Bản án 64/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ yêu cầu của đương sự tại phiên tòa, ý kiến đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Cà Mau, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Căn cứ đơn khởi kiện ngày 19/7/2025 của nguyên đơn có căn cứ xác định đây là vụ án dân sự về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất” do bị đơn bà Huỳnh Thị T1 đang cư trú tại khóm B, phường B, tỉnh Cà Mau và phần đất tranh chấp toạ lạc tại khóm B, phường B, tỉnh Cà Mau, nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cà Mau theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về tố tụng: [2.1]. Bà T1, ông T2 vắng mặt, Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân phường B có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt bà T1, ông T2 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nêu trên. [2.2]. Tại phiên toà ông L và ông T rút lại một phần yêu cầu khởi kiện đối với phần diện tích đất dư ra như đã nêu ở phần nội dung vụ án; Hội đồng xét xử xét thấy 3 việc rút lại một phần yêu cầu khởi kiện của ông L, ông T là tự nguyện nên Hội đồng xét xử đình chỉ giải quyết đối với phần rút yêu cầu khởi kiện nêu trên của nguyên đơn theo quy định tại khoản 2 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung vụ án: [3.1] Xét yêu cầu khởi kiện của ông L, yêu cầu bà T1 giao trả phần đất chiếm dụng có diện tích 66.2 m2: Về nguồn gốc ông L nhận thừa kế từ cha ông là ông Trần Văn P. Ông L là người trực tiếp quản lý sử dụng tính đến nay đã hơn 20 năm, hiện tại ông L cũng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2017.

Tuy nhiên, đến khoảng tháng 2/2025 bà T1 ngang nhiên đến chiếm đất dựng hàng rào chắn con mương thoát nước, nên không thể lấy nước vào phần đất bên trong gây thiệt hại tôm cá chết hàng loạt. [3.2]. Xét yêu cầu khởi kiện của ông T, yêu cầu bà T1 giao trả phần đất chiếm dụng có diện tích 33.1 m2: Về nguồn gốc đất của ông T nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Văn Đ, bà Võ Thị Đ1 vào năm 2012 và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2012. Ông T trực tiếp sử dụng phần đất này đến năm 2024 thì cho ông P1 thuê đất để nuôi tôm và cá, hiện tại ông P1 không còn thuê đất ông T nữa.

Tuy nhiên, đến khoảng tháng 2/2025 bà T1 ngang nhiên đến chiếm đất, dựng hàng rào chắn con đường dẫn vào đất, con mương thoát nước của ông L giáp ranh với đất ông T, thường ngày sử dụng nhờ con mương này của ông L để dẫn nước vào bên trong. Nay cũng bị bà T1 đắp đất ngăn lại không lấy nước được gây thiệt hại tôm cá tôi chết hàng loạt. Trong quá trình giải quyết vụ án Toà án nhiều lần liên hệ làm việc với bà T1 nhưng bà T1 không hợp tác không nhận văn bản tố tụng của Toà án nên không ghi nhận được ý kiến của bà T1. [3.3] Hội đồng xét xử xét thấy: Tại biên bản ghi lời khai ông Đ2 Nguyên Tâm vào ngày 13/10/2025, ông T4 xác định: “Đất tranh chấp trước đây là của ông P (chú ruột của bà T1) bán cho T3, sau đó ông T3 mới bán lại cho ông T4 vào năm 2002-2003. Đến năm 2011 thì ông T4 bán lại cho ông Nguyễn Văn Đ, bà Võ Thị Đ1, chỉ làm giấy tay. Sau này thì ông T4 mới biết ông Đ, bà Đ1 bán đất lại cho ông T. Lý do tôi biết ông Đ, bà Đ1 bán đất lại cho ông T là do tôi ở cùng xóm với ông T cho đến nay; Ông T4 là dân sống lâu năm tại địa phương, biết đất tranh chấp là con mương có tên “Khai Long” là của ông L, không phải của bà T1, bà T1 chỉ có nền nhà và đang cất nhà ở cách phần đất tranh chấp khoảng 50m - 60m; nên bà T1 nói con mương này là của bà T1 là không có căn cứ.” Tại biên bản lấy lời khai ngày 05/3/2026 của bà Nguyễn Thị H là chủ đất phần đất ông T nhận chuyển nhượng xác định “Tôi xác định với Toà án phần đất ông Nguyễn Hữu T đang canh tác và đang tranh chấp với bà T1 có nguồn gốc của cha chồng tôi là ông Huỳnh Văn L2 cho chồng tôi là ông Huỳnh Văn P2 khi còn sống, chồng tôi canh tác trên 20 năm thì ông P2 bán đất cho ông T3, ông T3 bán lại cho ông T4 và sau đó ông T4 bán đất lại cho anh T. Phần đất của ông P2 có lối đi vô phần đất bên trong (có 4 chiều ngang khoảng 2m đến 3m); trước đây phần đất này vợ chồng tôi làm ruộng, thì khi bán đất chồng tôi đã bán luôn con đường này vì nếu không bán lối đi thì không vào canh tác được phần đất bên trong. Cặp con đường đi vô là con mương thoát nước của ông L.

Tuy nhiên, cặp phần đất có mồ mã ông bà nên khi bán đất tôi có làm giấy tay với bà Phan Thị X1 là vợ ông Đường Nguyên T4 là không có bán nền mộ có diện tích 130m2. Còn lối đi và phần đất bên trong thì vợ chồng tôi bán hết; phần đất có diện tích 4,5 công tầm lớn.”. Tại Công văn số: 668/CV-CVPĐKĐĐ-TĐK&CGCN, ngày 21/5/2026 của Chi nhánh văn phòng Đ3 khu vực Bạc Liêu: Diện tích đất tranh chấp 66.2m2 và 31.1m2 thuộc một phần thửa đất số 285 tờ bản đồ số 13 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Trần Văn L số CL 785591, vào ngày 08/12/2017. Mặc khác, bà T1 hoàn toàn không có phần đất nào khác giáp ranh với phần đất đang tranh chấp, bà T1 từ trước đến nay cũng không trực tiếp quản lý sử dụng phần đất này, mặc dù bà T1 có nhà cách phần đất tranh chấp khoảng 50m đến 60m, nhưng đến tháng 2/2025 thì mới phát sinh tranh chấp với ông L, ông T. Hội đồng xét xử xét thấy từ những tài liệu trên có căn cứ chứng minh phần đất trên thuộc quyền sử dụng của ông L, ông T. Bà T1 không có tài liệu nào chứng minh phần đất trên là của bà T1, do đó có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T, ông L buộc bà T1 giao trả phần đất tranh chấp nêu trên. Tại phiên toà ông L xác định diện tích tranh chấp 31.1m2 lối đi từ trước đến nay ông T là người trực tiếp sử dụng, ông không sử dụng phần đất này, lý do tại sao ông được cấp quyền sử dụng đất phần đất này ông cũng không biết.

Do đó, ông đồng ý huỷ một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất này trả lại cho ông T, Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện này của ông L.

[4]

Xét thấy, phần đất hiện đang tranh chấp nhưng bà T1 ngang nhiên xây hàng rào, dù chính quyền địa phương đã yêu cầu dừng hành vi rào chắn và có lập biên bản nhưng bà T1 vẫn tiếp tục dựng hàng rào, do đó lỗi thuộc về bà T1. Căn cứ biên bản định giá ngày 24/4/2026 hàng rào làm bằng cây gỗ địa phương, lưới đánh cá và lưới B40 đã hư hỏng nặng, rách nhiều vị trí nên không định giá được. Từ những căn cứ trên xét thấy việc ông L, ông T yêu cầu bà T1 tháo dỡ hàng rào trả lại đất tranh chấp và không được bồi thường giá trị hàng rào là có căn cứ chấp nhận.

[5] Xét thấy đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Cà Mau là phù hợp với quy định pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[6] Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng khác: - Do có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông L, ông T nên bà T1 phải chịu án phí không có giá ngạch 300.000 đồng. Ông L, ông T không phải chịu án phí. - Chi phí xem xét, thẩm định và định giá tài sản 21.269.000 đồng bà T1 phải chịu. Ông T, ông L đã nộp tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá 21.269.000 5 đồng đã chi phí hết, nên buộc bà T1 có trách nhiệm trả cho ông T, ông L mỗi người 10.634.500 đồng. Vì các lẽ nêu trên;

Căn cứ vào: