Bản án 784/2026/HC-PTBản án 784/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ ý kiến của các bên đương sự và quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về quan hệ pháp luật, thời hiệu khởi kiện: Ngày 29/5/2019, Ủy ban nhân dân quận G cấp Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD cho ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D để xây dựng nhà trên thửa đất số 7, tờ bản đồ 22, diện tích 106,8m2 tại địa chỉ số D đường T, Phường A (nay là phường T), Thành phố Hồ Chí Minh. Khi tiến hành xây dựng thì giữa gia đình ông T1 và gia đình ông N xảy ra tranh chấp quyền sử dụng đất. Năm 2020 ông T1 khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất đến Tòa, năm 2022 Tòa án giải quyết và Bản án dân sự đã có hiệu lực pháp luật. Ngày 08/8/2022, Ủy ban nhân dân quận G ban hành Văn bản số 3152/ĐCTK điều chỉnh thiết kế của Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019. Ông N có đơn phản ánh và yêu cầu xử lý việc xây dựng trái phép. Ngày 27/9/2022, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Công văn số trả lời đơn phản ảnh, yêu cầu của ông N là không có cơ sở để chấp nhận. Ngày 18/10/2022 và 10/11/2022 ông N có đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu: - Hủy Văn bản số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022 của Ủy ban nhân dân quận G về điều chỉnh thiết kế trong Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019. - Hủy Công văn số ngày 27/9/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G về việc trả lời đơn của ông N liên quan đến việc xây dựng nhà đất số D đường T, phường T (nguyên là Phường A, quận G), Thành phố Hồ Chí Minh. - Buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự xây dựng, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trả lại hiện trạng ban đầu đối với chủ đầu tư xây dựng công trình sai phép của ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D theo Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019. - Buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định cưỡng chế công trình xây dựng trái phép của ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định pháp luật xây dựng. Sau khi thụ lý và thu thập chứng cứ, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng nội dung khởi kiện, về: “hủy Công văn số ngày 27/9/2022; buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự xây dựng, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trả lại hiện trạng 9 ban đầu đối với chủ đầu tư xây dựng công trình sai phép của ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D theo Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019; buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định cưỡng chế công trình xây dựng trái phép của ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo qui định pháp luật xây dựng”, thì các đối tượng yêu cầu khởi kiện trên không phải là Quyết định hành chính, Hành vi hành chính nên không phải là đối tượng khởi kiện. Riêng Văn bản số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022 của Ủy ban nhân dân quận G về điều chỉnh thiết kế trong Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019 có nội dung không xâm phạm đến quyền lợi của ông N nên ông N không có quyền khởi kiện. Ngày 06/12/2023, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 123, điểm h khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng Hành chính 2015 để ban hành Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số . Ông Trịnh Văn N có đơn kháng cáo. Ngày 30/7/2024, Tòa án nhân dân Cấp Cao tại Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số giải quyết hủy Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số ngày 06/12/2023 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, giao hồ sơ thụ lý giải quyết lại vụ án với lý do: “Văn bản Điều chỉnh thiết kế số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022 và Văn bản trả lời đơn số 3631/UBND-QLĐT ngày 27/9/2022 là Quyết định hành chính, ông N có quyền khởi kiện và phải thụ lý giải quyết theo thủ tục chung”. Riêng khởi kiện: “Buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự xây dựng, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trả lại hiện trạng ban đầu; Buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định cưỡng chế công trình xây dựng trái phép của ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo qui định pháp luật xây dựng”, thì việc ông T1 bà D xây dựng nhà trên đất của mình, không xâm phạm đến quyền lợi của ông N, nên ông N không có quyền khởi kiện. Sau khi thụ lý lại vụ án, ông N xác định yêu cầu khởi kiện gồm: - Hủy Văn bản số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022 của Ủy ban nhân dân quận G về điều chỉnh thiết kế của Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019. - Hủy Văn bản số 3631/UBND-QLĐT ngày 27/9/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G, Thành phố Hồ Chí Minh về việc trả lời đơn của ông N liên quan đến việc xây dựng nhà đất số D đường T, phường T (nguyên là Phường A, quận G), Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 24/4/2025, ông N khởi kiện bổ sung yêu cầu: - Hủy phần cập nhật của Văn phòng K do nhận chuyển nhượng sang tên cho ông T1, bà D vào ngày 16/3/2017 trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH02002 do Ủy ban nhân dân quận G cấp ngày 31/5/2011 cho bà Đỗ Thị Ngọc T2. - Hủy Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019 do Ủy ban nhân dân quận G cho ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D. - Hủy Giấy phép xây dựng số 4654/GPXD ngày 14/12/2020 do Ủy ban nhân dân quận G cấp cho ông Trịnh Văn N. 10 Tại biên bản làm việc lúc 08 giờ 30 ngày 20/8/2025, ông N rút yêu cầu khởi kiện hủy Giấy phép xây dựng số 4654/GPXD ngày 14/12/2020 do Ủy ban nhân dân quận G cấp cho ông Trịnh Văn N. Tại biên bản lấy lời khai lúc 14 giờ 00 ngày 20/8/2025 người khởi kiện xác định: Ông N khởi kiện bổ sung yêu cầu hủy phần cập nhật trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH02002 do Ủy ban nhân dân quận G cấp ngày 31/5/2011 cho bà T2 được Văn phòng Đăng ký Đất đai sang tên ông T1, bà D vào ngày 16/3/2017. Tại thời điểm này ông chưa biết ông T1, bà D đã được cấp đổi Giấy chứng nhận mới vào năm 2023. Sau khi thụ lý bổ sung và tại buổi công khai tài liệu chứng cứ, ông N mới biết thửa đất số 7, tờ bản đồ 22, diện tích 106,8m2 tại địa chỉ số D đường T vào ngày 16/02/2023 Sở T3 đã cấp đổi Giấy chứng nhận cho ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D. Mặt dù, Tòa đã giải thích nhưng người khởi kiện không kiện yêu cầu hủy Giấy chứng nhận mới (cấp đổi) năm 2023, mà chỉ yêu cầu hủy cập nhật Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH02002 do Ủy ban nhân dân quận G cấp ngày 31/5/2011, đã được Văn phòng ký đất đai cập nhật sang tên ông T1, bà D vào ngày 16/3/2017. Căn cứ Điều 3, điểm a khoản 1 Điều 30, khoản 3 và khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng Hành chính 2015, nội dung khởi kiện của ông Trịnh Văn N thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền và xác định quan hệ pháp luật “Khiếu kiện Quyết định hành chính, Hành vi hành chính” là đúng quy định.

[2] Về thời hiệu khởi kiện: Ngày 18/10/2022 và 10/11/2022 ông N khởi kiện yêu cầu hủy Văn bản số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022 của Ủy ban nhân dân quận G về điều chỉnh thiết kế của Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019; hủy Văn bản số 3631/UBND-QLĐT ngày 27/9/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G, Thành phố Hồ Chí Minh về việc trả lời đơn của ông N liên quan đến việc xây dựng nhà đất số D đường T, phường T (nguyên là Phường A, quận G), Thành phố Hồ Chí Minh là còn thời hiệu theo điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng Hành chính 2015, nên Tòa án thụ lý giải quyết là đúng quy định. Ngày 24/4/2025, ông N khởi kiện bổ sung yêu cầu: hủy Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019 do Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G cấp cho ông T1 bà D. Theo lời trình bày của ông N và người đại diện theo ủy quyền trong hồ sơ vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” thụ lý năm 2020, thì ông N biết Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD vào năm 2020, nên đến tháng 4/2025 khởi kiện là quá thời hạn 01 năm kể từ ngày biết được quyết định hành chính.

Tuy nhiên, Giấy phép 1810/GPXD được điều chỉnh bởi Văn bản số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022 của Ủy ban nhân dân quận G về điều chỉnh thiết kế, nên thời hiệu vẫn còn theo điểm a Điều 116 Luật Tố tụng Hành chính 2015. [2.1]. Đối với khởi kiện yêu cầu hủy Giấy phép xây dựng số 4654/GPXD ngày 14/12/2020 do Ủy ban nhân dân quận G cấp cho ông Trịnh Văn N. Giấy phép này ông N nhận năm 2020, nhưng đến 24/4/2025 mới khởi kiện là hết thời 11 hiệu.

Tuy nhiên, ngày 20/8/2025, ông N rút yêu cầu khởi kiện này, nên Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu này. [2.2]. Ngày 24/4/2025 ông N yêu cầu khởi kiện bổ sung hủy phần cập nhật của Văn phòng Đ cập nhật sang tên cho ông T1, bà D vào ngày 16/3/2017 trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH02002 do Ủy ban nhân dân quận G cấp ngày 31/5/2011 cho bà Đỗ Thị Ngọc T2, thì thấy: Năm 2020, giữa ông T1, bà D với ông N, bà H “Tranh chấp quyền sử sử dụng đất” tại Tòa án nhân dân quận Gò Vấp và đã được xét xử năm 2022, thì ông N đã biết Giấy chứng nhận này được cập nhật cho ông T1, bà D nhưng ông không khởi kiện, đến tháng 4/2025 mới khởi kiện là hết thời hiệu theo điểm a khoản 1 Điều 116 Luật Tố tụng Hành chính 2015.

Tuy nhiên, trong quá trình thụ lý giải quyết, khi công khai tài liệu chứng cứ vào ngày 20/8/2025 phía ông T1, bà D cung cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số DG200517, số vào sổ CS1308 ngày 16/02/2023 do Sở Tài nguyên vào Môi trường Thành phố T3 cấp đổi cho ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D mang thửa số 7, tờ bản đồ 22, diện tích 106,1m2 tại địa chỉ 405/28/38 đường T, Phường A, quận G. Biên bản lấy lời khai lúc 14 giờ ngày 20/8/2025 người đại diện theo ủy quyền của ông Trịnh Văn N xác định: Ông N không kiện yêu cầu hủy Giấy chứng nhận cấp đổi ngày 16/02/2023, mặc dù Tòa đã lập biên bản giải thích Giấy chứng nhận cấp năm 2011 (đã chỉnh lý trang 3 sang tên ông T1 bà D năm 2017) hiện nay không còn tồn tại về mặt pháp lý, do đã cấp đổi.

Tuy nhiên, phía người khởi kiện vẫn cương quyết chỉ khởi kiện hủy phần cập nhật của Văn phòng Đ sang tên cho ông T1, bà D vào ngày 16/3/2017 trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH02002 do Ủy ban nhân dân quận G cấp ngày 31/5/2011 cho bà Đỗ Thị Ngọc T2, không kiện đối với Giấy chứng nhận cấp đổi năm 2023.

Do đó, đối tượng khởi kiện là Giấy chứng nhận cấp năm 2011 cập nhật chỉnh lý 2017 hiện nay không còn tồn tại, nên Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện này là có căn cứ; còn Giấy chứng nhận cấp đổi năm 2023 là Quyết định Hành chính mang tính độc lập với các quyết định hành chính bị kiện còn lại và đương sự cương quyết không khởi kiện yêu cầu Tòa giải quyết, việc không xem xét đối với Giấy chứng nhận cấp đổi 2023 không ảnh hưởng đến nội dung giải quyết các đối tượng khởi kiện còn lại, nên Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét vì thuộc quyền định đoạt của đương sự là có căn cứ. [2.3]. Về tư cách tham gia tố tụng: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số DG200517, số vào sổ CS1308 ngày 16/02/2023 do Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T3 cấp đổi cho ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D mang thửa số 7, tờ bản đồ 22, diện tích 106,1m2 tại địa chỉ 405/28/38 đường T, Phường A, quận G ông Trịnh Văn N cương quyết không khởi kiện, nên Tòa án cấp sơ thẩm không đưa cơ quan cấp Giấy chứng nhận là Sở Tài nguyên vào Môi trường (nay là Sở T3) Thành phố Hồ Chí Minh, không đưa đơn vị nhận thế chấp vào tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là có căn cứ.

[3]. Về nội dung vụ án: Xét kháng cáo của ông N yêu cầu hủy Văn bản số 3152/ĐCTK ngày 08/8/2022, hủy Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 12 29/5/2019 đều của Ủy ban nhân dân quận G; hủy Công văn số 3631/UBND- QLĐT ngày 27/9/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận G, Thành phố Hồ Chí Minh về giải quyết đơn của ông N: Năm 2017, ông T1 bà D nhận chuyển nhượng từ ông V1 bà N2 căn nhà gắn liền với đất tại địa chỉ 405/28/38 đường T, Phường A, quận G theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE064889, số vào sổ CH02002 do Ủy ban nhân dân quận G cấp ngày 31/5/2011. Do nhu cầu sửa chữa nhà, năm 2018 ông T1 bà D lập hồ sơ xin phép sửa chữa nhà, ngày 29/5/2019 Ủy ban nhân dân quận G cấp Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD cho ông T1 bà D. Trong thời chuẩn bị xây dựng, thì các bên xảy ra tranh chấp quyền sử dụng đất (ông T1 bà D cho rằng đất sân riêng của ông; ông N bà H cho rằng là lối đi chung). Ngày 02/10/2020 ông T1, bà D khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất với ông N, bà H. Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2022/DSST ngày 16/3/2022 của Tòa án nhân dân quận Gò Vấp và Bản án dân sự phúc thẩm số 360/2022/DSPT ngày 06/7/2022 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử đều chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông T1, bà D có nội dung: “Công nhận phần diện tích đất tranh chấp 5,3m2 (chiều ngang 4,25m, chiều dài 1,25m) thuộc quyền sử dụng hợp pháp của nguyên đơn theo Giấy chứng nhận số BE064889, số vào sổ cấp GCN CH02002 ngày 31/5/2011 do Ủy ban nhân dân quận G cấp cho bà Đỗ Thị Ngọc T2, cập nhật chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D ngày 16/3/2017 với diện tích đất là 106,8m2; buộc ông Trịnh Văn N, bà Huỳnh Thị H phải bít phần cửa hướng ra phần đất nhà ông T1, bà D và không được tiếp tục sử dụng phần diện tích đất này làm lối đi vì ông N, bà H đã có lối đi khác; kiến nghị Ủy ban nhân dân quận G và các cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm cập nhật lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CA739052, số vào sổ cấp GCN CH06991 ngày 15/6/2015 do Ủy ban nhân dân quận G cấp cho ông Trịnh Văn N và bà Huỳnh Thị H không có phần sân chung với diện tích 5,3m2 (chiều ngang 4,25m, chiều dài 1,25m”. Ông N khiếu nại giám đốc thẩm Bản án phúc thẩm số 360/2022/DSPT thì đã có Thông báo giải quyết đơn đề nghị kháng nghị của ông N không có căn cứ kháng nghị. Bản án phúc thẩm số 360/2022/DSPT có hiệu lực, ông Nguyễn Văn T1, bà Huỳnh Thị Ngọc D tiếp tục nộp hồ sơ đề nghị Ủy ban nhân dân quận G điều chỉnh Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019. Ngày 08/8/2022, Ủy ban nhân dân quận G ban hành Văn bản số 3152/ĐCTK giải quyết điều chỉnh thiết kế trong Giấy phép xây dựng số 1810/GPXD ngày 29/5/2019. Sau đó, ông N có đơn phản ánh ông T1, bà D dùng vật liệu xây dựng kiên cố bít toàn bộ lối đi ra hẻm D của nhà Ông và đề nghị Ủy ban nhân dân quận G ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, buộc tháo dỡ toàn công trình xây dựng trái phép. Ủy ban nhân dân quận G đã kiểm tra hiện trạng thực tế và hồ sơ giấy tờ, kết quả ghi nhận công trình nhà số D đường T, Phường A, quận G xây dựng phù hợp Giấy phép điều chỉnh được cấp, phù hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Do đó, Ủy ban nhân dân quận G ban hành Văn bản số 3631/UBND-QLĐT ngày 13 27/9/2022 trả lời đơn của ông Trịnh Văn N về yêu cầu xử phạt, buộc tháo dỡ công trình là không có cơ sở để chấp nhận. Như vậy, phần đất xây dựng các bên tranh chấp đã được giải quyết bằng Bản án dân sự có hiệu lực pháp luật. Ông T1, bà D xây dựng theo đúng giấy phép do Ủy ban nhân dân quận G cấp, nên yêu cầu của người khởi kiện của ông Trịnh Văn N là không có căn cứ nên không được chấp nhận.

[4]. Từ những nhận định phân tích nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử có căn cứ. Ông N kháng cáo không đưa tình tiết gì mới làm thay đổi nội dung vụ án.

Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của ông N, giữ y án sơ thẩm như ý kiến của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa đề nghị

[5] Về án phí hành chính phúc thẩm: Ông N là người cao tuổi nên được miễn án phí