Bản án 123/2026/HS-STBản án 123/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Đắk Lắk, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không ai khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. 6

[2] Lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với nội dung bản cáo trạng, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác được thu thập có trong hồ sơ vụ án. HĐXX có đủ cơ sở kết luận: Vào khoảng 11 giờ 25 phút ngày 15/9/2025, Y D N (là người không có giấy phép lái xe hạng A1 theo quy định) điều khiển xe mô tô biển số 47K4 - 0828, nhãn hiệu ORIENTAL, số loại: C110, số khung: VPDBCH013PD015010, màu sơn: đỏ, dung tích xi lanh 107 cm3, chở theo anh Y V N, lưu thông ở làn đường bên phải trên đường quốc lộ X thuộc buôn K, phường T, tỉnh Đắk Lắk, theo hướng từ xã E đến vòng xuyến KmX. Khi đến KmX, quốc lộ Y, buôn K, phường T, tỉnh Đắk Lắk, Y D N điều khiển xe mô tô chuyển sang làn bên trái, vượt 02 - 03 xe mô tô ở phía trước. Thời điểm này, có cháu Nguyễn Sun N điều khiển xe đạp điện đang chuyển hướng qua đường. Do Y D N điều khiển xe mô tô không chú ý quan sát và vượt xe không đảm bảo an toàn nên đã để phía trước xe mô tô tông vào phần thân xe bên trái của xe đạp điện do cháu Nguyễn Sun N điều khiển, khiến cả hai xe ngã trượt về hướng vòng xuyến KmX. Xe mô tô do Y D N điều khiển trượt trên đường va chạm vào xe ô tô biển số 47C - 374.28 của chị H B2 Buôn Y, đang dừng bên đường, hướng về xã E. Hậu quả làm cháu Nguyễn Sun N tử vong tại bệnh viện, Y D N bị thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể là 14%, anh Y V N bị thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể là 09%, 03 phương tiện bị hư hỏng. Hành vi trên của bị cáo Y D N đã vi phạm quy định tại khoản 1, khoản 28 Điều 9; khoản 2 Điều 13; khoản 1 Điều 14 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, gây hậu quả làm chết 01 người. Hành vi của bị cáo Y D N đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, với tình tiết định khung tăng nặng trách nhiệm hình sự “Không có giấy phép lái xe theo quy định” quy định tại điểm a khoản 2 Điều 260 của Bộ luật Hình sự. Điều 260 Bộ luật Hình sự quy định: “1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: a) Làm chết người; .........

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm: a) Không có giấy phép lái xe theo quy định; ………”. Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo Y D N gây ra là nguy hiểm cho xã hội. Bị cáo hoàn toàn bình thường về nhận thức buộc phải biết khi tham gia giao thông phải luôn có ý thức chấp hành nghiêm chỉnh Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nhưng vì ý thức coi thường pháp luật nên vào khoảng 11 giờ 25 phút, ngày 15/9/2025, tại KmX, Quốc lộ Y thuộc Buôn K, 7 phường T, tỉnh Đắk Lắk, Y D N chưa có giấy phép lái xe hạng A1 theo quy định, đã điều khiển xe mô tô vi phạm quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 gây ra vụ tai nạn giao thông. Hậu quả làm cháu Nguyễn Sun N tử vong tại bệnh viện; Y D N bị thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể là 14%, anh Y V N bị thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể là 09%, 03 phương tiện bị hư hỏng. Hành vi của bị cáo không những vi phạm Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ, xâm hại đến tính mạng của người khác mà còn làm mất trật tự trị an tại địa phương.

Vì vậy, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Đắk Lắk truy tố bị cáo Y D N về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, quy định tại điểm a khoản 2 Điều 260 của Bộ luật Hình sự là đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

[3] Về nhân thân, tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Về nhân thân: Bị cáo Y D N có nhân thân tốt. Tình tiết tăng nặng: Bị cáo Y D N không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo Y D N đã thành khẩn khai báo, thật sự ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, bị cáo đã tác động gia đình bồi thường thiệt hại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và khắc phục một phần hậu quả cho gia đình người bị hại và được người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo; bị cáo là người đồng bào dân tộc thiểu số, đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1 khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. HĐXX xem xét khi quyết định hình phạt, thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của pháp luật đối với người phạm tội. Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo gây ra là nghiêm trọng, bị cáo là người đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự nhưng do chủ quan, cẩu thả, đã vô ý xâm hại đến sức khỏe, tính mạng của người khác được pháp luật bảo vệ nên cần áp dụng mức hình phạt tương ứng với tính chất, mức độ do hành vi phạm tội của bị cáo gây ra, nhằm cải tạo, giáo dục đối với bị cáo, đồng thời có tác dụng răn đe, phòng ngừa chung trong xã hội về loại tội phạm này. HĐXX xét thấy cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian như mức đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Đắk Lắk là phù hợp.

[4] Về trách nhiệm dân sự: Căn cứ Điều 46, 47, 48 của Bộ luật Hình sự; Điều 30 của Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 584, 585, 586, 589, 590, 591 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Điều 7, 8 của Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐTP ngày 06/9/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Đối với thiệt hại của 01 (một) chiếc xe ô tô con, nhãn hiệu Ford, số loại TERRITORY, biển số 47C – 374.28, màu sơn: trắng, số khung: RL05DYD7MSJR04094, số máy: RBG118520 của chị H B2 Buôn Y, do vụ tai nạn giao thông trên. Quá trình điều tra, bị cáo đã tác động gia đình bồi thường 8 cho chị H B2 Buôn Y số tiền 16.400.000 đồng, chị H B2 Buôn Y đã nhận số tiền 16.400.000 đồng, không yêu cầu bị cáo phải bồi thường gì thêm và xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Xét sự thỏa thuận bồi thường giữa gia đình bị cáo Y D N và chị H B2 Buôn Y là tự nguyện, phù hợp với quy định pháp luật nên HĐXX cần công nhận là phù hợp. Đối với thiệt hại của 01 (một) chiếc xe mô tô biển số 47K4 - 0828, nhãn hiệu ORIENTAL, số loại: C110, số khung: VPDBCH013PD015010, số máy: VPDOR152FMH00015010, màu sơn: xanh, dung tích xi lanh 107 cm3 và thương tích của anh Y V N. Quá trình điều tra, bị cáo đã tác động gia đình bồi thường cho anh Y V N số tiền 8.000.000 đồng, anh Y V N đã nhận số tiền 8.000.000 đồng, không yêu cầu bị cáo phải bồi thường gì thêm và xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Xét sự thỏa thuận bồi thường giữa gia đình bị cáo Y D N và anh Y V N là tự nguyện, phù hợp với quy định pháp luật nên HĐXX cần công nhận là phù hợp. Sau khi sự việc xảy ra, người đại diện theo ủy quyền của gia đình bị hại là bà Nguyễn Thị Khánh L có đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại do tính mạng của cháu Nguyễn Sun N bị xâm phạm, tổng số tiền là 329.000.000 đồng. Tại phiên tòa, bà L yêu cầu bị cáo Y D N phải bồi thường thiệt hại tổng số tiền 400.000.000 đồng, gồm các khoản tiền cụ thể như sau: - Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần số tiền: 100 lần mức lương cơ sở: 100 x 2.340.000 đồng = 234.000.000 đồng. - Chi phí mai táng, lo hậu sự và các chi phí liên quan: 75.000.000 đồng. - Chi phí đi lại, làm việc với các cơ quan có liên quan: 20.000.000 đồng. - Chi phí phát sinh sau hậu sự, đi lại, cúng giỗ, chăm sóc mộ phần: 71.000.000 đồng. Xét yêu cầu bồi thường thiệt hại trên, nhận thấy một số yêu cầu là chưa phù hợp với quy định của pháp luật. Căn cứ theo quy định của pháp luật về tính thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm và xét yêu cầu của đại diện hợp pháp của người bị hại, các tài liệu gia đình bị hại cung cấp thì các khoản thiệt hại được tính và chấp nhận bao gồm các khoản như sau: - Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần số tiền: 80 lần mức lương cơ sở: 80 x 2.340.000 đồng = 187.200.000 đồng. - Chi phí hợp lý cho việc mai táng đối với các khoản tiền: mua quan tài; chi phí chôn cất; các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất theo phong tục, tập quán địa phương: 75.000.000 đồng. Tổng số tiền 262.200.000 đồng. Đại diện gia đình của bị cáo Y D N đã nộp số tiền 100.000.000 đồng, là tiền bồi thường, khắc phục một phần hậu quả của bị cáo Y D N cho gia đình người bị hại.

Do đó, bị cáo còn phải có trách nhiệm tiếp tục bồi thường cho người đại diện hợp pháp của bị hại số tiền là 162.000.000 đồng. 9

[5] Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47, Điều 48 của Bộ luật Hình sự; Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Đối với: 01 (một) chiếc xe ô tô con, nhãn hiệu Ford, số loại TERRITORY, biển số 47C – 374.28, màu sơn: trắng, số khung: RL05DYD7MSJR04094, số máy: RBG118520, 01 thẻ nhớ, 01 giấy phép lái xe số 661250001117 mang tên H B2 Buôn Y, là tài sản thuộc sở hữu hợp pháp của chị H B2 Buôn Y, không liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo.

Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định xử lý vật chứng trả lại các tài sản trên cho chị H B2 Buôn Y nhận quản lý, sử dụng là phù hợp. Đối với: 01 (một) chiếc xe mô tô biển số 47K4 - 0828, nhãn hiệu ORIENTAL, số loại: C110, số khung: VPDBCH013PD015010, số máy: VPDOR152FMH00015010, màu sơn: xanh, dung tích xi lanh 107 cm3. Quá trình điều tra xác định, chiếc xe mô tô trên do bà Lữ Thị N1 đứng tên trên giấy đăng ký xe. Năm 2019, bà Lữ Thị N1 đã bán xe mô tô này cho người khác nhưng chưa làm thủ tục chuyển quyền sở hữu theo quy định pháp luật. Tháng 3/2025 anh Y V N mua lại chiếc xe trên để sử dụng. Ngày 15/9/2025, Y D N điều khiển xe mô tô trên gây ra tai nạn giao thông. Xe mô tô trên không còn số máy so với giấy tờ đăng ký ban đầu. Việc xe không có số máy thì anh Y V không biết. Ngoài ra, Cơ quan Cảnh sát điều tra chưa làm việc được với người đã mua xe này từ bà Lữ Thị N1, chưa làm rõ được thông tin của xe mô tô trên .

Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã tách chiếc xe mô tô trên ra khỏi vụ án để tiếp tục điều tra, xác minh làm rõ, xử lý sau, là phù hợp. Đối với: 01 (một) xe đạp điện màu vàng, không biển số của cháu Nguyễn Sun N. Quá trình điều tra xác định, chiếc xe trên thuộc quyền sở hữu của cháu Nguyễn Sun N. Đại diện gia đình cháu Nguyễn Sun N không yêu cầu nhận lại và đề nghị xử lý theo quy định của pháp luật, nên cần tịch thu sung vào ngân sách nhà nước, là phù hợp. Đối với: 02 tập tin video ghi lại diễn biến của vụ tai nạn giao thông được lưu trữ trong 02 đĩa DVD, nên cần tiếp tục lưu giữ trong hồ sơ vụ án là phù hợp.

[6] Các tình tiết khác của vụ án: Đối với cháu Nguyễn Sun N có hành vi điều khiển xe đạp điện chuyển hướng sai quy định, qua đường tại đoạn đường có vạch phân chia chiều xe, dạng vạch đôi, nét liền (vạch 1.3), đã vi phạm vào khoản 28 Điều 9, điểm d khoản 2 Điều 11, khoản 2 Điều 15 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024.

Tuy nhiên, do cháu Nguyễn Sun N đã chết nên Cơ quan Cảnh sát điều tra không đề cập xử lý là phù hợp. Đối với anh Y V N, là chủ sở hữu của xe mô tô biển số 47K4 - 0828. Vào ngày 15/9/2025, anh Y V N đã giao chiếc xe cho bị cáo Y D N điều khiển gây ra tai nạn giao thông, làm cháu Nguyễn Sun N tử vong.

Tuy nhiên, anh Y V N không biết bị cáo Y D chưa có bằng lái xe theo quy định nên Cơ quan Cảnh sát điều tra không xử lý anh Y V N về hành vi “Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ” theo quy định tại Điều 264 Bộ luật Hình sự là phù hợp. 10

[7] Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm a, c khoản 1 Điều 23, Điều 26, Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.