Bản án 57/2026/HS-STBản án 57/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tài liệu chứng cứ, hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra; Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Đồng Nai, Điều tra viên và Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa các bị cáo; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không ai có ý kiến hoặc khiếu nại gì.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Tại phiên tòa, bà Mai Thị H1 có mặt, những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác đều vắng mặt, tuy nhiên đã có lời khai thể hiện trong hồ sơ nên việc vắng mặt của họ không làm ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án.

[2] Tại phiên tòa, các bị cáo Vũ Văn T và Nguyễn Văn C thừa nhận hành vi phạm tội như nội dung bản Cáo trạng số 02/CT-VKSKV9 ngày 06/01/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Đồng Nai đã truy tố. Xét lời khai nhận của các bị cáo phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về cách thức cho vay, số tiền vay; phù hợp với biên bản thu giữ tài liệu, biên bản khám xét nơi ở; biên bản đối chiếu, tính toán số tiền cho vay, lãi suất cho vay, vật chứng vụ án cùng các chứng cứ, tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa.

Do đó, Hội đồng xét xử đủ cơ sở để kết luận: 9 Do muốn thu lợi bất chính bằng hình thức cho vay góp (vay bát họ) trả theo ngày nên từ tháng 12/2024 Vũ Văn T đã in các tờ quảng cáo có nội dung “CHO VAY TIỀN; Nhanh gọn; Uy tín, bảo mật và số điện thoại 0853.363.866 phát ở khu vực đông dân cư, khu công nghiệp, khi người muốn vay tiền thì liên hệ và T sẽ trực tiếp gặp, tư vấn, trao đổi cách thức cho vay, hình thức trả tiền, đến tháng 3/2025 T thuê Nguyễn Văn C, sinh năm 2000 phụ giúp T trong việc thu tiền vay, hứa trả lương 5.000.000 đồng/tháng và lo chi phí sinh hoạt, với số tiền vốn ban đầu là 150.000.000 đồng Vũ Văn T đã cho ông Nguyễn Ngọc N2, bà Hồ Thảo N1, bà Mai Thị H1, bà Lê Thị Thúy H2, bà Dương Ngọc T3, bà Nguyễn Thị Hương L, bà Trần Thị H3 và bà Phan Thúy Mỹ Q vay làm nhiểu lần, tổng số tiền của các lần vay cộng dồn lên thành 895.000.000 đồng, với mức lãi suất cao gấp 15,2 lần đến 18,25 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (tức là từ 304%/ năm đến 365%/năm), thu lợi bất chính số tiền 143.821.110 đồng. Còn Nguyễn Văn C, mặc dù biết việc T cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự nhưng C vẫn giúp sức cho T trong việc thực hiện hành vi vi phạm. Hành vi của Vũ Văn T và Nguyễn Văn C thực hiện đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”, tội phạm và hình phạt được quy định tại Điều 201 của Bộ luật hình sự. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Đồng Nai truy tố các bị cáo theo khoản 2 Điều 201 của Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội và đúng quy định của pháp luật.

[3] Các bị cáo là người đã thành niên, có đủ năng lực hành vi dân sự, hoàn toàn nhận thức được bản thân các cáo không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp phép (cho phép) kinh doanh tiền tệ và việc cho người khác vay với lãi suất cao gấp 5 lần so với lãi suất quy định của Nhà nước, thu lợi bất chính trên 100.000.000 đồng là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị pháp luật nghiêm trị, nhưng do lười lao động, hám lợi nhanh chóng bằng cách cho những người đang khó khăn về kinh tế, có có tài sản thế chấp và đang nhu cầu vay vốn ngay để thu về mức lãi suất cao, hưởng chênh lệch nên các bị cáo đã bất chấp quy định của pháp luật, cố tình thực hiện hành vi như đã nêu ở trên. Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm trực tiếp đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực tài chính ngân hàng; là nguyên nhân phát sinh các tệ nạn xã hội trong hoạt động tín dụng, đẩy người đi vay càng lâm vào hoàn cảnh khó khăn hơn khi phải trả mức lãi cao, làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị tại địa phương.

[4] Về vai trò của các bị cáo: Bị cáo Vũ Văn T là người đầu tiên khởi xướng và đồng thời là người thực hành tích cực nhất, thể hiện bị cáo đã chuẩn bị cho việc phạm tội của mình như in tờ rơi quảng cáo, đi rải tờ rơi ở nơi đông dân cư và sử dụng số tiền 150.000.000 đồng vốn ban đầu để cho vay nhằm mục đích thu lợi bất chính, cụ thể trực tiếp cho 08 người vay tiền với tổng số tiền quay vòng lên đến 895.000.000 đồng, mức lãi suất cao gấp 15,2 lần đến 18,25 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (từ 304%/ năm đến 365%/năm), thu lợi bất chính số tiền 143.821.110 đồng. Vì vậy cần có mức hình 10 phạt nghiêm, tương xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội của bị cáo và nặng hơn bị cáo T mới đảm bảo tính răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung. Đối với bị cáo Nguyễn Văn C, khi được bị cáo Vũ Văn T thuê giúp việc, bị cáo C biết rõ bị cáo T cho vay lãi nặng nhưng bị cáo C vẫn thực hiện thể hiện ở việc bị cáo giúp chở T đi thu tiền góp hàng ngày; sử dụng 02 tài khoản Ngân hàng của mình giúp T trong việc giao dịch chuyển tiền vay và hưởng lương do T trả. Như vây bị cáo Nguyễn Văn C thực hiện hành vi phạm tội vai trò là người giúp sức, lẽ ra khi biết được hành vi của T thì C phải, khuyên răn, ngăn cản hoặc báo với cơ quan cơ thẩm quyền ngăn chặn hành vi của T, nhưng C vẫn giúp T thực hiện hành vi phạm tội trong một thời gian dài như đã nêu ở trên nên bị cáo C phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với hành vi phạm tội của mình nhưng nhẹ hơn bị cáo T.

[5] Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và nhân thân các bị cáo: Về tình tiết tăng nặng: Mặc dù các bị cáo T và C cho vay nhiều lần nhưng mỗi lần số tiền thu lợi bất chính đều dưới 30.000.000 đồng nên không áp dụng tình tiết tăng nặng “phạm tội 02 lần trở lên” theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của Bộ luật hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa các bị cáo thành khẩn khai báo, thể hiện sự ăn năn hối cải về hành vi phạm tội; các bị cáo có nhân thân tốt, chưa tiền án, tiền sự; phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Do vậy các bị cáo được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ hình phạt được quy định tại điểm i, s khoản 1, khoản 2, Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

[6] Về quyết định hình phạt:

Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, căn cứ tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của các bị cáo, Hội đồng xét xử xét thấy cần phải xử các bị cáo bằng hình phạt tù có thời hạn mới có tác dụng giáo dục các bị cáo. Về hình phạt bổ sung: Cần áp dụng thêm hình phạt bổ sung đối với bị cáo T và C theo quy định tại khoản 3 Điều 201 của Bộ luật hình sự và hướng dẫn của Nghị quyết số 01/2021/NQ-HĐTP ngày 20/12/2021 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

[7] Về các vấn đề khác và xử lý vật chứng: Tại phiên tòa bị cáo Vũ Văn T xác định trong khoảng thời gian tháng 12/2024 đến tháng 9/2025 bị cáo sử dụng số tiền vốn gốc ban đầu để cho vay là 150.000.000 đồng sau khi nhận tiền từ người vay ngoài chi tiêu thì bị cáo lại dùng để cho người khác vay lấy lời (nâng vốn vay), xét lời trình bày của bị cáo và đối chiếu với bảng thống kê tính toán số tiền cho vay hoàn toàn phù hợp, logic về mặt thời gian cho vay, số tiền mỗi lần cho vay, khoản gốc người vay đã trả và còn nợ lại là có căn cứ. Đối với bị cáo Nguyễn Văn C chỉ làm thuê cho T, sau khi người vay chuyển tiền vào tài khoản của mình thì đã chuyển cho bị cáo T và bị cáo T chỉ hứa trả lương tháng (cuối năm nhận lương 01 lần) chứ thực tế chưa trả lương 11 cho bị cáo C nên không buộc bị cáo C phải có nghĩa vụ bồi thường trách nhiệm dân sự hay phải buộc truy thu để hoàn lại số tiền có được từ việc phạm tội. Căn cứ hướng dẫn tại Công văn số 212/TANDTC-PC ngày 13/9/2019 của Tòa án nhân dân Tối cao và Nghị quyết số 01/2021/NQ-HĐTP ngày 20/12/2021 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 201 của Bộ luật hình sự và việc xét xử vụ án hình sự về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự: Đối với khoản tiền gốc bị cáo T cho vay; khoản tiền lãi tương ứng mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật dân sự (20%/năm) xác định là các khoản tiền liên quan trực tiếp đến tội phạm nên tịch thu nộp ngân sách Nhà nước; Đối với số tiền lãi vượt mức lãi suất quy định của Nhà nước (trên 20%) thì buộc bị cáo T hoàn trả lại cho người vay, đối với số tiền gốc người vay còn nợ lại của bị cáo T cần buộc người vay nộp sung vào ngân sách Nhà nước. Từ số tiền gốc ban đầu là 150.000.000 đồng, bị cáo Vũ Văn T sử dụng để cho vay và quay vòng vốn, lãi nhiểu lần đối với nhiều người (08 người). Đến thời bị phát hiện bắt giữ, qua xác định tổng số tiền gốc mà 08 người vay nói trên còn nợ bị cáo T là 146.458.333 đồng. Như vậy, cần buộc bị cáo T phải có nghĩa vụ nộp vào ngân sách Nhà nước số tiền là 3.541.667 đồng (tiền vốn đã thu hồi sau khi trừ đi số tiền những người vay chưa trả bị cáo) và số tiền lãi 20% (đã thu của các con nợ) là 9.877.671 đồng. Tổng cộng bị cáo T phải nộp là 13.419.338 đồng. Đồng thời cần tuyên tịch thu nộp Ngân sách Nhà nước toàn bộ số tiền 146.458.333 đồng mà 08 người vay chưa trả (còn nợ) bị cáo T, gồm ông Nguyễn Ngọc N2 số tiền là 23.333.333 đồng; bà Hồ Thảo N1 số tiền là 10.625.000 đồng; bà Mai Thị H1 số tiền là 4.166.667 đồng; bà Lê Thị Thúy H2 số tiền là 10.833.333 đồng; bà Dương Ngọc T3 số tiền là 12.500.000 đồng; bà Nguyễn Thị Hương L số tiền là 36.250.000 đồng; bà Trần Thị H3 số tiền là 30.000.000 đồng; bà Phan Thúy Mỹ Q số tiền là 18.750.000 đồng. Đây là số tiền mà bị cáo sử dụng vào việc phạm tội nên cần buộc những người đang vay nói trên phải giao lại để nộp vào Ngân sách Nhà nước. -Đối với số tiền lãi vượt quá quy định (trên 20%) – khoản tiền mà bị cáo thu lợi bất chính (là 143.821.110 đồng) thì cần buộc bị cáo Vũ Văn T phải trả lại cho những người vay, cụ thể: Trả cho bà Lê Thị Thúy H2 số tiền 5.449.771 đồng; Trả cho anh N3 Ngọc N2 số tiền 7.785.389 đồng; Trả cho bà Nguyễn Thị Hương L số tiền 10.043.151 đồng; Trả cho bà Phan Thị Mỹ Q1 số tiền 54.419.859 đồng; Trả cho bà Trần Thị H3 số tiền 18.904.560 đồng; Trả cho bà Mai Thị H1 số tiền 3.892.696 đồng; Trả cho bà Hồ Thảo N1 số tiền 41.924.314 đồng; Trả cho bà Dương Ngọc T3 số tiền 1.401.370 đồng. - Đối xe mô tô BKS 93P2 – 573.87 quá trình điều tra xác định ông Nguyễn Trí N4 đã bán cho bị cáo T, ông N4 không liên quan đến vụ án nên không xem xét. - Đối với các tài khoản của bị cáo Nguyễn Văn C hiện không có tiền trong tài khoản nên không xem xét quản thủ. 12 - Đối với 01 điện thoại di động Iphone 15 Promax màu trắng; 01 điện thoại di động Nokia 105 màu đen; 01 điện thoại di động Iphone 15 Promax màu xám; 01 xe mô tô BKS 93P2 – 573.87 và số tiền 1.500.000 đồng, do đây công cụ, phương tiện được các bị cáo dùng vào mục đích phạm tội và tài sản bị cáo có được từ việc phạm tội nên cần tịch thu nộp vào ngân sách Nhà nước.

[8] Đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9- Đồng Nai tại phiên tòa là có căn cứ, phù hợp quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9] Án phí: Bị cáo phải chịu theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ nêu trên,