Bản án 103/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Lù Thị N . Cho chị Lù Thị N ly hôn anh Lò Văn X.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, sau khi nghe ý kiến của đại diện Viện kiếm sát tham gia phiên Tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về pháp luật tố tụng: [1.1] Về quan hệ tranh chấp: Chị Lù Thị N khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyêt ly hôn anh Lò Văn X, đê nghị được nuôi con chung, căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điêu 28 của Bộ luật tô tụng dân sự. Hội đông xét xử xác định đây là quan hệ "Ly hôn, tranh chấp nuôi con chung". [1.2] Về thẩm quyền giải quyết: Bị đơn anh Lò Văn X có nơi cư trú là bản B, xã Q, tỉnh Sơn La. Tòa án nhân dân khu vực 2 - Sơn La thụ lý và giải quyêt vụ án là đúng thâm quyên theo quy định tại Điêu 35; điêm a khoản 1 Điêu 39 [1.3] Về thủ tục hòa giải: Bị đơn Lò Văn X đã được triệu tập và tống đạt hợp lệ đến phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải theo quy định của pháp luật nhưng vắng mặt không có lý do, nguyên đơn có đơn đề nghị không tiến hành hòa giải ngày 31/03/2026, vụ án thuộc trường hợp không tiến hành hòa giải được theo quy định tại khoản 4 Điều 207 Bộ luật tố tụng Dân sự nhưng vẫn xét xử theo đúng quy định của pháp luật. [1.4] Về sự có mặt, vắng mặt của đương sự: Nguyên đơn chị Lù Thị N đã nhận được Quyết định đưa vụ án ra xét xử nhưng có đơn đề nghị xin xét xử vắng mặt, và đã có bản tự khai, biên bản ghi lời khai, đồng thời tại đơn xin xét xử vắng mặt đề nghị Tòa án ghi nhận các ý kiến đã khai của mình. Xét thấy sự vắng mặt của nguyên đơn không ảnh hưởng đến nội dung vụ án. Bị đơn đã được tống đạt giấy triệu tập, thông báo tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải, thông báo về kết quả phiên họp kiểm tra giao nộp tiếp cận, công khai chứng cứ, thông báo về tiến trình giải quyết vụ án và quyền nghĩa vụ của bị đơn qua trưởng bản, niêm yết Quyết định xét xử, Quyết định hoãn phiên tòa theo đúng quy định khoản 5 Điều 177; Điều 179 Bộ luật tố tụng Dân sự. Tại phiên tòa bị đơn vắng mặt lần thứ 2 không có lý do nhưng vụ án vẫn được xét xử theo đúng quy định tại khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1, khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng Dân sự.
[2] Về nội dung vụ án: [2.1] Về quan hệ hôn nhân: Chị Lù Thị N và anh Lò Văn X kết hôn với nhau có đăng ký kết hôn vào ngày 03/02/2015 tại UBND xã C, huyện Q, tinh Sơn La (nay là xã Q, tỉnh Sơn La) theo quy định của pháp luật. Việc anh chị có đăng ký kết hôn làm phát sinh quyền lợi, nghĩa vụ giữa vợ và chồng, quan hệ hôn nhân giữa anh chị là hợp pháp được pháp luật công nhận và bảo vệ. Tuy guin trn guá Khô chung sống hai bnh đả ph ácg nhong đá hy thào khồ đồng khả năng tái hợp. Mâu thuân giữa chị N và anh X đã thực sự trâm trọng. Nay chị N có đơn đề nghị ly hôn với anh X tuy vụ án không có ý kiến của anh X nhưng căn cứ vào lời khai của chị N, và xác minh của Tòa án về tình trạng hôn nhân của anh chị tại địa phương nhận thấy anh chị đã sống ly thân không còn yêu thương, quan tâm, chăm sóc nhau trong một thời gian dài.
Căn cứ vào Điều 19 của Luật Hôn nhân và gia đình, anh chị đã vi phạm nghĩa vụ vợ chồng dẫn đến mâu thuẫn thực sự trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được. Xét thấy nguyện vọng ly hôn là nguyện vọng chính đáng của chị N theo Điều 51 Luật Hôn nhân gia đình, khi hai bên đã mâu thuẫn kéo dài, tình cảm không còn. Căn cứ điều 56 Luật Hôn nhân gia đình, Hội đồng xét xử nhận thấy cần chấp nhận yêu cầu xin ly hôn anh Lò Văn X của chị Lù Thị N . [2.2] Về con chung: Đối với yêu cầu được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung là cháu Lò Thị N L sinh ngày 17/9/2013, cháu Lò Thị P L1 sinh ngày 21/03/2015 và giao cháu Lò Bảo L2 sinh ngày 17/10/2021 cho cho anh Lò Văn X trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc, hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung cho nhau của chị Lù Thị N . Hội đồng xét xử nhận thấy như sau: Sau khi ly hôn cha mẹ có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung chưa thành niên. Do hai anh chị không thỏa thuận được về việc nuôi con chung, Hội đồng xét xử căn cứ vào quyên lợi về mọi mặt của con, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, độ tuổi, ý kiến của con, để làm căn cứ quyết định về quyên nuôi con chung. Xét thấy cháu L và cháu L1 đang học tập và sinh sống cùng mẹ, các cháu đều có nguyện vọng xin được ở với mẹ. Cháu L2 hiện đang ở với bố, anh chị có đủ điều kiện để nuôi dưỡng, chăm sóc con chung. Tuy Tòa án không lấy được ý kiến về việc nuôi con chung của anh Lò Văn X, nhưng căn cứ tình hình thực tế và để bảo đảm ổn định tâm lý, ổn định môi trường sinh sống và tình cảm của con với cha, mẹ, không bị cản trở; đảm bảo quyền lợi về mọi mặt và nguyện vọng của trẻ em, HĐXX quyết định giao cháu Lò Thị N L sinh ngày 17/09/2013 và cháu Lò Thị P L1 sinh ngày 21/03/2015 cho mẹ là chị Lù Thị N trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc cho đến khi các cháu trưởng thành đủ 18 tuổi, có khả năng lao động hoặc có sự thay đổi khác của pháp luật. Giao cháu Lò Bảo L2 sinh ngày 17/10/2021 cho bố là anh Lò Văn X trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc cho đến khi cháu trưởng thành đủ 18 tuổi, có khả năng lao động hoặc có sự thay đôi khác của pháp luật là phù hợp theo quy định tại Điêu 81 Luật Hôn nhân và gia đình và Nghị quyêt sô 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân Tối cao. Do chị N đề nghị không cấp dưỡng nuôi con chung, Tòa án không lấy được ý kiên của anh X vê vân đê câp dưỡng, nên Hội đông xét xử không xem xét vân đê câp dưỡng trong vụ án này. Trường hợp anh X yêu câu câp dưỡng nuôi con chung sẽ được xem xét trong vụ án khác. Cha mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sông chung với người trực tiêp nuôi. Sau khi ly hôn người không trực tiêp nuôi con có quyên, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Cha mẹ, cá nhân, tô chức theo quy định của pháp luật có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có căn cứ. Người trực tiếp nuôi con có quyên yêu câu Tòa hạn chế quyền thăm nom con của người không trực tiếp nuôi con khi có căn cú người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom gây cản trở, ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con chung [2.3] Về tài sản chung: Tự thỏa thuận, không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết. [2.4] Về nợ chung: Không có, nên không xem xét giải quyết. [2.5] Về án phí: Tại thời điểm xét xử, nguyên đơn là người dân tộc thiêu số cư trú ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, thuộc diện miễn án phí dân sự sơ thâm, nhưng không có đơn xin miễn án phí nên phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thấm theo quy định tại Điều 24, Điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
[3] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của Điều 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[4] Xét thấy quan điểm của Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Sơn La là phù hợp nên HĐXX chấp nhận toàn bộ ý kiến đề nghị của Viện kiểm sát.
Quyết định
Căn cứ vào: Khoản 1 Điều 28; Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 4 Điều 147; khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 227; khoản 1, khoản 3 Điều 228; Điều 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 1 Điều 51, 56, 57, 58, 81 ,82, 83, 84 của Luật hôn nhân và gia đình. Điều 24, Điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 7 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Úy ban thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Lù Thị N . Cho chị Lù Thị N ly hôn anh Lò Văn X.
2. Về con chung: Giao cháu Lò Thị N L sinh ngày 17/09/2013 và cháu Lò Thị P L1 sinh ngày 21/03/2015 cho mẹ là chị Lù Thị N trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục cho đến khi các cháu trưởng thành đủ 18 tuổi, có khả năng lao động hoặc có sự thay đôi khác của pháp luật. Giao cháu Lò Bảo L2 sinh ngày 17/10/2021 cho bô là anh Lò Văn X trực tiêp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục cho đên khi các cháu trưởng thành đủ 18 tuôi, có khả năng lao động hoặc có sự thay đối khác của pháp luật. Về cấp dưỡng: Không xem xét giải quyết. Sau khi ly hôn chị N, anh X có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Cha mẹ, cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có căn cứ.
3. Về tài sản chung: Tự thỏa thuận, không yêu cầu giải quyết.
4. Về nợ chung: Không có, không yêu cầu giải quyết.
5. Về án phí: Chị Lù Thị N phải chịu toàn bộ án phí DSST không có giá nghạch 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng), nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000đ đã nộp theo biên lai số 0000215 ngày 25/06/2026 tại Phòng thi hành án Dân sự khu vực 2 - Sơn La. Chị N đã nộp đủ.
6. Về quyền kháng cáo: Chị Lù Thị N, anh Lò Văn X có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết hợp lệ.