Bản án 180/2024/HS-STBản án 180/2024/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị cáo thực hiện hành vi phạm tội trên địa giới hành chính tỉnh Nghệ An, ngoài bị cáo còn có người tên Nguyễn Thị N2 đang ở cư trú tại Cộng hòa dân chủ C là người giúp sức cho bị cáo X như xin visa du lịch C2 soạn thảo hợp đồng điều động và thuê lao động; giấy bảo lãnh cho người đi lao động ở nước ngoài.

Căn cứ vào khoản 4 Điều 163; khoản 1 Điều 239; Điều 268 và Điều 269 thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Nghệ An.

[2] Tố tụng: Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh N, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An, Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Bị cáo, người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, bởi vậy các tài liệu, chứng cứ đã thu thập được Hội đồng xét xử sử dụng để đánh giá giải quyết vụ án.

[3] Sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Tòa án đã tống đạt văn bản tố tụng về việc mở phiên tòa lần thứ hai hợp lệ cho người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nhưng họ vẫn vắng mặt. Căn cứ Điều 292 Bộ luật tố tụng hình sự Hội đồng xét xử tiếp tục duy trì phiên tòa để xét xử vụ án.

[4] Hành vi phạm tội của bị cáo: Mặc dù không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép tư vấn, tuyển dụng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài nhưng tháng 6/2023, Chế Thị X đã tư vấn, nhận hồ sơ và các khoản tiền chi phí rồi liên hệ với Phạm Thị N1 (không rõ lai lịch, đang cư trú ở Congo) tổ chức cho 06 người gồm Tạ Đình P, Cù Văn D, Hoàng Văn Đ, Cao Xuân V, Tạ Đình H và Đặng Văn H1 (Sau đây gọi là 06 lao động) xuất cảnh ra khỏi lãnh thổ Việt Nam qua cửa khẩu cảng hàng không T3 vào ngày 04/7/2023. Hành vi bị cáo đã thực hiện, hậu quả xảy ra đã cấu thành tội: Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài, tội phạm và hình phạt được quy định tại điêm c khoản 2 Điều 349 Bộ luật hình sự. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An truy tố bị cáo Chế Thị X về tội danh và điều khoản nêu trên là có căn cứ, đúng pháp luật.

[5] Tính chất vụ án: Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự đã cố ý thực hiện hành vi phạm tội rất nghiêm trọng xâm phạm đến trật tự quản lý dân cư và hoạt động xuất nhập cảnh, ảnh hưởng đến an ninh đối nội và đối ngoại của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nên cần xử lý nghiêm.

[6] Tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo: [6.1] Tình tiết tăng nặng: Bị cáo phạm tội không có tình tiết tăng nặng. [6.2] Tình tiết giảm nhẹ: Thái độ khái báo của bị cáo là thành khân, ăn năn hối cải; ông nội của bị cáo là Chế Ngọc N3 được Ủy ban kháng chiến hành chánh tỉnh Nghệ An tặng Bằng khen nêu gương sáng trong toàn tỉnh; bị cáo đã khắc phục một phần thiệt hại cho 06 lao động. Bởi vậy, áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự để quyết định hình phạt đối với bị cáo ở đầu khung hình phạt được áp dụng là phù hợp.

[7] Hình phạt bổ sung: Nghề nghiệp của bị cáo là lao động tự do thu nhập không ổn định vậy nên Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của kiểm sát viên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

[8] Trách nhiệm dân sự: Hành vi phạm tội của bị cáo tuy đã trực tiếp gây thiệt hại đến tài sản của 06 lao động, nhưng những người này biết trước việc bị cáo không có chức năng tư vấn, tuyển dụng đưa công dân Việt Nam cung ứng lao động nước ngoài mà vẫn đồng ý và nộp tiền cho bị cáo để xuất cảnh ra nước ngoài bằng hình thức du lịch rồi ở lại lao động bất hợp pháp. Sự thỏa thuận giữa bị cáo và những 06 lao động nói trên là trái pháp luật, mặt khác các tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ chưa đầy đủ để chứng minh thiệt hại của từng người, do đó nếu phát sinh tranh chấp thì 06 lao động có quyền khởi kiện vụ án dân sự độc lập tại Tòa án có thâm quyền. Bị cáo thừa nhận hưởng lợi số tiền 12.000.000đ đến 13.000.000đ từ việc tư vấn và làm các thủ tục cho một lao động xuất cảnh. Xét thấy các tài liệu chứng cứ chứng minh duy nhất chỉ lời khai của bị cáo và số tiền này có nguồn gốc trong tổng số tiền mỗi lao động nộp trên cơ sở sự thỏa thuận trái pháp luật của các bên do đó Hội đồng xét xử quyết định không truy thu sung ngân sách Nhà nước mà khoản tiền này được giải quyết trong vụ án dân sự như đã nhận định nêu trên.

[9] Các nội dung khác: Đối với Phạm Thị N1 đã thực hiện hành vi có dấu hiệu giúp sức cho bị cáo X phạm tội, cơ quan điều tra đã sử dụng nhiều biện pháp nhưng chưa xác định được lai lịch nên chưa xử lý được trong cùng vụ án. Nguyễn Thị M là người cho bị cáo Xuân M2 địa điểm nhà ở của mình để tư vấn cho 06 lao động cũng là người giúp bị cáo trả lại tiền cho những người này nhưng chị M không biết Chế Thị X thực hiện hành vi phạm tội điều này phù hợp với lời khai của những người được tư vấn nên trách nhiệm hình sự không đặt ra đối với chị Nguyễn Thị M. Bùi Thị T1 là người làm dịch vụ chuyển tiền không biết mục đích chuyển tiền của bị cáo X nên hành vi của chị T1 không cấu thành tội phạm do đó không truy thu số tiền mà chị T1 được hưởng lợi từ việc thực hiện dịch vụ. Nguyễn Quang H2 là người giúp bị cáo X giao visa cho các lao động và đưa họ từ Nghệ An đến của khẩu cảng hàng không quốc tế T4 nhưng không biết mục đích các lao động này xuất cảnh đế lao động trái phép. Mặt khác, hiện nay chưa xác minh rõ lai lịch và địa chỉ nơi cư trú của anh H2 nên chưa có căn cứ đê xử lý.

[10] Án phí và quyền kháng cáo: Buộc bị cáo phải chịu nghĩa án phí hình sự sơ thẩm, bị cáo và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án theo luật định.