Bản án 07/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định.

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1]Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ pháp luật tranh chấp: Nguyên đơn có yêu cầu công nhận quyền sử dụng phần đất tranh chấp, do vậy xác định là vụ án tranh chấp đất đai và thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 6 – Thái Nguyên theo quy định tại khoản 9 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2025. [1.2] Về sự vắng mặt của những người tham gia tố tụng tại phiên tòa xét xử: Tại phiên tòa vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đoàn Thị C1, tuy nhiên bà C1 đã có ủy quyền cho ông Ngụy Hữu C tham gia tố tụng. Những người làm chứng đều vắng mặt tuy nhiên những người làm chứng trên đều đã có lời khai trực tiếp với Tòa án. Do vậy việc Tòa án nhân dân khu vực 6 – Thái Nguyên giải quyết và xét xử vắng mặt những người trên là phù hợp quy định của pháp luật tại Điều 227, Điều 229 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung vụ án: [2.1]. Xác định vị trí đất tranh chấp: Tổng diện tích đất tranh chấp là: 303,6m2. Trong đó có: 302,2m2 nằm trong Giấy CNQSDĐ số BS 163166 cấp cho hộ ông Ngụy Hữu C và bà Đoàn Thị C1 ngày 31/12/2013, thửa đất số 165, tờ bản đồ 68, diện tích là 808,6m2; 1,4m2 nằm trong thửa đất số 164, tờ bản đồ 68 hiện nay ông Trần Đình T đang quản lý, sử dụng. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn chỉ yêu cầu đối với phần diện tích 302,2m2 nằm trong thửa đất số 165, tờ bản đồ 68 còn diện tích 1,4m2 nằm trong thửa đất số 164, tờ bản đồ 68 hiện nay ông Trần Đình T đang quản lý, sử dụng không yêu cầu giải quyết, bị đơn ông Trần Đình T không có ý kiến do vậy Hội đồng xét xử không xem xét đối diện tích 1,4m2 này. Do đó xác định phần đất tranh chấp đương sự yêu cầu Tòa án giải quyết là phần đất có diện tích 302,2m2 nằm trong thửa đất số 165, tờ bản đồ 68 đã được cấp GCNQSD đất cho ông Ngụy Hữu C và bà Đoàn Thị C1 [2.2]. Về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất: Nguyên đơn khai: Năm 1993 khi gia đình ông chuyển đến chỗ ở hiện nay thì đất đang bỏ hoang, rậm rạp um tùm không ai canh tác. Ông đã xin ông Hoàng Văn B1 khai phá một phần nương ót nhưng đã bỏ hoang của ông B1 để làm nhà và xin ông Ma Văn Q một phần đất để làm đường lên nhà và bên dưới nhà có ao nhỏ của ông Trần Đình T đắp nhưng đã bỏ hoang rất lâu, do ao bỏ 9 hoang nên khóm tre của ông Hoàng Văn B1 mọc lan ra cả ao nên khi phát phá đất ông có hỏi ông B1 chặt hết khóm tre để ông làm vườn. Việc ông xin ông B1 chặt tre và cải tạo đất làm vườn ông T khi đó ở gần đấy đều biết và không có ý kiến gì. Phần đất dưới nhà này ông C đã phát phá cải tạo một phần dùng để làm đường lên nhà một phần sử dụng để làm vườn trồng rau sau này dùng để trồng cây Keo, cây X. Đến hiện tại ông C vẫn đang sử dụng đất để trồng cây Xoan. Bị đơn khai: Đất có nguồn gốc do ông T khai phá từ khoảng năm 1976 - 1977 để làm ao nuôi cá đến khoảng năm 1991-1992 do không có nước để nuôi cá gia đình ông để làm vườn, quá trình làm vườn có trồng vài cây chuối những sau này đã chết hết và gia đình ông đã bỏ không không làm nhưng trên bờ ao ông vẫn trồng cây Trám, cây Lát hiện tại trên đất vẫn còn cây T2 do ông trồng. Mặc dù không sử dụng nhưng ông vẫn quản lý đất. Khoảng năm 1993 ông C chuyển đến dựng nhà ở gần nhà ông, ông C có xin cuốc một góc nhỏ đầu vườn nhà ông để làm đường tạm lên nhà ông C, ông nghĩ vì tình làng xóm nên không có ý kiến gì cho đến sau này ông C mới lấn dần sang đất của ông và trồng cây xoan lên đất. Ông T xác định đất do ông khai phá và sử dụng đến năm 1988 khi lập gia đình thì không sử dụng đất nữa mà quản lý đất, ông đã trồng một cây Trám để giữ đất và hàng năm vẫn thu hoạch quả, vợ con của ông T chưa sử dụng đất bao giờ và không có quyền lợi gì đối với thửa đất đang tranh chấp. Hội đồng xét xử xét thấy: Lời khai của nguyên đơn phù hợp với lời khai của bị đơn và cả những người làm chứng là trên đất tranh chấp có một ao nhỏ do ông Trần Đình T đào tuy nhiên ao này ông T đã bỏ hoang không làm nữa, ông T khai sau khi lập gia đình năm 1988 thì ông không sử dụng đất nữa, ông C và những người làm chứng đều xác định năm 1993 khi ông C chuyển đến ở trên đất hiện trạng đất lúc đó đang bỏ hoang, rậm rạp cỏ mọc um tùm không ai canh tác. Ông T có cho rằng nguyên đơn ông C khi chuyển đến ở có xin cuốc vào đất của ông để mở đường lên nhà nhưng không đưa ra được bằng chứng để chứng minh. Về quá trình sử dụng đất tất cả những người làm chứng đều khẳng định từ năm 1993 khi gia đình ông Ngụy Hữu C chuyển nhà đến ở trên đất thì người sử dụng đất tranh chấp là nhà ông C ngoài ra không có ai sử dụng kể cả ông Trần Đình T cũng không sử dụng đất. Năm 2013 do đất không có tranh chấp ông C đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 165, tờ bản đồ 68, diện tích 808,6m2 trong đó có cả diện tích đang có tranh chấp. Quá trình giải quyết ông Trần Đình T có cung cấp 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp số D 0126538 do UBND huyện P cấp ngày 18/6/1994 cho ông Trần Đình T đối với thửa đất số 111a, tờ bản đồ số 10, diện tích 500m2. 10 Tại biên bản xác minh tại UBND xã T xác định: Đối với thửa đất số 111a, tờ bản đồ số 10, diện tích 500m2 nằm trong giấy chứng nhận số D 0126538 do UBND huyện P cấp ngày 18/6/1994 cho ông Trần Đình T được cấp trước thời điểm tách tỉnh Bắc Thái ( năm 1997), đối chiếu với bản đồ năm 1985 đang lưu trữ tại UBND xã không có thửa đất số 111a, tuy nhiên kiểm tra về vị trí tương ứng xác định thửa 111a thuộc thửa 111, tờ bản đồ số 10, diện tích 826 đứng tên N (không ghi rõ họ tên, qua xác minh với trưởng thôn bà N là mẹ ông T) Khu vực tiếp giáp với thửa đất số 111 về phía đông, trên bản đồ năm 1985 không thể hiện có thửa đất liền kề. Hình thể thửa đất tại bản đồ năm 1985 và bản đồ năm 2002, 2014 không trùng khớp, không có file số để đối soát vì vậy không có cơ sở để khẳng định diện tích tranh chấp giữa ông Ngụy Hữu C và ông Trần Đình T nằm trong thửa đất số 111a, tờ bản đồ số 10, diện tích 500m2 nằm trong giấy chứng nhận số D 0126538 do UBND huyện P cấp ngày 18/6/1994 cho ông Trần Đình T hay không. Diện tích nêu trên của ông Trần Đình T hiện nay vẫn chưa làm thủ tục cấp đổi GCNQSD đất theo bản đồ đang quản lý. Như vậy có đủ căn cứ xác định: Đất tranh chấp được vợ chồng nguyên đơn ông Ngụy Hữu C khai phá, canh tác, sử dụng và quản lý liên tục, ổn định từ năm 1993 cho đến nay. Bị đơn từng sử dụng đất tuy nhiên đã bỏ hoang không canh tác từ trước khi gia đình nguyên đơn chuyển đến ở trên đất. Việc nguyên đơn canh tác, sử dụng quản lý đất gia đình bị đơn là hộ liền kề đều không có ý kiến. Theo quy định tại Điều 17 Luật Đất đai năm 2024 quy định về bảo đảm của Nhà nước đối với người sử dụng đất như sau: Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất đã được giao theo quy định của Nhà nước cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền N Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Xác định Giấy CNQSDĐ cấp cho hộ ông Ngụy Hữu C và bà Đoàn Thị C1 nhưng kết quả xác minh tại thời điểm cấp giấy hộ ông C chỉ có 02 thành viên là ông C và bà C1, còn các con chung không có công sức đóng góp gì. Do vậy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc xác nhận được tiếp tục quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 302,2m2 nằm trong thửa đất số 165, tờ bản đồ 68 đã được cấp GCNQSD đất cho hộ ông Ngụy Hữu C và bà Đoàn Thị C1 là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật. Cần được chấp nhận. Tài sản trên đất có 07 cây Xoan và 01 cây Trám. Đối với các cây Xoan cả nguyên đơn và bị đơn đều xác nhận các cây Xoan do nguyên đơn ông C trồng. Còn cây Trám nguyên đơn cho rằng do con trai Ngụy Hữu Đ1 trồng, bị đơn cho 11 rằng do mình trồng nhưng cả hai bên đều không chứng minh được cây do mình trồng. Căn cứ lời khai của những người làm chứng ông Hoàng Duy T1, ông Hoàng Ngọc Y, ông Hoàng Văn K1 xác định cây Trám đã có từ trước khi ông C chuyển nhà đến ở trên đất nhưng không biết là ai trồng. Do vậy, xác định cây Trám trên nằm trên thửa đất mà ông C đã được cấp Giấy CNQSDĐ hợp pháp, nên ông C được quyền sở hữu và định đoạt.

Từ những phân tích trên về quá trình sử dụng đất và tài sản trên đất xét thấy yêu cầu phản tố của bị đơn về việc Yêu cầu ông C phải cắt, chặt, di dời các cây trên đất do ông C trồng để trả lại đất cho ông Thế L không có căn cứ để chấp nhận.

[3] Án phí và chi phí tố tụng: [3.1] Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn ông Ngụy Hữu C tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định tại chỗ là 4.400.000đ (Bốn triệu, bốn trăm nghìn đồng). được trừ vào số tiền tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ ông C đã nộp tại Tòa án. Xác nhận ông Ngụy Hữu C đã nộp đủ số tiền chi phí tố tụng. [3.2] Về án phí: Do toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận nên theo quy định tại Điều 147/Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, hoàn trả lại cho nguyên đơn tiền tạm ứng án phí mà nguyên đơn đã nộp; bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tuy nhiên bị đơn là người cao tuổi có đơn xin miễn án phí, theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bị đơn được miễn án phí dân sự sơ thẩm .