Bản án 73/2026/HS-STBản án 73/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Điều tra Công an tỉnh Lào Cai, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1, tỉnh Lào Cai, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Bị cáo và những người tham gia tố tụng khác trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về tố tụng: Tại phiên tòa sơ thẩm, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, tuy nhiên, sự vắng mặt của của những người tham gia tố tụng trên không gây trở ngại cho việc xét xử.

Vì vậy, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định tại Điều 292, 293 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

[3] Lời khai của bị cáo phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, người làm chứng và các tài liệu khác đã thu thập được có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, đã đủ cơ sở kết luận: Từ tháng 9/2023 đến tháng 03 năm 2026, tại Tổ dân phố H, phường Y, tỉnh Lào Cai. Nguyễn Văn B với mục đích thu lợi bất chính, đã cho Phạm Thị Ánh T vay số tiền: 20.000.000 đồng, từ ngày 30-10-2024 đến 02-3-2026; cho Nguyễn Thế T1 vay số tiền: 10.000.000 đồng, từ ngày 06-9-2023 đến 13-11-2025, với mức lãi suất cao 5.000 đồng/ngày/triệu tương ứng với mức lãi suất 182,5%/năm, gấp 9,125 lần mức lãi suất cao nhất được quy định theo Bộ luật Dân sự. Nguyễn Văn B đã thu lợi bất chính số tiền tính truy cứu trách nhiệm hình sự khoản cho vay đối với chị T = 42.739.726 đồng, đối với với anh T1 = 34.993.151 đồng, tổng cộng = 77.732.877 đồng. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1, tỉnh Lào Cai truy tố đối với bị cáo Nguyễn Văn B về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo quy định tại khoản 1 Điều 201 của Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

[4] Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của bị cáo: Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước về tín dụng mà cụ thể là trật tự trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ, xâm phạm đến lợi ích của công dân, gây mất trật tự trị an và an toàn xã hội. Bị cáo là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, đủ khả năng nhận thức để điều chỉnh mọi hành vi hoạt động của bản thân, nhận thức được việc cho vay với mức lãi suất cao gấp 05 lần trở lên so với mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự là vi phạm pháp luật nhưng vì muốn kiếm tiền bất chính, bị cáo vẫn cố ý thực hiện tội phạm.

Vì vậy, cần đưa bị 7 cáo ra xét xử nghiêm minh. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Bị cáo có bố đẻ là ông Nguyễn Văn C được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Ba, huy chương kháng chiến hạng nhì. Do đó cần xem xét cho bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Về nhân thân: Bị cáo chưa có tiền án, tiền sự. Xét thấy bị cáo Nguyễn Văn B chưa có tiền án, tiền sự; có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.

Do đó, không cần thiết áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ mà áp dụng mức hình phạt tiền tương xứng cũng đủ để cải tạo, giáo dục bị cáo trở thành người công dân có ích cho gia đình, xã hội.

[5] Về hình phạt bổ sung: Do bị cáo đã bị áp dụng phạt tiền là hình phạt chính nên không áp dụng phạt tiền là hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

[6] Về vật chứng, biện pháp tư pháp: Căn cứ Điều 46, 47 của Bộ luật Hình sự; khoản 2 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự: - Đối với 01 chiếc điện thoại di động mang nhãn hiệu Iphone 13 Pro Max, lắp sim số điện thoại: 0971.551.9xx, màn hình cảm ứng có dán cường lực, mặt lưng phía sau màu đen, phía dưới logo mặt sau điện thoại có dán hình rồng vàng, đã qua sử dụng là phương tiện Nguyễn Văn B sử dụng để liên hệ với những người vay tiền, cần tịch thu, sung vào ngân sách Nhà nước. - Tiếp tục lưu theo hồ sơ vụ án: 02 tập tài liệu sao kê tài khoản số 3710424xxx và tài khoản số 8876186xxx tiền gửi khách hàng tại Ngân hàng B mang Nguyễn Văn B, địa chỉ: Tổ dân phố H, phường Y, tỉnh Lào Cai. - Đối với số tiền nợ gốc và tiền lãi tương ứng với mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự mà bị cáo đã thu của những người vay, cần tịch của bị cáo thu sung vào ngân sách Nhà nước số tiền làm tròn là 39.567.000 đồng, (Ba mươi chín triệu năm trăm sáu mươi bẩy nghìn đồng) trong đó có 30.000.000 (Ba mươi triệu đồng) tiền gốc và 9.567.123 đồng (làm tròn là 9.567.000 đồng) ( Chín triệu năm trăm sáu mươi bẩy nghìn đồng) tiền lãi. - Đối với số tiền thu lợi bất chính Nguyễn Văn B thực tế đã thu của những người vay, bản thân những người vay sử dụng tiền vay vào mục đích hợp pháp nên cần buộc Nguyễn Văn B phải trả số tiền thu lợi bất chính thực tế đã thu cho những người vay gồm: 8 - Chị Phạm Thị Ánh T: 42.739.726 đồng (làm tròn là: 42.740.000 đồng) (Bốn mươi hai triệu bẩy trăm bốn mươi nghìn đồng). - Anh Nguyễn Thế T1: 34.933.151 đồng (làm tròn là 34.933.000 đồng) (Ba mươi tư triệu chín trăm ba mươi ba nghìn đồng).

[7] Về các vấn đề khác: Đối với các khoản vay mà B cho T1, T2, O, H1 vay đều đã kết thúc, đã hoàn thành (trả tiền gốc, tiền lãi), số tiền thu lợi bất chính của B cho các khoản vay này dưới 30.000.000 đồng (Ba mươi triệu đồng) và tính đến thời điểm hành vi phạm tội của B bị phát hiện ngày 11/3/2026, đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Do đó, căn cứ không đề cập xử lý đối với Nguyễn Văn B về hành vi này. Đối với Nguyễn Quang T3, quá trình điều tra xác định T3 không biết và không được hưởng lợi gì từ việc Nguyễn Văn B cho Nguyễn Thế T1 cũng như những người khác vay tiền.

Vì vậy, không đề cập xử lý Nguyễn Quang T3 trong vụ án này. Đối với Nguyễn Thị H2, Nguyễn Văn B có cho H2 vay số tiền 75.000.000 đồng nhưng không tính lãi. Sau khi vay tiền, H2 đã thanh toán đầy đủ số tiền đã vay cho B. Quá trình điều tra không xác định được việc B thu lợi bất chính hoặc có hành vi cho vay lãi nặng đối với khoản vay này.

Do đó, đây là quan hệ vay tài sản dân sự thông thường, không có căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự hoặc xử lý khác đối với Nguyễn Văn B và Nguyễn Thị H2 trong vụ án này.

[8] Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[9] Đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là phù hợp nên được chấp nhận.

[10] Về quyền kháng cáo: Bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.