Bản án 09/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Áp dụng khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a, khoản 1, điểm g khoản 2 Điều 39, các Điều 147, 227, 228, 238, 271, 273, 483 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 8; Điều 10, Điều 11, Điều 12, Điều 57, Điều 58, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014; điểm b khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP, ngày 06/01/2016 hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Về tố tụng: Chị Cứ Thị D làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết cho ly hôn với anh Hàng A P, anh P có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú Tổ dân phố S, phường Đ, tỉnh Lai Châu. Theo quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Lai Châu. Tại phiên tòa các đương sự đều có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228, Điều 238 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt các đương sự.
[2]. Về quan hệ hôn nhân: Chị Cứ Thị D và anh Hàng A P chung sống với nhau có đăng ký kết hôn ngày 27/6/2017 trên cơ sở tự nguyện, tại Ủy ban nhân dân xã S, huyện T, nay là Ủy ban nhân dân phường Đ, tỉnh Lai Châu, (theo Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn số 09 ngày 27/6/2017 có ghi anh Hàng A P sinh ngày 12/5/1997). Đối chiếu với Giấy khai sinh, căn cước công dân, bản xác nhận thông tin về cư trú, thông tin tại sổ đăng bộ, sổ cấp bằng, chứng chỉ trường trung học cơ sở Sùng Phài của anh H A P xác định được anh Hàng A P, sinh ngày 13/4/1998. Như vậy tại thời điểm đăng ký kết hôn anh P mới 19 tuổi 02 tháng 14 ngày nên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Điều luật quy định điều kiện đăng ký kết hôn: “Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 4 tuổi trở lên”. Chị Cứ Thị D và anh Hàng A P đã vi phạm điều kiện đăng ký kết hôn. Quá trình chung sống chị D và anh Páo A P thời gian đầu sống hòa thuận, hạnh phúc, nhưng đến tháng 4/2025 giữa hai vợ chồng xảy ra mâu thuẫn, xung đột, cãi vã thậm chí xô xát đánh nhau, hành vi như vậy vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của vợ chồng. Chị D, anh P đều nhận thấy cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc, mục đích hôn nhân không đạt được. Căn cứ khoản 1 Điều 8, 10, 11, 12 Luật hôn nhân gia đình năm 2014, điểm b khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP, ngày 06/01/2016 hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, cần chấp nhận yêu cầu của chị Cứ Thị D và đề nghị của UBND phường Đ về việc hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa chị Cứ Thị D và anh Hàng A P.
[3]. Về hậu quả pháp lý của hủy việc kết hôn trái pháp luật. Do việc kết hôn giữa chị Cứ Thị D và anh H A P vi phạm Điều 8 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 và là kết hôn trái pháp luật nên kể từ khi quyết định này có hiệu lực pháp luật, anh Hàng A P và chị C Thị D phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014. Về con chung: anh P và chị D có 02 con chung là cháu Hàng Minh P1, sinh ngày 22/3/2016 và cháu Hàng Phương L, sinh ngày 27/4/2018. Xét nguyện vọng của anh P và chị D cũng như nguyện vọng của các con chung về việc nuôi dưỡng. Thấy, cần giao con chung cháu Hàng Minh P1, sinh ngày 22/3/2016 cho chị D là người trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng cho đến khi cháu P1 đủ 18 tuổi và có khả năng lao động và giao cháu Hàng Phương L, sinh ngày 27/4/2018 cho anh H A P trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu L đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Do anh P và chị D mỗi người đều trực tiếp nuôi dưỡng một con chung, cả hai đều có công việc và thu nhập đủ đảm bảo nuôi con nên Hội đồng xét xử không buộc bên không trực tiếp nuôi con chung phải cấp dưỡng nuôi con. Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung chị Cứ Thị D và anh Hàng A P không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Tòa án không xem xét.
[4] Về kiến nghị: Kiến nghị UBND phường Đ, tỉnh Lai Châu thực hiện việc ghi chú vào sổ hộ tịch về việc hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa chị Cứ Thị D và anh H A P theo quy định của pháp luật.
[5] Về án phí:
Căn cứ vào Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự, chị C Thị D sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn nên căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBNTVH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án chị Cứ Thị D không phải chịu án phí.
[6] Về quyền kháng cáo, quyền kháng nghị: Các đương sự có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này theo quy định theo quy định tại Điều 372 và Điều 373 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[7]. Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lai Châu, đưa ra đề nghị về việc giải quyết vụ án dân sự là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật vì vậy cần được chấp nhận.
Vì các lẽ trên; 5
Quyết định
Áp dụng khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a, khoản 1, điểm g khoản 2 Điều 39, các Điều 147, 227, 228, 238, 271, 273, 483 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 8; Điều 10, Điều 11, Điều 12, Điều 57, Điều 58, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014; điểm b khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP, ngày 06/01/2016 hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP của HĐTP Toà án nhân dân tối cao ngày 16/5/2024 về hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, như sau:
[1]. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Cứ Thị D. Hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa chị Cứ Thị D và anh H A P theo Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn số 09, đăng ký ngày 27/6/2017 tại Ủy ban nhân dân xã S, huyện T, tỉnh Lai Châu (nay là phường Đ, tỉnh Lai Châu).
[2]. Về hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật: 2.1. Chị Cứ Thị D và anh H A P phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng kể từ khi quyết định này có hiệu lực pháp luật. 2.2. Về con chung: Cứ Thị D và anh H A P có 02 con chung là cháu Hàng Minh P1, sinh ngày 22/3/2016 và cháu Hàng Phương L, sinh ngày 27/4/2018. Giao con chung cháu Hàng Minh P1, sinh ngày 22/3/2016 cho chị D là người trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng cho đến khi cháu P1 đủ 18 tuổi và có khả năng lao động và giao cháu Hàng Phương L, sinh ngày 27/4/2018 cho anh H A P trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu L đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. 2.3. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Do anh P và chị D mỗi người đều trực tiếp nuôi dưỡng một con chung, cả hai đều có công việc và thu nhập đủ đảm bảo nuôi con nên Hội đồng xét xử không buộc bên không trực tiếp nuôi con chung phải cấp dưỡng nuôi con. Chị Cứ Thị D và anh H A P có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở. 2.4. Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Chị Cứ Thị D và anh Hàng A P không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Tòa án không xem xét.
[3]. Kiến nghị: Ủy ban nhân dân phường Đ, tỉnh Lai Châu thực hiện ghi chú vào sổ hộ tịch về việc hủy kết hôn trái pháp luật giữa chị Cứ Thị D và anh H A P theo quy định của pháp luật.
[4]. Về án phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: chị Cứ Thị D không phải chịu án phí sơ thẩm.
[5]. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo lên Toà án cấp trên trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật. 6 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM