Bản án 04/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án; ý kiến trình bày của các đương sự; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; quan điểm giải quyết vụ án của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn chị Nguyễn Thị T khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết cho chị được ly hôn anh Đỗ Hữu L. Nguyên đơn, bị đơn đều cư trú tại phường T, tỉnh Sơn La. Do vậy, Tòa án nhân dân Khu vực 1 – Sơn La thụ lý sơ thẩm để giải quyết vụ án là có căn cứ, đúng thẩm quyền được quy định tại khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự. [1.2] Về thời hạn kháng cáo: Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 19/4/2026, bị đơn anh Đỗ Hữu L có đơn kháng cáo toàn bộ bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 43/2026/HNGĐ-ST ngày 03/4/2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Sơn La. Xét đơn kháng cáo trong hạn luật định, đảm bảo về hình thức và nội dung theo quy định tại các Điều 272, 273 Bộ luật tố tụng dân sự, do vậy được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm. [1.3] Về sự vắng mặt của các đương sự: 5 Tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn anh Đỗ Hữu L, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đỗ Hữu L1, bà Lại Thị T2 đã được triệu tập hợp lệ nhưng có đơn xin xét xử vắng mặt do đó Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn: [2.1] Về quan hệ hôn nhân: Chị Nguyễn Thị T và anh Đỗ Hữu L kết hôn ngày 27/11/2014 trên cơ sở tự nguyện, có đăng kí kết hôn tại UBND phường T, thành phố S. Quá trình chung sống vợ chồng hoà thuận hạnh phúc đến giữa năm 2025 thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân mâu thuẫn do bất đồng quan điểm sống, vợ chồng không có tiếng nói chung. Chị T cho rằng anh L ít quan tâm đến vợ con. Quá trình giải quyết vụ án, Toà án cấp sơ thẩm cũng đã tiến hành hoà giải cho chị T, anh L được đoàn tụ gia đình nhưng không thành. Tại lời khai anh L cũng xác nhận vợ chồng anh chị có mâu thuẫn, tuy nhiên mâu thuẫn này chưa nghiêm trọng để dẫn đến việc hai vợ chồng ly hôn, nguyện vọng của anh mong muốn được đoàn tụ gia đình. Tuy nhiên quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm anh L, chị T đều không có hướng khắc phục mâu thuẫn vợ chồng để đoàn tụ gia đình. Tại phiên toà phúc thẩm chị T vẫn giữ nguyên yêu cầu xin được ly hôn, không nhất trí đoàn tụ. Xét thấy mâu thuẫn vợ chồng của chị T, anh L đã trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Toà án cấp sơ thẩm xử cho chị T được ly hôn với anh L là có căn cứ theo quy định tại Điều 51; Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình. [2.2] Về con chung: Chị T và anh L có 02 con chung là cháu Đỗ Thị N Á, sinh ngày 20/10/2015 và cháu Đỗ Thị P A, sinh ngày 16/3/2023. Anh L, chị T đều có nguyện vọng được trực tiếp nuôi dưỡng các con chung và không yêu cầu bên còn lại cấp dưỡng nuôi con.

Xét thấy, cháu Đỗ Thị P A hiện còn nhỏ (03 tuổi), cần sự quan tâm, chăm sóc trực tiếp của người mẹ; đối với cháu Đỗ Thị N Á, cháu có nguyện vọng được ở cùng mẹ và em gái. Mặt khác, anh L hiện đang công tác tại Đồn Biên phòng N, địa bàn vùng biên giới thuộc khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, tính chất công việc thường xuyên phải thực hiện nhiệm vụ đặc thù nên có những hạn chế nhất định trong việc trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng các con. Trong khi đó, chị T hiện đang cư trú tại phường T, tỉnh Sơn La, là nơi các cháu đang sinh sống, học tập, bảo đảm điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, giáo dục, phát triển cũng như ổn định về tâm sinh lý vì cả hai cháu đều là con gái. Tòa án cấp sơ thẩm giao hai cháu Đỗ Thị N Á và Đỗ Thị P A cho chị Nguyễn Thị T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi các cháu đủ tuổi thành niên hoặc có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật là có căn cứ, phù hợp với quyền lợi mọi mặt của các cháu và đúng quy định tại các Điều 81, 82 và 83 Luật Hôn nhân và gia đình. 6 [2.3] Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Nguyễn Thị T và anh Đỗ Hữu L không thỏa thuận được về mức cấp dưỡng nên Tòa án phải xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật. Toà án cấp sơ thẩm đã căn cứ vào bảng cấp phát lương sỹ quan của anh Đỗ Hữu L tại đồn biên phòng N, mức lương thực lĩnh của anh L là 44.426.000 đồng/tháng, có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng đối với các con chung để xác định mức cấp dưỡng đối với anh L là 7.500.000 đồng/tháng/cháu, tổng cộng 15.000.000 đồng/tháng đối với cả hai cháu. Tại phiên toà phúc thẩm anh L cung cấp thêm các tài liệu: Giấy xác nhận của Đồn biên phòng N đối với các khoản phụ cấp của anh L; 01 bảng cấp phát lương của anh L tháng 6/2026 không bao gồm các phụ cấp địa bàn biên giới mức lương thực lĩnh là 18.880.992đ và 01 bảng cấp phát lương sỹ quan tháng 06/2026 bao gồm các phụ cấp địa bàn biên giới mức lương thực lĩnh là 44.426.000 đồng/tháng. Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của Nghị quyết số 01/2024/NQ- HĐTP ngày 16/05/2024 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân gia đình thì trường hợp các bên không thoả thuận được mức cấp dưỡng thì Toà án quyết định căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Hội đồng xét xử xét thấy thu nhập thực tế của anh L tại thời điểm Toà án sơ thẩm, phúc thẩm giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con là 44.426.000 đồng/tháng, chưa có tài liệu thể hiện sự thay đổi địa bàn công tác, tính chất nhiệm vụ được giao, chế độ được hưởng; đồng thời xem xét việc cấp dưỡng căn cứ vào cả nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng là cháu Đỗ Thị N Á, sinh ngày 20/10/2015 và Đỗ Thị P A, sinh ngày 16/3/2023, các cháu đều còn nhỏ (một cháu 03 tuổi, 01 cháu 11 tuổi) đang trong độ tuổi đi học, mức cấp dưỡng Toà án cấp sơ thẩm quyết định là phù hợp, đảm bảo điều kiện sinh hoạt, học tập cho các cháu. [2.4] Về tài sản chung: Chị T và anh L thống nhất xác định tài sản chung gồm: 01 thửa đất diện tích 80m² tại lô E, khu đô thị S, tổ A C, phường T, tỉnh Sơn La theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DL 621955 cấp ngày 29/9/2023 mang tên anh Đỗ Hữu L và chị Nguyễn Thị T, cùng tài sản gắn liền với đất là căn nhà 04 tầng, kết cấu khung bê tông cốt thép chịu lực, tường 220mm, nền lát gạch ceramic, tường tầng 1 ốp đá và nhựa, mái lợp tôn chống nóng, tường bao che 220mm tổng diện tích 302m². Theo kết quả định giá ngày 21/01/2026 của Hội đồng định giá tài sản, giá trị quyền sử dụng đất là 968.000.000 đồng, giá trị căn nhà sau khấu hao là 1.610.082.800 đồng; tổng giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất là 2.578.082.800 đồng. Tại buổi hòa giải ngày 06/02/2026, các đương sự đều thống nhất với kết quả định giá và không có ý kiến khiếu nại, tranh chấp về giá trị tài sản. 7 Về nguồn gốc tài sản, chị T và anh L đều xác nhận tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân, có sự hỗ trợ của gia đình bố mẹ hai bên. Bố mẹ hai bên đã hỗ trợ tạo lập tài sản, không có yêu cầu đòi lại tài sản và không yêu cầu Tòa án giải quyết quyền lợi liên quan.

Do đó, có đủ căn cứ xác định toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất nêu trên là tài sản chung của vợ chồng theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình. Toà án cấp sơ thẩm chia mỗi bên được hưởng 1/2 giá trị khối tài sản chung, tương ứng số tiền 1.289.041.400 đồng là có căn cứ, đúng quy định. Xét thấy tài sản tranh chấp là quyền sử dụng đất và căn nhà được xây dựng thống nhất trên toàn bộ diện tích đất, việc chia hiện vật không bảo đảm công năng sử dụng của tài sản và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên. Mặt khác, sau khi ly hôn, chị T là người trực tiếp nuôi dưỡng hai con chung chưa thành niên, hiện tại chị và các con đang sinh sống ổn định tại căn nhà nêu trên, trong khi anh L đang công tác xa nơi có tài sản.

Do đó, để bảo đảm điều kiện ổn định về chỗ ở, sinh hoạt, học tập và phát triển của các con chung, cần giao toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho chị T được quản lý, sử dụng. Việc giao tài sản cho chị T quản lý, sử dụng không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của anh L bởi anh L được thanh toán phần giá trị tài sản thuộc quyền sở hữu của mình. Cấp sơ thẩm, buộc chị Nguyễn Thị T thanh toán cho anh Đỗ Hữu L số tiền 1.289.041.400 đồng là phù hợp với nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình. [2.5] Về nợ chung và tài sản riêng: Không có. Toà án cấp sơ thẩm không xem xét, giải quyết là có căn cứ.

[3] Về chi phí tố tụng và án phí: [3.1] Về án phí: Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu xin ly hôn của chị Nguyễn Thị T nên buộc chị T phải chịu án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm theo quy định của pháp luật là có căn cứ. Đối với yêu cầu chia tài sản chung, tổng giá trị tài sản chung của vợ chồng được xác định là 2.578.082.800 đồng; mỗi bên được hưởng giá trị tài sản là 1.289.041.400 đồng. Theo quy định tại khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với giá trị tài sản được hưởng.

Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định chị Nguyễn Thị T phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm và 50.671.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm đối với phần giá trị tài sản được chia; anh Đỗ Hữu L phải chịu 50.671.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm đối với phần giá trị tài sản được hưởng là đúng quy định của pháp luật. [3.2] Về chi phí tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, để có căn cứ giải quyết yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng, Tòa án đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản. Tổng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là 8 10.000.000 đồng, do chị Nguyễn Thị T tạm ứng và đã thanh toán. Xét thấy việc xem xét, thẩm định và định giá tài sản được thực hiện nhằm phục vụ việc giải quyết yêu cầu chia tài sản chung của cả hai đương sự. Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định mỗi bên phải chịu 1/2 chi phí tố tụng, tương ứng số tiền 5.000.000 đồng, là phù hợp với quy định của pháp luật. Chị T đã thanh toán toàn bộ khoản chi phí này nên anh Đỗ Hữu L có trách nhiệm hoàn trả cho chị T số tiền 5.000.000 đồng. Từ những nhận định phân tích nêu trên không chấp nhận nội dung kháng cáo của bị đơn anh Đỗ Hữu L, giữ nguyên bản án Hôn nhân gia đình sơ thẩm số 43/2026/HNGĐ-ST ngày 03/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - tỉnh Sơn La.

Vì các lẽ trên; Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự