Bản án 97/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, Toà án cấp sơ thẩm đã xác định đúng thẩm quyền giải quyết vụ án, quan hệ pháp luật tranh chấp, người tham gia tố tụng, tiến hành thu thập, tiếp cận, công khai chứng cứ, hoà giải, trình tự thủ tục tại phiên toà sơ thẩm đúng quy định của pháp luật. Đơn kháng cáo của bị đơn làm đúng theo các quy định của pháp luật nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên toà phúc thẩm những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Đỗ Thị S, UBND phường P, người làm chứng vắng mặt tại phiên toà mặc dù đã được Toà án triệu tập hợp lệ. Tại phiên tòa những người tham gia tố tụng không có ý kiến gì, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án. Hội đồng xét xử thấy rằng những người vắng mặt đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai và đã có lời khai, bản tự khai, lời trình bày có trong hồ sơ của vụ án, việc vắng mặt của họ không ảnh hưởng đến việc giải quyết, xét xử của Toà án nên Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự vẫn tiến hành xét xử vắng mặt họ.

[2] Về nội dung: Xét toàn bộ yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Đăng C, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Xét yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn T, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, lời khai của các đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng, kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và ý kiến của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đều có đủ căn cứ xác định gia đình ông Hoàng Văn T, bà Lê Thị C1 đã trực tiếp 9 quản lý, sử dụng ổn định, liên tục thửa đất số 458, tờ bản đồ số 12 (115), diện tích 112m² từ năm 1984 đến nay. Trên thực tế, gia đình ông T đã trồng cây và quản lý sử dụng đất công khai, liên tục, không có tranh chấp, trong khi gia đình ông Nguyễn Đăng C không trực tiếp quản lý, sử dụng thửa đất này. Lời khai của ông Hoàng Văn T1, bà Trần Lệ H và người làm chứng anh Phạm Xuân P đều phù hợp với quá trình sử dụng đất thực tế của gia đình ông T, đồng thời phù hợp với kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, thể hiện trên đất vẫn còn tài sản của gia đình ông T.

Do đó, có đủ cơ sở xác định thửa đất đang tranh chấp thuộc quyền quản lý, sử dụng thực tế của ông Hoàng Văn T và bà Lê Thị C1. [2.2] Đối với việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Đăng C và bà Đỗ Thị S vào năm 2015, Hội đồng xét xử nhận thấy hồ sơ cấp giấy chứng nhận không bảo đảm theo quy định pháp luật. Cụ thể, cơ quan có thẩm quyền không tiến hành xác minh thực địa, không kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, không xác định đúng nguồn gốc đất, không lấy ý kiến của người đang trực tiếp sử dụng đất và các hộ liền kề; việc lấy ý kiến khu dân cư lại được thực hiện tại địa bàn không phải nơi có thửa đất. Bên cạnh đó, nguồn gốc đất được ghi nhận trong hồ sơ là do Hợp tác xã giao năm 1993 nhưng không phù hợp với các tài liệu, lời khai và quá trình sử dụng đất thực tế đã được chứng minh trong quá trình giải quyết vụ án. Bản thân ông Nguyễn Đăng C cũng thừa nhận khi thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận chỉ tự kê khai tại UBND xã, cơ quan chuyên môn không tiến hành kiểm tra thực tế thửa đất. Đồng thời, tại Công văn số 174/UBND- KTHT&ĐT ngày 22/01/2026, UBND phường P cũng xác định việc cấp giấy chứng nhận cho ông C, bà S là không đúng nguồn gốc đất, không đúng đối tượng sử dụng đất và thuộc trường hợp phải thu hồi theo điểm d khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai năm 2013 và điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024. Như vậy, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Đăng C và bà Đỗ Thị S không bảo đảm trình tự, thủ tục theo quy định tại Điều 70 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, dẫn đến xác định sai nguồn gốc đất và sai đối tượng sử dụng đất. Phần trình bày của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn như đã phân tích ở trên, do đó không có căn cứ để chấp nhận. Như vậy, với những nhận định nêu trên có đủ căn cứ xác định yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn T là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 166, Điều 170, khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013, nên cần chấp nhận yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông Nguyễn Đăng C và bà Đỗ Thị S đối với thửa đất số 458, đồng thời công nhận quyền sử dụng đất cho ông Hoàng Văn T và bà Lê Thị C1 như bản án sơ thẩm đã tuyên là có căn cứ pháp luật. [2.3] Đối với yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Đăng C, Hội đồng xét xử thấy rằng nội dung yêu cầu chỉ thể hiện việc không đồng ý với yêu cầu khởi kiện 10 của nguyên đơn và cho rằng thửa đất thuộc quyền sử dụng của mình. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định đây chỉ là ý kiến, yêu cầu phản bác của ông C, không phải là phản tố theo quy định tại Điều 200 của Bộ luật tố tụng Dân sự là có căn cứ pháp luật. Như vậy, Toà án cấp sơ thẩm đã xem xét, nhận định đầy đủ, toàn diện, khách quan toàn bộ các chứng cứ để giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Bị đơn kháng cáo nhưng không cung cấp được thêm tài liệu, chứng cứ gì mới để chứng minh yêu cầu kháng cáo là có căn cứ pháp luật. Do vậy, yêu cầu kháng cáo của bị đơn không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[3] Về án phí: Yêu cầu kháng cáo của bị đơn không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, bị đơn là người cao tuổi nên được miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm.