Bản án 384/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

6

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa; kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến đề nghị của Kiểm sát viên; xét kháng cáo của nguyên đơn ông Ngô Văn T; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Nguyên đơn ông Ngô Văn T kháng cáo và thực hiện thủ tục kháng cáo hợp lệ, trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Hồng T1, chị Nguyễn Thị Hồng N đã được triệu hợp lệ lần thứ hai mà vắng mặt. Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt những người này. Bị đơn ông Nguyễn Văn Đ và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị Kim O vắng mặt nhưng có uỷ quyền cho bà Đỗ Thị P, vì vậy Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo quy định của pháp luật.

[2] Về nội dung:

Căn cứ vào tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa phúc thẩm, xét kháng cáo của nguyên đơn ông Ngô Văn T thấy rằng: Thửa đất số 305, diện tích 408,8m2, tờ bản đồ số 06, tọa lạc tại xã A, huyện C, tỉnh Bến Tre (nay là xã G, tỉnh Vĩnh Long) có nguồn gốc của ông Ngô Văn T, ông T được Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Bến Tre (trước khi sáp nhập) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 02/8/1993 (thửa cũ 481, loại đất Hg). Theo số liệu đo đạc chính quy là thửa đất số 305, diện tích 408,8m2 ông T được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 06/5/2024; ông T cho rằng cho ông Nguyễn Văn Đ ở nhờ nên ông T yêu cầu ông Đ trả lại thửa đất số 305; còn ông Đ cho rằng thửa đất số 305 ông T đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông vào năm 1992 với giá 250.000 đồng, có làm giấy tay mua bán đất nhưng do nhà bị cháy nên giấy này không còn. Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Ngô Văn T, nhận thấy: Về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông T với ông Đ và bà Phạm Thị Kim O (vợ ông Đ): Theo lời trình bày của ông Ngô Công T3: “Ông là cán bộ địa chính tại xã A từ năm 1992 cho đến năm 2013, ông không nhớ năm nào có thấy ông Đ về cất nhà trên phần đất tranh chấp, khi ông Đ cất nhà có nhờ ông đến đo, diện tích cụ thể bao nhiêu ông không nhớ. Khi ông Đ cất nhà, gia đình ông T không có ngăn cản”. Tại phiên tòa sơ thẩm ông Ngô Văn C đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn xác định có thấy ông T3 đến đo thửa đất tranh chấp nhưng không có tham gia đo đạc vì ông Đ tự bỏ tiền thuê. Ông Ngô Công T2 - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã A (nay là xã G) và ông Lê Hữu P1 cho rằng: việc mua bán đất giữa ông T và ông Đ có hay không thì các ông không biết; năm 1993 ông Đ có cất căn nhà lá tại phần đất tranh chấp, sau đó căn nhà bị cháy còn đất trống; đến năm 1996 - 1997 ông Đ xây nhà kiên cố cho đến nay, việc ông Đ cất nhà không thấy ông T ngăn cản. Tại Biên bản xác minh ông Nguyễn Văn L, bà Đoàn Thị N1, ông Nguyễn Văn Q, ông Ngô Công T3, ông Ngô Văn Ú, bà Lê Thị Cẩm V ... cho rằng ông Đ có mua phần đất của ông T và cất nhà ở, lúc đầu cất nhà lá bị cháy hoàn toàn, sau đó ông Đ cất nhà tường kiên cố như hiện nay, việc ông Đ cất nhà kiên cố 7 phía ông T không có ngăn cản và không có báo chính quyền địa phương lập biên bản đình chỉ thi công. Tại Biên bản xác minh ngày 17/9/2025, ông Ngô Văn Ú cho biết vào năm 1992 ông thấy ông Đ về cất nhà ở tại phần đất đang có tranh chấp hiện nay, ông Đ cất nhà là do bà Nguyễn Thị B (vợ ông T) bán đất cho ông Đ, bán đất làm giấy tay, ông có nghe nhà ông Đ bị cháy, từ ngày ông Đ cất nhà phía gia đình ông T không ai ngăn cản, đến gần 02 năm nay mới có tranh chấp (bút lục số 212). Tại Biên bản xác minh ngày 06/5/2025, bà Trần Thị Cẩm V1 và ông Nguyễn Văn L trình bày khoảng năm 1992 - 1993, ông Đ có mua đất của ông T giá 01 chỉ vàng (khoảng 160.000 đồng/chỉ), khi mua đất có làm giấy tay biên nhận, ông Đ có đưa cho ông bà ký làm chứng mua bán, sau đó nhà ông Đ bị cháy, tờ giấy mua bán cũng không còn, phần đất ông Đ mua là phần đất đang tranh chấp (bút lục số 130). Tại Biên bản xác minh ngày 22/9/2025 của Ủy ban nhân dân xã G xác nhận phần đất nêu trên do gia đình bị đơn quản lý, sử dụng và có cất nhà kiên cố từ năm 1992 không ai tranh chấp, đến năm 2024 mới xảy ra tranh chấp. Tại phiên toà phúc thẩm ông T thừa nhận thửa đất số 305 đã có thế chấp vay tiền tại Ngân hàng, và theo hồ sơ thể hiện từ năm 2008 đến năm 2012 thửa đất số 305 ông T thế chấp tại Ngân hàng N2 Chi nhánh huyện C, tỉnh Bến Tre để bảo đảm cho khoản vay 7108-LAV- 200800277 và khoản vay 7108-LAV-200902552 (bút lục số 228); Về quá trình sử dụng đất: nguyên đơn ông T thừa nhận từ năm 1992 bị đơn ông Đ quản lý canh tác phần đất nêu trên. Theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 28/3/2025, trên thửa đất số 305 có nhiều công trình, tài sản trên đất gồm: một căn chính nhà 1 tầng, hai nhà tiền chế, cổng rào và hàng rào, hồ cá và các loại cây nhiều năm tuổi do ông Đ xây dựng và trồng; ông T cho rằng cho ông Đ ở nhờ, nhưng ông Đ sử dụng cất nhà gần như trọn thửa đất, cất nhà kiên cố, làm hàng rào bảo vệ chung quanh nhà có diện tích 341,5m2 từ năm 1992 nhưng gia đình ông T không ngăn cản và không có báo chính quyền địa phương; Mặc dù bị đơn ông Đ không có giấy tờ chứng minh việc có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông T.

Tuy nhiên, bị đơn ông Đ đã xây dựng nhà kiên cố và nhiều công trình khác trên đất, vì vậy Toà án cấp sơ thẩm căn cứ vào điểm b.3 tiểu mục 2.3 mục 2 phần II Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Ngô Văn T, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Văn Đ và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị Kim O, buộc ông T tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 305 nêu trên cho ông Đ và bà O là có căn cứ. Vì vậy kháng cáo của nguyên đơn ông Ngô Văn T là không có cơ sơ chấp nhận, do đó giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 189/2025/DS-ST ngày 29/9/2025 của Toà án nhân dân khu vực 5 - Vĩnh Long.

[3] Đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[4] Về án phí phúc thẩm: do nguyên đơn ông Ngô Văn T là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí dân sự phúc thẩm.