Bản án 61/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: bà Nguyễn Thị P khởi kiện yêu cầu ông Phùng Duy S, bà Nguyễn Thị H trả lại diện tích đất 73,2m²; bị đơn có yêu cầu phản tố đề nghị hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho nguyên đơn và công 7 nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn.

Do đó, quan hệ pháp luật được xác định là “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”, theo quy định tại khoản 9 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự. [1.2] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: tài sản tranh chấp là bất động sản tại xã Đ, tỉnh Lâm Đồng và bị đơn có địa chỉ cư trú tại: xã Đ, tỉnh Lâm Đồng.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân Khu vực 2 - Lâm Đồng. [1.3] Về việc xét xử vắng mặt đương sự: tất cả người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa, mặc dù đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan nên cần căn cứ Điều 227; Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án xét xử vụ án vắng mặt bị đơn theo thủ tục chung.

[2] Về nội dung tranh chấp và yêu cầu của đương sự: [2.1] Xét nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng đất và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử thấy rằng: bà Nguyễn Thị P nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ bà Ngô Thị Y đối với thửa đất số 848, tờ bản đồ số 44, diện tích 105m², đất tọa lạc tại thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Việc nhận chuyển nhượng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận, đăng ký, chỉnh lý và bà P được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 057360 ngày 03/7/2007. Từ thời điểm được cấp giấy chứng nhận cho đến khi phát sinh tranh chấp, không có tài liệu, chứng cứ nào thể hiện giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà P bị thu hồi, hủy bỏ, điều chỉnh hoặc bị cơ quan có thẩm quyền xác định là cấp sai.

Do đó, quyền sử dụng đất của bà P đối với thửa đất số 848 là quyền sử dụng đất đã được Nhà nước công nhận và được pháp luật bảo vệ. [2.2] Đối với phía bị đơn, bà Nguyễn Thị H nhận chuyển nhượng từ ông Hồ Chắn D, bà Trần Chi D1 thửa đất số 1463, tờ bản đồ số 44, diện tích 195,3m² theo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng và đã được cập nhật sang tên theo quy định. Hợp đồng công chứng không thể hiện nội dung ông D, bà D1 chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị H diện tích 73,2m² đang tranh chấp hoặc bất kỳ phần diện tích đất nào khác ngoài phạm vi diện tích 195,3m² đã được cấp giấy chứng nhận. Bị đơn cung cấp giấy bán đất và nhà viết tay ngày 29/11/2021 có ghi “ông Hồ Chắn D, bà Trần Chi D1 có bán cho ông Phùng Duy S, bà Nguyễn Thị H 01 lô đất 8 với nhà ở số A A, thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng, với chiều rộng khoảng 13,8m, chiều dài khoảng 24m”. Và bị đơn khai rằng khi nhận chuyển nhượng đất của ông D, bà D1 thì ngoài diện tích 195,3m² đã được cấp giấy chứng nhận, bà H còn nhận chuyển nhượng thêm phần đất liền kề chưa có sổ tương ứng 73,2m² theo kết quả đo đạc mà hiện nay các bên đang tranh chấp và một phần diện tích chưa cấp giấy chứng nhận ở phía sau nữa.

Tuy nhiên, tài liệu này không thể hiện rõ số thửa, tờ bản đồ, diện tích cụ thể, tứ cận, mốc giới, tọa độ hoặc sơ đồ vị trí của phần đất được cho là chuyển nhượng thêm, cũng không có căn cứ xác định phần đất ghi trong giấy viết tay chính là diện tích 73,2m² đang tranh chấp. Mặt khác, chính bị đơn cũng xác định phần đất ngoài diện tích 195,3m² là phần đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. [2.3] Ngoài ra, bị đơn cho rằng tại giấy xác nhận giáp ranh ngày 07/12/2021, khi ông Hồ Chấn D4, bà Trần Chi D1 làm thủ cấp giấy chứng nhận thì bà P đã ký giáp ranh: “phía bắc giáp nhà bà Nguyễn Thị P” nên đất của ông D4, bà D1 giáp với căn nhà bà P. Hội đồng xét xử xét thấy việc ký giáp ranh, nếu có, chỉ là sự xác nhận hiện trạng ranh giới phục vụ việc lập hồ sơ liên quan đến thửa đất liền kề tại thời điểm đó. Tại phiên toà, bà P khai khi bà ký giáp ranh cho ông D4 bà D1 thì bà chỉ ký xác nhận thửa đất của bà giáp với thửa đất của ông D4, bà D1, không phải là giáp căn nhà. Còn bà Trần Chi D1 trình bày nguồn gốc đất do ông bà nhận chuyển nhượng của ông Vũ Văn T1 và bà Ngô Thị Y từ năm 2016, 2017. Đến năm 2021, ông bà thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở đô thị thì phát hiện một phần nhà ở không nằm trong diện tích đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên đã tháo dỡ phần nhà tiếp giáp với nhà bà Nguyễn Thị P để được cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau đó, ông bà chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị H diện tích 195,3m² thuộc thửa đất số 1463, tờ bản đồ số 44 tại thị trấn L theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DD 890298 cấp ngày 18/02/2022, có chiều ngang tiếp giáp đường A là 9,7m. Ông bà xác định chỉ chuyển nhượng phần diện tích đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên, ngoài ra không có thỏa thuận chuyển nhượng phần đất nào khác; đối với diện tích đất đang tranh chấp giữa các đương sự thì đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật. Đồng thời, theo giấy bán đất và nhà viết tay ngày 29/11/2021 có ghi “số sử dụng chỉ có 9m70 (195,3m2). Đồng thời, giấy xác nhận giáp ranh này được thực hiện ngày 07/12/2021, khi ông D4 bà D1 làm thủ tục cấp đổi giấy nhận quyền sử dụng diện tích đất 195,3m² 9 thuộc thửa 1463, tờ bản đồ số 44 tại thị trấn L, sau này chuyển nhượng cho bà H, ông S. [2.4] Căn cứ kết quả đo đạc ngày 05/9/2022, họa đồ ghi chú ngày 22/8/2023, họa đồ chú thích bổ sung ngày 11/12/2025, diện tích đất tranh chấp được xác định là 73,2m², có vị trí, ranh giới, hình thể cụ thể trên thực địa. Các tài liệu đo đạc, họa đồ và hồ sơ địa chính thể hiện diện tích 73,2m² thuộc một phần thửa đất số 848, 1462, tờ bản đồ số 44(CL2014), thị trấn L tương ứng với một phần thửa đất số 848, tờ bản đồ số 44 (2001); thuộc quyền sử dụng đất đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nguyên đơn bà Nguyễn Thị P, đồng thời nằm ngoài phạm vi thửa đất số 1463, diện tích 195,3m² đã được cấp giấy chứng nhận cho bà H. [2.5] Từ các phân tích trên, có đủ căn cứ xác định bà Nguyễn Thị P là người có quyền sử dụng đất hợp pháp đối với diện tích đất tranh chấp 73,2m²; bị đơn không cung cấp được tài liệu có giá trị pháp lý chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với diện tích này, không chứng minh được bên chuyển nhượng có quyền định đoạt phần đất tranh chấp, cũng không chứng minh được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà P là trái pháp luật.

Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của bà P về việc buộc ông Phùng Duy S, bà Nguyễn Thị H trả lại diện tích đất 73,2m² là có căn cứ chấp nhận. Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà Nguyễn Thị P đối với diện tích tranh chấp và công nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn đối với diện tích 73,2m² là không có căn cứ. Bị đơn không chứng minh được việc cấp giấy chứng nhận cho bà P sai trình tự, thủ tục, sai đối tượng, sai nguồn gốc đất hoặc vi phạm pháp luật; đồng thời cũng không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp của mình đối với phần đất này.

Do đó, không chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn.

[3] Về công trình, vật kiến trúc trên đất: theo họa đồ ghi chú phần diện tích nhà ở và họa đồ chú thích bổ sung, trên phần diện tích đất tranh chấp có một phần công trình, vật kiến trúc của bị đơn, gồm phần nhà ở, kho tôn, hàng rào, cổng, hệ thống thoát nước, giếng đào, trụ cổng và các vật kiến trúc khác nằm trong phạm vi đất tranh chấp. Do diện tích 73,2m² thuộc quyền sử dụng hợp pháp của nguyên đơn, bị đơn không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp đối với diện tích này nên bị đơn có nghĩa vụ tháo dỡ, di dời toàn bộ công trình, vật kiến trúc trên đất để trả lại mặt bằng cho nguyên đơn. 10

[4] Tại phiên tòa, nguyên đơn tự nguyện hỗ trợ cho bị đơn số tiền 50.000.000đồng để tháo dỡ, di dời công trình. Xét thấy sự tự nguyện này không trái pháp luật, không trái đạo đức xã hội nên Hội đồng xét xử ghi nhận.

[5] Về chi phí tố tụng: chi phí tố tụng là cần thiết cho việc giải quyết vụ án, do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận, yêu cầu phản tố của bị đơn không được chấp nhận nên ông Phùng Duy S, bà Nguyễn Thị H phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc, thẩm định giá theo quy định. Bị đơn ông Phùng Duy S, bà Nguyễn Thị H tạm ứng và đã thanh quyết toán xong số tiền chi phí tố tụng đối với yêu cầu thẩm định giá của bị đơn là 23.500.000đồng (hai mươi ba triệu năm trăm ngàn đồng). Nguyên đơn, bà Nguyễn Thị P tạm ứng và đã thanh quyết toán xong số tiền chi phí tố tụng xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc, thẩm định giá nên buộc ông S, bà H phải trả lại cho nguyên đơn bà P số tiền 31.863.000đồng (ba mươi mốt triệu tám trăm sáu mươi ba ngàn đồng).

[6] Về án phí: bị đơn phải chịu 600.000đồng án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận và đối với yêu cầu phản tố không được chấp nhận.

[7] Đối với ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ.