực pháp luật là chưa đủ căn cứ. Bởi lẽ, căn cứ vào Điều 168, Điều 188 Luật đai năm 2014 quy định về điều kiện thực hiện quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đấtkhi có các điều kiện: “a) Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế theo quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này; b) Đất không có tranh chấp …” Như vậy, trong vụ án này, Tòa án sơ thẩm cần trích lục xem thửa đất số 366 ban đầu và sau này thửa đất 61 và thửa 246 (được tách từ thửa 366) hiện ai đang đứng tên trên sổ mục kê, sổ địa chính, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phần 6 đất có thuộc diện quy hoạch của địa phương hay không? đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không? làm căn cứ giải quyết vụ án. Đây là chứng cứ quan trọng để xác định cụ T có được quyền chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho lại quyền sử dụng đất của mình cho người khác hay không? Từ đó mới có cơ sở để xác định những người có người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án là những cá nhân, tổ chức nào và điều luật để áp dụng giải quyết về nội dung vụ án.

[4] Ngoài ra, đối với nội dung trong phần quyết định của bản án cũng có nhiều vi phạm, gây nhầm lần và ảnh hưởng đến quyền lợi của các đương sự, cụ thể: [4.1] Đối với quyết định của Bản án sơ thẩm có nội dung “Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 21/10/2005 giữa bà Danh Thị S và bà T có hiệu lực pháp luật. Nguyên đơn Danh Thị S có quyền liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật (kèm theo Mảnh trích đo địa chính số 85/2024 ngày 20/03/2024 của Chi nhánh phòng đăng ký đất đai huyện Phụng HiệpNhư vậy, nội dung trên là công nhận hết phần đất theo đo đạc thực tế 1.435,5m2 cho nguyên đơn hay chỉ công nhận phần đất tại vị trí mà H đang sử dụng? [4.2] Cũng tại phần quyết định Bản án có nội dung“Công nhận quyền quản lý, sử dụng căn nhà và phần đất có dịch tích là 630m2 theo hiện trạng cho bị đơn Danh Thị Kim H (kèm theo Mảnh trích đo địa chính số 85/2024 của Chi nhánh phòng ký đất đai huyện P”, là chưa đúng hiện trạng, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự. Bởi lẽ: Biên bản thẩm định tại chỗ ngày 23/01/2024 và Mảnh trích đo địa chính số 85/2024 ngày 20/3/2024 của Chi nhánh phòng ký đất đai huyện P thì thể hiện phần đất bà H sử dụng ổn định theo hiện trạng có diện tích là 805,5m2, bà S sử dụng ổn định theo hiện trạng mới là 630m2. Nội dung này đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, không đúng hiện trạng và không thể thi hành bản án nếu bản án có hiệu lực pháp luật. Đồng thời, do nhằm lẫn về diện tích sử dụng ổn định theo hiện trạng đã dẫn đến việc xác định giá trị quyền sử dụng đất mà bà H có nghĩa vụ trả lại cho bà S số tiền 127.890.000 đồng là không chính xác.

[5]. Từ những nhận định trên, xét thấy quá trình giải quyết vụ án, Toà án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng tố tụng trong quá trình thu thập chứng cứ, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Đồng thời, việc thu thập chứng cứ là chưa đầy đủ mà tại phiên toà phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung, khắc phục được.

Do đó, cần huỷ án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Toà án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. 7

[6]. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ là phù hợp nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7]. Về án phí dân sự sơ thẩm, chi phí tố tụng, chi phí giám định: Chưa ai phải chịu, xác định lại khi giải quyết vụ án lại theo thủ tục sơ thẩm.