Bản án 391/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra tại phiên toà phúc thẩm, trên cơ sở xem xét đầy đủ toàn diện các chứng cứ, ý kiến các đương sự, quan điểm giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng, nhận thấy:

[1]. Về hình thức: Nguyên đơn Phan Thị D; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Dương Đình T1 kháng cáo bản án sơ thẩm trong thời hạn, đã nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định của pháp luật nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2]. Xét nội dung kháng cáo đề nghị hủy hợp đồng chuyển nhượng đất, hợp đồng đổi đất và buộc bị đơn trả lại 1.665.000.000 đồng của nguyên đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Dương Đình T1, Hội đồng xét xử thấy rằng: [2.1]. Các đương sự xác nhận có giao kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25-11-2021 và thỏa thuận đổi đất ngày 04-6-2022, việc ký kết các hợp đồng hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, nhầm lẫn, đe dọa hoặc cưỡng ép. Bị đơn đã nhận 1.665.000.000 đồng của nguyên đơn. [2.2]. Các hợp đồng giao kết được lập bằng giấy viết tay, chưa công chứng, chứng thực và tại thời điểm xác lập, lô đất chuyển nhượng chưa đăng ký biến động sang tên bà Nguyễn Thị N, nhưng bà Phan Thị D đã thanh toán 5 1.665.000.000 đồng trên tổng giá trị chuyển nhượng 1.715.000.000 đồng. Như vậy, nguyên đơn đã thực hiện hơn hai phần ba nghĩa vụ thanh toán; các bên thực hiện việc giao nhận đất trên thực tế. [2.3]. Quá trình giải quyết vụ án, bà N hoàn tất thủ tục nhận chuyển nhượng và đăng ký biến động đứng tên quyền sử dụng đất đối với thửa 630, tờ bản đồ 12 vào ngày 11-6-2024. Trước thời điểm bà D khởi kiện, thửa đất các bên thoả thuận chuyển nhượng đáp ứng điều kiện chuyển nhượng theo khoản 1 Điều 188 của Luật Đất đai năm 2013. Mặt khác, tại khoản 2 Điều 129 của Bộ luật Dân sự quy định: “Giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu, trừ trường hợp sau đây: Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực”.

Do đó, Toà án sơ thẩm công nhận hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và thỏa thuận đổi đất là phù hợp, đúng quy định pháp luật. [2.4] Đối với kháng cáo của bà D, ông T1 cho rằng lô đất chuyển nhượng đã bị quy hoạch.

Tuy nhiên, tại Công văn số 133/UBND ngày 03-02-2026 của UBND xã Đ, tỉnh Lâm Đồng xác định người sử dụng đất vẫn được thực hiện các quyền chuyển nhượng, chuyển đổi, tặng cho theo quy định pháp luật nên không có căn cứ xác định đất thuộc trường hợp bị hạn chế quyền chuyển nhượng. [2.5]. Đối với nội dung ông Dương Đình T1 xác định tiền chuyển nhượng đất có nguồn gốc tiền vay chung của vợ chồng và không đồng ý việc đổi đất, Hội đồng xét xử thấy rằng: Quá trình giải quyết vụ án, hồ sơ thu thập không thể hiện ông T1 là chủ thể tham gia giao kết hợp đồng với bà N.

Do đó, xác định quyền, nghĩa vụ tài sản giữa ông T1 và bà D là quan hệ pháp luật khác, không làm phát sinh căn cứ vô hiệu đối với giao kết hợp đồng giữa bà D và bà N. Ngoài ra, bà D ông T1 xác định bà N chuyển nhượng thửa đất ban đầu cho người khác, tuy nhiên việc này xảy ra sau khi các bên đã thống nhất thay thế đối tượng chuyển nhượng bằng thửa đất khác theo giấy thỏa thuận đổi đất ngày 04- 6-2022 nên không làm ảnh hưởng đến hiệu lực của thỏa thuận đổi đất. 6 [2.6]. Đối với việc bà D, ông T1 cho rằng bà N có giao dịch giả cách, nhằm tẩu tán tài sản nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh, đồng thời nội dung này không thuộc phạm vi giải quyết của vụ án. [2.7]. Đối với chi phí xem xét thẩm định, định giá tài sản, Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ nhằm xác định hiện trạng, vị trí, diện tích và điều kiện pháp lý của tài sản tranh chấp là cần thiết cho việc giải quyết vụ án. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận nên phải chịu chi phí tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3].

Từ những phân tích trên, thấy rằng bà D, ông T1 không cung cấp tài liệu, chứng cứ mới nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn Nguyễn Thị N không yêu cầu nguyên đơn Phan Thị D phải thanh toán tiền 50.000.000 đồng nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Do đó cần sửa Bản án dân sự sơ thẩm, không buộc nguyên đơn trả cho bị đơn 50.000.000 đồng. Việc sửa án là do có tình tiết mới, không phải lỗi của cấp sơ thẩm.

[4]. Về án phí: Do yêu cầu kháng cáo không được chấp nhận nên bà Phan Thị D, ông Dương Đình T1 phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Tính đến ngày xét xử phúc thẩm bà Phan Thị D, ông Dương Đình T1 trên 60 tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

[5]. Đối với các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.