Bản án 03/2026/HC-STBản án 03/2026/HC-ST

Căn cứ tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án đã được thẩm tra xem xét tại phiên tòa, căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử sơ thẩm nhận định:

[1] Tại phiên tòa, đại diện theo ủy quyền người bị kiện vắng mặt nhưng có đơn xin xét xử vắng mặt, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T2 đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ 2 nhưng vẫn vắng mặt không có lý do nên Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định khoản 2 Điều 157, khoản 1 Điều 158 của Luật Tố tụng hành chính.

[2] Về đối tượng khởi kiện và thẩm quyền giải quyết: Vợ chồng ông Lê M bà Đào Thị L khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên hủy giấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V881841, thửa số 144, tờ bản đồ số 2, diện tích 5.479m2 nay là thửa số 90, tờ bản đồ số 170 diện tích 3.550,3m2 tọa L tại khu vực Động Đỏ xã Phan Rí Thành cũ nay là xã Bắc Bình do UBND huyện Bắc Bình cũ cấp ngày cấp ngày 30/7/2003 đứng tên bà Nguyễn Thị T2 và thực hiện công vụ là cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông Lê M bà Đào Thị L với thửa đất diện tích 3.550,3m2 thửa số 90, tờ bản đồ số 170. Căn cứ Điều 30 của Luật Tố tụng hành chính; khoản 3 Điều 2 của Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, 4 Luật Phá sản, Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án, Hội đồng xét xử xác định đây là “Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13, tỉnh Lâm Đồng.

[3] Về tư cách tham gia tố tụng: Kể từ ngày 01/7/2025, Ủy ban nhân dân huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận đã giải thể. Căn cứ Điều 4, Điều 5 của Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ “Quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai” có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025; Văn bản số 285/TANDTC-PC ngày 31/7/2025 của Tòa án nhân dân tối cao. Trong quá trình thụ lý vụ án Tòa án nhân dân khu vực 13, tỉnh Lâm Đồng xác định người bị kiện là Ủy ban nhân dân xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng là chưa đúng nay xác định lại người bị kiện là Chủ tịch UBND xã Bắc Bình.

Tuy nhiên, khoản 1 Điều 14 của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật đất đai có hiệu lực thi hành từ ngày 31/01/2026 xác định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư,… nhưng căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tình hình thực tế của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp, ủy quyền cho cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện đối với các nhiệm vụ quy định tại khoản này cho phù hợp Tại khoản 1 Điều 3 của Quyết định số 16/2026/QĐ-UBND ngày 25/3/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng phân cấp cho cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã phân cấp thẩm quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện quyết định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, công nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp hộ gia đình: Hộ gia đình, cá nhân...

Vì vậy, Tòa án vẫn xác định Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bắc Bình là người bị kiện.

[4] Về thời hiệu khởi kiện: Theo vợ chồng ông Lê M trình bày thì từ năm 1983, gia đình ông được Hợp tác xã nông nghiệp Bình Thủy cấp đất nông nghiệp để trồng đào và làm dưa đậu canh tác hàng năm. Đến năm 2001, gia đình ông có mua thêm một thửa đất tại khu vực Động Đỏ, của vợ chồng ông Nguyễn Văn M thể hiện trên bản đồ địa chính mới là thửa đất số 90, tờ bản đồ số 170, diện tích 3.550,3m2. Trong quá trình sử dụng, đất không có tranh chấp. Gia đình ông đã nhiều lần làm hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng bị kéo dài không rõ lý do. Ngày 08/8/2022 UBND xã Phan Rí Thành gửi công văn cho gia đình ông, trong đó gia đình ông mới được biết phần đất trên đã được UBND huyện Bắc Bình cấp sổ đỏ cho bà Nguyễn Thị T2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V881841, số thửa 144, tờ bản đồ số 2, diện tích 5.479m2, cấp ngày 30/7/2003. 5 Sau đó, gia đình ông đã nhiều lần gửi đơn khiếu nại đến UBND xã P. xã đã tổ chức hòa giải vào các ngày 15/3/2023 và 20/3/2023, nhưng bà Nguyễn Thị T2 không hợp tác, không đến làm việc. Ngày 04/4/2025 UBND huyện Bắc Bình cũ chuyển đơn kiến nghị của ông cho UBND xã P cũ để giải quyết đơn của ông. Ngày 12/6/225 UBND xã P cũ trả lời đơn kiến nghị của ông và hướng dẫn ông gửi đơn ra Tòa án nhân dân để giải quyết theo thẩm quyền. Ngày 23/7/2025 ông Lê M và bà Đào Thị L làm đơn khởi kiện gửi Tòa án nhân dân khu vực 13-Lâm Đồng.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông M là còn thời hiệu khởi kiện theo điểm a khoản 2, khoản 4 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính

[5] Xét yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông Lê M và bà Đào Thị L, Hội đồng xét xử nhận thấy: Diện tích 5.479m2 được UBND huyện Bắc Bình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V881841, cấp ngày 30/7/2003 cho bà Nguyễn Thị T2 thuộc thửa đất số 144, tờ bản đồ số 2 (nguồn bản đồ giải thửa 299, xã P cũ). Nay đối chiếu theo bản đồ 920 xã B là thửa đất số 90, tờ bản đồ số 170, diện tích 3.550,3m2. Thửa đất số 90, tờ bản đồ số 170, diện tích 3.550,3m2 có nguồn gốc từ Hợp tác xã nông nghiệp U cấp cho ông Nguyễn T3 vào năm 1983, sử dụng đến năm 1990 tặng cho lại vợ chồng ông Nguyễn Văn M tiếp tục sử dụng, đến năm 2001 ông Nguyễn Văn M chuyển nhượng lại cho ông Lê M và ông Lê M đang trực tiếp sản xuất trên thửa đất số 90, tờ bản đồ số 170, diện tích 3.550,3m2. Thực tế hiện nay bà Nguyễn Thị T2 sử dụng thửa đất số 76, diện tích 4.125,4m2, tờ bản đồ số 160 không phải diện tích đất hiện ông Lê M đang quản lý. Tại khoản 1 Điều 12 của Nghị định số 64-CP ngày 27-9-1993 của Chính phủ về việc ban hành bản quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp quy định: “Ở những địa phương mà đất nông nghiệp đang do hợp tác xã nông nghiệp quản lý, thì thực hiện như sau: Nếu Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã có văn bản quy định và chỉ đạo giao đất cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài, phù hợp với những quy định của Nhà nước tại thời điểm đó, thì cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho họ” Điều 24 của Luật Đất đai năm 1993 quy định: “Ủy ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giao đất cho các hộ gia đình và cá nhân” Điều 36 của Luật Đất đai năm 1993 quy định: “Cơ quan có thẩm quyền giao đất thì cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...” Như vậy, người được cấp giấy và người trực tiếp sử dụng đất thực tế không thống nhất với nhau. Việc UBND huyện Bắc Bình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V881841 ngày 30/7/2003 cho bà Nguyễn Thị T2 đối với thửa số 144, tờ bản đồ số 2, diện tích 5.479m2 nay là thửa số 90, tờ bản đồ số 170, diện tích 3.550,3m2 là không đúng đối tượng sử dụng đất. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 6 cho người không trực tiếp quản lý, sử dụng diện tích đất được cấp, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người đang sử dụng đất thực tế. Việc cấp giấy không đúng đối tượng sử dụng đất là vi phạm nghiêm trọng trình tự, thủ tục quản lý nhà nước về đất đai.

Do đó, có đủ căn cứ xác định Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V881841 do UBND huyện Bắc Bình cấp ngày 30/7/2003 cho bà Nguyễn Thị T2 không bảo đảm tính hợp pháp về đối tượng được cấp giấy và thuộc trường hợp phải bị hủy theo quy định của pháp luật. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của UBND xã Bắc Bình đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Do đó, Hội đồng xét xử nhận thấy yêu cầu của vợ chồng ông Lê M và bà Đào Thị L là có căn cứ để chấp nhận.

[6] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử nhận thấy cần chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông Lê M và bà Đào Thị L như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.

[7] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện được chấp nhận nên người bị kiện phải chịu án phí hành chính sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[8] Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 14/02/2026 với số tiền là 5.428.118 đồng, ông Lê M tự nguyện chịu chi phí xem xét thẩm định này nên ghi nhận sự tự nguyện. Vì các lẽ trên, Căn cứ: