Bản án 67/2026/HS-STBản án 67/2026/HS-ST

3 Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an tỉnh N, Điều tra viên, Viện kiếm sát nhân dân khu vực 11 - Ninh Bình, Kiếm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Lời khai nhận của các bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của người làm chứng và các tài liệu đã được xác lập có trong hồ sơ vụ án, đã được thẩm tra tại phiên tòa cũng như bản Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 11 - Ninh Bình đã truy tố các bị cáo ra trước phiên toà hôm nay. Như vậy đã đủ cơ sở xác định: Do muốn nâng cao nền, chống ngập lụt tại thửa đất số 8, tờ bản đồ số 4 H thuộc Thôn B, xã H, tỉnh Ninh Bình do Nguyễn Văn L và Hoàng Văn Y tự ý quản lý không có sự cho phép của Ủy ban nhân dân xã H nên tháng 9/2025 L, Y thu gom chất thải rắn thông thường từ phá dỡ công trình xây dựng gồm gạch vỡ, vữa tường, bê tông thải, ... đã qua sử dụng rồi đổ, thải tại khu vực thửa đất với tổng khối lượng là 150.640 kg không có vật liệu lót đáy, không có bạt che phủ phía trên dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Hành vi của các bị cáo Y và bị cáo L đã đủ yếu tố cấu thành tội "Gây ô nhiễm môi trường" theo quy định tại khoản 1 Điều 235 Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2025 như Viện kiếm sát nhân dân khu vực 11 - Ninh Bình đã truy tố bị cáo là có căn cứ, đúng pháp luật. Hành vi phạm tội mà các bị cáo Hoàng Văn Y và Nguyễn Văn L đã thực hiện là cố ý và nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến chế độ quản lý và bảo vệ môi trường của nhà nước. Các bị cáo là người có thể chất, tinh thần bình thường, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ tác hại của hành vi của mình gây ra, biết rõ hành vi gây ô nhiễm môi trường bị pháp luật nghiêm cấm nhưng vẫn cố ý thực hiện. Do đó cần phải xử lý nghiêm đối với các bị cáo nhằm trừng trị, giáo dục các bị cáo và đấu tranh phòng ngừa chung.

[3] Xét vai trò của các bị cáo trong vụ án thì thấy: Trong vụ án này các bị cáo Nguyễn Văn L và Hoàng Văn Y đã cùng bàn bạc thống nhất việc thu gom chất thải để san lấp nâng cao nên bãi vật liệu xây dựng và thực hiện tích cực nên các bị cáo giữ vai trò ngang nhau trong vụ án.

[4] Xét nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo Hoàng Văn Y và Nguyễn Văn L thấy: Các bị cáo đều có nhân thân tốt, trong vụ án này các bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào quy định tại Điều 52 Bộ luật Hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự thây trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, đã tự nguyện khắc phục hậu quả nên được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, i, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

[5] Hình phạt đối với các bị cáo: Từ phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ; nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; có nơi cư trú cụ thể rõ ràng; có ý thức sửa chữa lỗi lầm, có khả năng tự cải tạo được nên Hội đồng xét xử áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự cho các bị cáo Y và L được hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách đối với các bị cáo và giao các bị cáo cho chính quyền địa phương nơi cư trú giám sát, giáo dục theo như đề nghị của đại diện Viện kiếm sát tại phiên tòa là phù hợp.

[6] Về hình phạt bổ sung (phạt tiền): Theo các tài liệu, chứng cứ và lời khai của các bị cáo tại phiên toà cho thấy gia đình các bị cáo khó khăn. Vì vậy Hội đồng xét xử không áp dụng hình bổ sung đối với các bị cáo là phù hợp.

[7] Đối với hành vi của Phạm Văn H và Trần Văn P có hành vi vận chuyển chất thải cho Nguyễn Văn L và Hoàng Văn Y. Xét thấy H và P không trực tiếp tham gia bàn bạc với L, Y; không liên hệ xin chất thải, không biết mục đích tập kết chất thải và không biết vị trí đổ chất thải là khu vực L, Y tự ý sử dụng. Nên không xử lý H và P về tội. "Gây ô nhiễm môi trường" quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bố sung năm 2025) là đúng quy định của pháp luật. Đối với Ủy ban nhân dân xã H không cho phép, không tham gia và không biết mục đích Nguyễn Văn L và Hoàng Văn Y sử dụng thửa đất số 8, tờ bản đồ số 4 H để tập kết chất thải nên không có căn cứ xử lý bằng pháp luật. Tuy nhiên Ủy ban nhân dân xã H chưa thực hiện các biện pháp cần thiết để ngăn chặn, phòng ngừa những sai phạm liên quan đến việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh N đã ban hành kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân xã H là phù hợp.

[8] Về xử lý vật chứng thu giữ: Đối với 149.030 kg (một trăm bốn mươi chín nghìn không trăm ba mươi ki lô gam) chất thải rắn thông thường thu giữ tại vị trí đổ thải trái phép, đã được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh N giao trách nhiệm trông coi, quản lý ngày 08/11/2025 cho Công ty TNHH M1. Tuy nhiên tại Biên bản làm việc ngày 01/12/2025 giữa cơ quan Cảnh sát điều tra công an tỉnh N, Sở khoa học và Công nghệ tỉnh N và Công ty TNHH M1 xác định có sai số của cân điện tử và đã xác định lại tổng khối lượng của chất thải rắn thông thường đang do Công ty TNHH M1 quản lý là 150.640kg (Một trăm lăm mươi nghìn sáu trăm bốn mươi ki lô gam). Đây là vật chứng của vụ án, vật không có giá trị nên tịch thu tiêu hủy là phù hợp.

[9] Về án phí hình sự sơ thẩm: Các bị cáo phải chịu án phí theo quy định tại Điều 135; Điều 136 Bộ luật Tố tụng Hình sự và Điều 6; Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uy ban thường vụ Quốc hội.

[10] Quyên kháng cáo: Các bị cáo có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

[11] Xét đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 11 - Ninh Bình là phù hợp.