Bản án 106/2026/HS-STBản án 106/2026/HS-ST

: Bị cáo M là người khởi xướng cũng là thực hành tích cực trong vụ án, phạm tội với số lượng làm giả giấy phép lái xe tương đối lớn, số tiền thu lợi bất chính so với bị cáo T cũng lớn hơn rất nhiều, bị cáo lại có nhân thân xấu nên cần thiết phải cách ly bị cáo khỏi xã hội một thời gian mới đủ sức giáo dục, răn đe và phòng ngừa tội phạm. Đối với bị cáo T có vai trò giúp sức trong vụ án, bị cáo chỉ được thu lợi bất chính với số tiền không lớn nhưng trong giai đoạn điều tra đã chủ động nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính và 01 phần tiền cho bị cáo M để trả lại cho những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, tổng là 7.730.000đ. Bản thân bị cáo đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, ngoài ra bị cáo còn 02 con nhỏ khác đều dưới 15 tuổi. Bị cáo có nhân thân tốt (không có tiền án, tiền sự), có nơi cư trú rõ ràng và được hưởng nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, không 9 có biểu hiện vi phạm pháp luật mới, có khả năng cải tạo nên không cần thiết phải cách ly bị cáo với xã hội, mà chỉ cần giao bị cáo cho chính quyền địa phương nơi cư trú giám sát, giáo dục cũng đủ tác dụng cải tạo bị cáo trở thành người tốt, không làm ảnh hưởng xấu đến cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm. Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 4 Điều 341 BLHS năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2025 thì ngoài hình phạt chính, các bị cáo còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000đ đến 50.000.000đ.

Tuy nhiên, căn cứ vào các tài liệu chứng cứ trong hồ sơ và lời khai của các bị cáo tại phiên toà thì các bị cáo đều không có thu nhập ổn định, gia đình đông con, kinh tế khó khăn nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

[3] Về trách nhiệm dân sự Căn cứ khoản 2 Điều 47 BLHS: 39 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan yêu cầu các bị cáo trả lại toàn bộ số tiền đã nhận để làm bằng giả là 106.190.000 đồng. Quá trình chuẩn bị xét xử, Lao Văn M tự nguyện chịu trách nhiệm trả toàn bộ số tiền 106.190.000 đồng cho 39 người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

Tuy nhiên, tại phiên toà, bị cáo T có ý kiến, bị cáo T đã nộp 7.730.000đ vào kho bạc Nhà nước khu vực X để nộp lại tiền bị cáo thu lợi bất chính nhưng trong đó chỉ có 4.860.000đ là tiền bị cáo thu lợi bất chính phải xử lý theo quy định, số tiền còn thừa là 2.870.000đ, bị cáo T nhất trí cho bị cáo M để trả cho 2 người liên quan là bà Lò Thị PH2 với số tiền là 2.700.000đ và ông Cà V Ph3 với số tiền là 170.000đ. Bị cáo M nhất trí với ý kiến của bị cáo T nên bị cáo M còn phải trả cho 38 người liên quan theo danh sách kèm theo bản án. Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bên phải thi hành án không thi hành án thì hàng tháng còn phải chịu khoản lãi của số tiền chậm thi hành án theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, tương ứng với thời gian chậm thi hành án.

[4] Về xử lý vật chứng và các vấn đề khác: Căn cứ điểm a, b Điều 47 của Bộ luật Hình sự; điểm a, b khoản 2 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự: Tịch thu sung ngân sách nhà nước 02 điện thoại di động của Lao Văn M và 01 chiếc điện thoại di động của Vì Thị T là phương T phạm tội; Tịch thu số tiền thu lợi bất chính của Vì Thị T đã nộp vào kho bạc Nhà nước khu vực X là 4.860.000đ. 29 giấy phép lái xe giả hạng A1 là tài liệu lưu hồ sơ vụ án. Đối với 01 giấy phép lái xe của chị Tòng Thị H; 13 Bản tổng hợp kết quả sát hạch lái xe; 13 đơn đề nghị học, sát hạch cấp giấy phép lái xe; 13 giấy khám sức khoẻ. Do sau khi nhận được chị H và những người khác đã hủy hoặc vứt đi 10 nên không có căn cứ để truy tìm, tạm giữ để xử lý theo quy định. Đối với 40 người đã nộp tiền và thông tin cho Lao Văn M và Vì Thị T để đăng ký, thi sát hạch giấy phép lái xe hạng A1. Do không biết M gửi thông tin để làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, nên không đặt vấn đề xử lý. Đối với Lao Văn M, Vì Thị T và 14 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án, sau khi nhận được giấy phép lái xe giả, chưa sử dụng nên không đặt vấn đề giải quyết. Đối với 17 bản tổng hợp kết quả sát hạch lái xe, 17 đơn đề nghị học, sát hạch cấp giấy phép lái xe và 17 giấy khám sức khoẻ đã tạm giữ được. Quá trình điều tra xác định, 17 bản tổng hợp kết quả sát hạch lái xe được tạo ra bằng phương pháp in phun màu. Bệnh viện giao thông vận tải cung cấp thông tin xác định Bệnh viện không có đơn vị “Giám định y khoa” nên con dấu được đóng vào chữ ký ông Nguyễn Văn T trong 17 giấy khám sức khỏe mà Cơ quan điều tra đã tạm giữ được, không phải là mẫu dấu của Bệnh viện cung cấp.

Tuy nhiên, mục đích của Lao Văn M và Vì Thị T khi gửi thông tin, chỉ để thuê người khác làm giả giấy phép lái xe hạng A1; Trước khi nhận được giấy phép lái xe giả M và T không biết ngoài giấy phép lái xe giả còn có các tài liệu khác; hơn nữa đối với những người trực tiếp làm ra các tài liệu này để gửi cho M, quá trình điều tra không chứng minh được.

Do đó, áp dụng nguyên tắc có lợi cho người phạm tội, không buộc M và T phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi làm giả các tài liệu này của cơ quan, tổ chức. Đối với những người đã nhận thông tin từ Lao Văn M và làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Cơ quan An ninh điều tra đã tiến hành các biện pháp điều tra nhưng không xác định được ai là người đã trực tiếp làm giả các tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Do đó, không có căn cứ để xử lý theo quy định. Đối với các cá nhân là nhân viên Bưu điện của Bưu điện Na Tông, Bưu điện Chiềng Cang và Bưu điện huyện Tiên Du. Khi nhận và giao các đơn hàng, không biết hàng bên trong là tài liệu giả.

Do đó, không đủ cơ sở để xử lý theo quy định. Đối với thông tin của “Shop Phường Anh”, “Shop Thanh Phong” và các cá nhân đã đăng ký số căn cước công dân, số thuê bao di động, số tài khoản ngân hàng có liên quan đến “Shop Phường Anh”, “Shop Thanh Phong”. Cơ quan điều tra đã tiến hành các biện pháp điều tra.

Tuy nhiên, không đủ căn cứ chứng minh hành vi phạm tội. Nên không đủ căn cứ để xử lý theo quy định. Thời điểm nhận tiền và thông tin của 41 người để đăng ký và thi cấp giấy phép lái xe hạng A1, Lao Văn M không có mục đích chiếm đoạt tiền của những người đã nộp. Mục đích của M, đi nộp hồ sơ đăng ký học, thi sát hạch tại Trung tâm tiếp nhận hồ sơ và sát hạch lái xe hạng A1 Điện Biên để được hưởng tiền công và tiền chênh lệch.

Do đó, hành vi của Lao Văn M không cấu thành “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. 11

[5] Về án phí: Bị cáo T phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo Điều 135, khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025 và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội. Bị cáo M là người người dân tộc thiếu số sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, tại phiên toà bị cáo xin miễn án phí nên chấp nhận miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo theo Điều 135, khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025 và điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

[6] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Điện Biên, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Điện Biên và Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã được thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng Hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Vì các lẽ trên,

1. Về tội danh: