Bản án 55/2026/HS-STBản án 55/2026/HS-ST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
[1] Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 260, điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51, khoản 1 Điều 54; Điều 38 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Tuyên bố bị cáo Phạm Văn M phạm tội "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ". Xử phạt: Bị cáo Phạm Văn M 18 (mười tám) tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 08/01/2026.
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên toà, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.
Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.
[2] Tại phiên toà, bị cáo Phạm Văn M khai nhận: Khoảng 15 giờ 00 phút ngày 06/9/2023, Phạm Văn M không có giấy phép phái xe hạng A1, A theo quy định, điều khiển xe môtô biển số 92L1- 406.54, có dung tích xi lanh 110,3cm3 lưu thông trên đường ĐT616 hướng xã TPđi phường Bàn Thạch. Khi đến đoạn đường Km04 + 750 thuộc thôn H xã Chiên Đàn, thành phố Đà Nẵng thì va chạm vào ông Trần Công M đang đi bộ qua đường. Hậu quả, ông Trần Công M ngã nằm xuống đường được đưa đi cấp cứu, điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam đến ngày 20/9/2023 thì chết.
[3] Đối chiếu lời khai nhận tội của bị cáo Phạm Văn M với lời khai của người làm chứng, biên bản xác định hiện trường, sơ đồ hiện trường, kết luận giám định pháp y cùng các tài liệu, chứng cứ khác đã được thu thập có tại hồ sơ vụ án. Hội đồng xét xử có đủ cơ sở khẳng định: Hành vi điều khiển xe môtô có dung tích xi lanh 110,3cm3 tham gia giao thông không có giấy phép lái xe theo quy định, thiếu chú ý quan sát, khi phát hiện người qua đường không giảm tốc độ để có thể dừng lại một cách án toàn (là vi phạm quy định tại khoản 1, khoản 6 Điều 5 Thông tư số 31/2019/TT-BGTVT ngày 29/8/2019 và khoản 9 Điều 8, đoạn 2 khoản 4 Điều 11 Luật giao thông đường bộ năm 2008 nay là khoản 1 Điều 9, khoản 3 Điều 12 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ năm 2024) dẫn đến tai nạn làm một người chết đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Do đó, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Đà Nẵng đã truy tố đối với bị cáo là hoàn toàn có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. 4
[4] Xét tính chất, mức độ và hậu quả do hành vi phạm tội của bị cáo gây ra thì thấy: Xe ôtô, môtô khi tham gia giao thông là nguồn nguy hiểm cao độ, vì vậy người điều khiển phương tiện giao thông phải chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật, nhằm hạn chế thấp nhất tai nạn xảy ra làm thiệt hại về người và tài sản. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực để nhận thức được điều đó nhưng bị cáo không chấp hành đúng quy định pháp luật về giao thông, điều khiển xe không có giấy phép lái xe theo quy định, khi tham gia giao thông trên đường thiếu quan sát, khi gặp người qua đường không giảm tốc độ để có thể dừng lại một cách an toàn dẫn đến gây tai nạn, hậu quả làm một người chết, lỗi phần lớn thuộc về bị cáo. Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến sức khỏe của người khác mà còn gây ảnh hưởng đến tình hình trật tự an toàn giao thông tại địa phương.
Vì vậy, cần phải áp dụng hình phạt tương xứng đối với bị cáo mới đủ tác dụng răng đe và phòng ngừa chung.
[5] Xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo thì thấy: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa hôm nay, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, bị cáo đã bồi thường cho gia đình bị hại số tiền 2.000.000 đồng. Tại phiên toà hôm nay, giữa bị cáo và đại diện hợp pháp của người bị hại đã thoả thuận được với nhau về việc bồi thường thiệt hại. Bị cáo có ông N (Nguyễn Nhiễu) là người có công cách mạng, gia đình bị cáo thuộc diện hộ cận nghèo, nguyên nhân gây ra tai nạn cũng có một phần lỗi của người bị hại là đi bộ qua đường tại nơi không có đèn tín hiệu, không có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ nhưng không chú ý quan sát, không đảm bảo an toàn.
Vì vậy, cần áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đối với bị cáo. Do bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự nên cần phải áp dụng thêm khoản 1 Điều 54 Bộ luật Hình sự để xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt.
[6] Xét bị cáo có nhân thân xấu, năm 2017 bị Công an xã Tam T, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam (cũ) xử phạt hành chính về hành vi “Trộm cắp tài sản”, năm 2019 bị Tòa án nhân dân huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam (cũ) xử phạt 04 tháng tù về tội “Cưỡng đoạt tài sản”. Do vậy, cần phải cách ly bị cáo ra ngoài xã hội một thời gian nhất định mới đủ tác dụng răng đe và phòng ngừa chung.
[7] Về trách nhiệm dân sự: Tại phiên tòa, đại diện hợp pháp của người bị hại đã nộp đơn yêu cầu sửa đổi, bổ sung yêu cầu bồi thường thiệt hại về tính mạng cho gia đình người bị hại và có yêu cầu cụ thể như sau: - Chi phí cho việc mai táng: 34.525.000 đồng - Tiền tổn thất tinh thần: 30.000.000 đồng Tổng cộng là 64. 525.000 đồng. 5 Tại phiên toà, bị cáo Phạm Văn M đã chấp nhận bồi thường tổng số tiền nêu trên như yêu cầu của đại diện hợp pháp của người bị hại.
Xét thấy, sự thoả thuận giữa bị cáo và đại diện hợp pháp của người bị hại là sự tự nguyện, không trái pháp luật và đạo đức xã hội.
Vì vậy, Hội đồng xét xử công nhận sự thoả thuận giữa bị cáo và đại diện hợp pháp của người bị hại là bị cáo Phạm Văn M phải bồi thường thiệt hại về tính mạng cho đại diện hợp pháp của bị hại tổng số tiền 64.525.000 đồng. Bị cáo đã bồi thường được 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng); số tiền còn lại bị cáo phải tiếp tục bồi thường là 62.525.000 đồng (sáu mươi hai triệu, năm trăm hai mươi lăm nghìn đồng).
[8] Về xử lý vật chứng: Xét 01 (một) xe môtô nhãn hiệu YAMAHA, loại SIRIUS, màu đen, số khung RLCUE3720NY131978, số máy E32VE733391 mang biển số 92L1-406.54 thuộc sở hữu của bà Nguyễn Thị H, bị cáo M tự ý lấy xe điều khiển gây tai nạn, bà H hoàn toàn không biết nên cần trả lại cho bà H là đúng quy định pháp luật.
[9] Về các vấn đề liên quan khác trong vụ án: Như nhận định ở trên, bà Nguyễn Thị H là chủ sở hữu xe môtô mang biển số 92L1-406.54 nêu trên. Ngày 06/9/2023, bị cáo M tự ý lấy xe môtô biển số 92L1-406.54 điều khiển gây tai nạn, bà H hoàn toàn không biết nên Hội đồng xét xử không đề cập xử lý.
[10] Về án phí: Gia đình bị cáo Phạm Văn M thuộc diện hộ cận nghèo nên bị cáo được miễn án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Quyết định
[1] Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 260, điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51, khoản 1 Điều 54; Điều 38 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Tuyên bố bị cáo Phạm Văn M phạm tội "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ". Xử phạt: Bị cáo Phạm Văn M 18 (mười tám) tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 08/01/2026.
[2] Về trách nhiệm dân sự: Công nhận sự thoả thuận giữa bị cáo Phạm Văn M và đại diện hợp pháp của người bị hại là bị cáo Phạm Văn M phải bồi thường thiệt hại về tính mạng cho đại diện hợp pháp của người bị hại tổng số tiền 64. 525.000 đồng (sáu mươi bốn triệu năm trăm hai mươi lăm nghìn đồng). Bị cáo đã bồi thường được 2.000.000 đồng (hai triệu đồng); số tiền còn lại bị cáo phải tiếp tục bồi thường là 62.525.000 đồng (sáu mươi hai triệu, năm trăm hai mươi lăm nghìn đồng). Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, đại diện hợp pháp của bị hại có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền nêu trên cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng, bị cáo Phạm Văn M còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
[2] Về xử lý vật chứng:
Căn cứ vào Điều 47 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự. 6 Trả lại cho bà Nguyễn Thị H 01 (một) xe môtô nhãn hiệu YAMAHA, loại SIRIUS, màu đen, số khung RLCUE3720NY131978, số máy E32VE733391 mang biển số 92L1-406.54 (vật chứng hiện đang được tạm giữ tại Phòng Thi hành án Khu vực 7 – Đà Nẵng theo biên bản về việc giao nhận vật chứng, tài sản ngày 09/6/2026).
[3] Về án phí: Bị cáo Phạm Văn M được miễn 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm và miễn 3.126.000 đồng (Ba triệu một trăm hai mươi sáu nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bị cáo, người đại diện hợp pháp của bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm 23/6/2026. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.