Bản án 142/2025/HS-PTBản án 142/2025/HS-PT
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 355; điểm c khoản 1 Điều 357 Bộ luật tố Tụng hình sự. Chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Trần Thị H1, Nguyễn Thị T, Thái Đình H2, Trần Thị S, Đặng Thị H3, sửa bản án sơ thẩm: Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174; điểm b, s, n khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 54; Điều 58 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo Nguyễn Thị T 05 (năm) tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời…
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Kháng cáo của các bị cáo trong thời hạn luật định, nội dung, hình thức đơn kháng cáo hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[2] Xét tính chất vụ án: Tại phiên tòa phúc thẩm các bị cáo Nguyễn Thị T, Trần Thị H1, Thái Đình H2, Trần Thị S, Đặng Thị H3 thừa nhận hành vi phạm tội như cấp sơ thẩm là đúng, Hội đồng xét xử thấy rằng: Trong khoảng thời gian từ ngày 14/06/2022 đến ngày 7/6/2023, tại địa bàn huyện Y, tỉnh Nghệ An các đối tượng Trần Thị S, Nguyễn Thị T, Trần Thị H1 đã thông đồng với Thái Đình H2, Nguyễn Hùng D, Đặng Thị H3 lập hồ sơ bệnh án khống (gãy xương) để chiếm đoạt tiền bảo hiểm của Công ty TNHH B. Cụ thể như sau: - Lần thứ nhất: Trong khoảng thời gian từ ngày 14/6/2022 đến ngày 23/9/2022 Nguyễn Thị T, Trần Thị H1, Thái Đình H2, Nguyễn Hùng D đã thông đồng với nhau lập hồ sơ bệnh án khống (gãy cung sau các xương sườn số III, IV, V bên trái) cho Nguyễn Hùng D để chiếm đoạt tiền bảo hiểm của Công ty TNHH B. Ngày 19/10/2022 các đối tượng này đã chiếm đoạt số tiền 150.000.000 đồng của Công ty TNHH B. Nguyễn Thị T hưởng lợi 132.500.000 đồng, Nguyễn Hùng D hưởng lợi 10.000.000 đồng, Trần Thị H1 hưởng lợi 5.000.000 đồng, Thái Đình H2 hưởng lợi 2.500.000 đồng. - Lần thứ hai: Trong khoảng thời gian từ ngày 4/01/2023 đến ngày 6/01/2023 Trần Thị S, Trần Thị H1, Đặng Thị H3, Thái Đình H2 đã thông đồng với nhau lập hồ sơ bệnh án khống (gãy đầu dưới xương quay tay phải) cho cháu Nguyễn Thị H Y để chiếm đoạt tiền bảo hiểm của Công ty TNHH B. Ngày 9/01/2023 các đối tượng này đã chiếm đoạt số tiền 50.000.000 đồng của Công ty TNHH B. Trần Thị S hưởng lợi 40.000.000 đồng, Trần Thị H1 hưởng lợi 2.000.000 đồng, Đặng Thị H3 hưởng lợi 5.000.000 đồng, Thái Đình H2 hưởng lợi 3.000.000 đồng. - Lần thứ ba: Trong khoảng thời gian từ ngày 25/02/2023 đến ngày 20/03/2023, Trần Thị S, Trần Thị H1, Đặng Thị H3, Thái Đình H2 đã thông 18 đồng với nhau lập hồ sơ bệnh án khống (gãy cung trước xương sườn số V bên trái và gãy đầu dưới xương trụ cẳng tay trái) cho Đặng Thị H3 để chiếm đoạt tiền bảo hiểm của Công ty TNHH B. Ngày 13/4/2023 các đối tượng này đã chiếm đoạt số tiền 100.000.000 đồng của Công ty TNHH B. Đặng Thị H3 hưởng lợi 60.000.000 đồng, Trần Thị S hưởng lợi 20.000.000 đồng, Trần Thị H1 hưởng lợi 17.500.000 đồng, Thái Đình H2 hưởng lợi 2.500.000 đồng. - Lần thứ tư: Trong khoảng thời gian từ ngày 01/2/2023 đến ngày 7/6/2023 Nguyễn Thị T, Thái Đình H2, Nguyễn Hùng D đã thông đồng với nhau lập hồ sơ bệnh án khống (gãy cung trước xương sườn VIII, IX, X bên trái) cho Nguyễn Văn T5 để chiếm đoạt tiền bảo hiểm của Công ty TNHH B. Ngày 9/6/2023 các đối tượng này đã chiếm đoạt số tiền 150.000.000 đồng của Công ty TNHH B. Nguyễn Thị T hưởng lợi 137.500.000 đồng, Nguyễn Hùng D hưởng lợi 10.000.000 đồng (sau đó D cho Nguyễn Văn T5 số tiền 2.500.000 đồng), Thái Đình H2 hưởng lợi 2.500.000 đồng. Tổng số tiền 04 lần Công ty TNHH B bị các đối tượng trên chiếm đoạt là 450.000.000 đ (Bốn trăm năm mươi triệu đồng). Do vậy, Thái Đình H2 phải chịu trách nhiệm hình sự 04 lần phạm tội với tổng số tiền 450.000.000 đ (Bốn trăm năm mươi triệu đồng); Trần Thị H1 phải chịu trách nhiệm hình sự 03 lần phạm tội với tổng số tiền 300.000.000 đ (Ba trăm triệu đồng); Nguyễn Thị T, Nguyễn Hùng D phải chịu trách nhiệm hình sự 02 lần phạm tội với tổng số tiền 300.000.000 đ (Ba trăm năm mươi triệu đồng); Trần Thị S, Đặng Thị H3 phải chịu trách nhiệm hình sự 02 lần phạm tội với tổng số tiền 150.000.000 đ (Một trăm năm mươi triệu đồng). Như vậy Toà án cấp sơ thẩm xét xử các bị cáo Trần Thị H1, Nguyễn Thị T, Thái Đình H2 về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật hình sự; các bị cáo Trần Thị S, Đặng Thị H3 về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm c khoản 2 Điều 174 Bộ luật hình sự là đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật.
[3] Xét kháng cáo của các bị cáo Hội đồng xét xử thấy rằng: Vụ án thuộc loại rất nghiêm trọng, hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trực tiếp tới quyền sở hữu tài sản của bị hại. Các bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vì tư lợi cá nhân vẫn cố ý thực hiện. Các bị cáo thực hiện tội phạm với vai trò đồng phạm. Trong đó, bị cáo Nguyễn Thị T bị cáo có vai trò chính là người khởi xướng rủ rê Nguyễn Hùng D, Trần Thị H1 cùng thực hiện hành vi phạm tội; bị cáo Trần Thị H1 có vai trò vừa là người rủ rê vừa là người giúp sức tích cực cho bị cáo khác thực hiện hành vi phạm tội; bị cáo Thái Đình H2 là đồng phạm với vai trò là người giúp sức; bị cáo Trần Thị S có đồng phạm với vai trò giúp sức cho Đặng Thị T8 cùng thực hiện hành vi phạm tội; bị cáo Đặng Thị H3 thực hiện hành vi phạm tội với vai trò đồng phạm giúp sức. 19 Quá trình xét xử phúc thẩm bị cáo Nguyễn Thị T đã nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính (170.000.000 đồng), được Cơ sở bảo trợ xã hội Hiền Lương gửi Thư cảm ơn, tặng Giấy khen. Đây là các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Các bị cáo Trần Thị H1, Trần Thị S được Chủ tịch UBND xã X tặng Giấy khen, Mái ấm Antôn tặng bằng khen và xác nhận do có đóng góp tích cực về vật chất và tinh thần đối với cơ sở, được Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam xã M gửi Thư cảm ơn; bị cáo Thái Đình H2 được Uỷ ban mặt trận tổ quốc xã M gửi thư cảm ơn, có thành tích giúp Hạt kiểm lâm Quế Phong phát hiện người vi phạm hành chính trong quản lý lâm sản; bị cáo Đặng Thị H3 được UBND xã V, tỉnh Nghệ An xác nhận tham gia khắc phục hậu quả lũ lụt. Đây là các tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự cần áp dụng cho các bị cáo. Đối với nội dung kháng cáo xin giảm nhẹ của các bị cáo, Hội đồng xét xử xét thấy trong quá trình điều tra, truy tố các bị cáo tích cực hợp tác với Cơ quan điều tra để giải quyết vụ án nhanh chóng, đã nộp tại toàn bộ số tiền chiếm đoạt, quá trình xét xử sơ thẩm, phúc thẩm các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi của mình, các bị cáo H1, T, S, H3 phạm tội khi đang có thai, hiện đang chăm sóc con nhỏ. Quá trình xét xử phúc thẩm các bị cáo cung cấp thêm các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mới, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự, phạm tội với vai trò giản đơn, không có sự bàn bạc hay tổ chức mang tính chất thường xuyên, chuyên nghiệp do đó cần áp dụng Điều 54, Điều 58 Bộ luật Hình sự, phân hóa vai trò của các bị cáo, xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, đủ thể hiện tính răn đe nhưng cũng thể hiện tính nhân đạo của pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo Trần Thị S, Đặng Thị H3 bổ sung nội dung kháng cáo xin được hưởng án treo. Xét kháng cáo của các bị cáo, Hội đồng xét xử thấy rằng các các bị cáo phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng, tuy nhiên xét vai trò của các bị cáo trong vụ án là đồng phạm thứ yếu, số tiền thu lợi bất chính không lớn, các bị cáo trong quá trình điều tra, truy tố đã phối hợp tích cực để làm sáng tỏ vụ án. Sau khi bị phát hiện hành vi phạm tội đã bồi thường toàn bộ số tiền chiếm đoạt cho bị hại, quá trình xét xử sơ thẩm, phúc thẩm đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, các bị cáo phạm tội khi đang mang thai, hiện đang chăm sóc con nhỏ dưới 10 tháng tuổi, hoàn cảnh gia đình khó khăn. Các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, s, n khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự, có nơi cư trú rõ ràng, việc cho các bị cáo được hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội, không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa phương nơi các bị cáo cư trú.
Do đó, có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của các bị cáo, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo và cho các bị cáo Trần Thị S, Đặng Thị H3 được hưởng án treo như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.
[4] Về án phí: Các bị cáo được chấp nhận kháng cáo nên không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm. 20
[5] Về biện pháp tư pháp: Trả lại cho Công ty TNHH B số tiền 170.000.000 đồng do bị cáo Nguyễn Thị T nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.
[6] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên Hội đồng xét xử không xem xét.
Quyết định
1.
Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 355; điểm c khoản 1 Điều 357 Bộ luật tố Tụng hình sự. Chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Trần Thị H1, Nguyễn Thị T, Thái Đình H2, Trần Thị S, Đặng Thị H3, sửa bản án sơ thẩm: Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174; điểm b, s, n khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 54; Điều 58 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo Nguyễn Thị T 05 (năm) tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt bị cáo thi hành án. Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174; điểm b, s, n khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 54; Điều 58 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo Trần Thị H1 04 (bốn) năm 06 (sáu) tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt bị cáo thi hành án. Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 54; Điều 58 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo Thái Đình H2 24 (hai mươi bốn) tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt bị cáo thi hành án. Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 174, điểm b, s, n khoản 1, khoản 2 Điều 51, điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 54; Điều 58; Điều 65 Bộ luật hình sự xử phạt Trần Thị S 24 (hai mươi bốn) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 48 (bốn mươi tám) tháng về tội” Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án phúc thẩm. Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 174, điểm b, s, n khoản 1 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52, Điều 58; Điều 65 Bộ luật Hình sự xử phạt Đặng Thị H3 18 (mười tám) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 36 (ba mươi sáu) tháng về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án phúc thẩm. Giao các bị cáo Trần Thị S, Đặng Thị H3 cho Ủy ban nhân dân xã V, tỉnh Nghệ An giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 Luật Thi hành án hình sự . Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 2 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết 21 định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án cho hưởng án treo.
2. Về biện pháp tư pháp: Căn cứ Điều 46 Bộ luật Hình sự: Trả lại cho Công ty TNHH B số tiền 17.000.000 đồng do bị cáo Nguyễn Thị T nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An theo các biên lai số 0001598 ngày 23/5/2025 và 0001654 ngày 18/6/2025.
3. Về án phí: Căn cứ Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Các bị cáo Trần Thị H1, Nguyễn Thị T, Thái Đình H2, Trần Thị S, Đặng Thị H3 không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lự