Bản án 18/2026/DSSTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án Toà án nhân dân khu vực 6- Lào Cai đã triệu tập hợp lệ đối với bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân N; chị Phàn Tả M, chị Trần Thị H, bà Nguyễn Thị Minh L và ông Tạ Văn P.

Tuy nhiên, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không đến Tòa án để tham gia tố tụng và cũng không có ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đoàn Thị G. Tại phiên toà bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt lần thứ hai. Toà án xét xử vụ án theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 1, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2]Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Ngày 12/11/2025 bà Đoàn Thị G khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị H và các thành viên trong hộ; cùng địa chỉ: tổ dân phố Nhớn 2, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai phải có trách nhiệm trả lại cho bà diện tích 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103 và diện tích 105,9m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102, tờ bản đồ P07-64, vị trí các thửa đất tại: tổ dân phố Nhớn 2, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534 và số CM 832533 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cấp ngày 03/8/2018 tên người sử dụng đất bà Đoàn Thị G; đồng thời buộc bà Hạt và các thành viên trong hộ phải chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất đối với diện tích 37,2m2 đất ở và diện tích 105,9m2 đất trồng cây lâu năm.

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26; điểm a Khoản 1 Điều 35; điểm a Khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định mối quan hệ pháp luật, nguyên đơn đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 6- Lào Cai giải quyết“Tranh chấp quyền sử dụng đất và chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6- Lào Cai.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đoàn Thị G. Hội đồng xét xử xét thấy: Bà Đoàn Thị G được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Lào Cai) cấp 141,2m2 đất ở nông thôn tại thửa đất số 103, tờ bản đồ P7-64, thời hạn sử dụng lâu dài theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534 cấp ngày 03/8/2018 tên người sử dụng đất bà Đoàn Thị G và 1.855.6m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa số 102, tờ bản đồ P7- 64, thời hạn sử dụng đến ngày 20/7/2069 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832533 cấp ngày 03/8/2018 tên người sử dụng đất bà Đoàn Thị G; vị trí các thửa đất tại: Thôn Dốc Đỏ 1, xã Cam Đường, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai (nay là tổ dân phố Nhớn 2, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai). Sau khi được cấp đất bà Đoàn Thị G đã sử dụng đất liên tục. Đến tháng 9/2025 giữa bà Đoàn Thị G và hộ bà Nguyễn Thị H xảy ra tranh chấp với diện tích 35,45m2 đất ở nông thôn và 255,6m2 đất trồng cây lâu năm. Bà Đoàn Thị G đã đề nghị Uỷ ban nhân dân phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tiến hành hòa giải nhưng không có kết quả do bà Nguyễn Thị H đều vắng mặt. 4 Ngày 11/02/2026 Toà án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ xác định diện tích đất tranh chấp hộ bà Nguyễn Thị H đã lấn chiếm là 143,1m2, trong đó: 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103 ,tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534, số vào sổ CS- 00843 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G và 105,9 m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102 tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832533, vào sổ số CS- 00842 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G, trên đất: không có tài sản gì. Về kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ bà Đoàn Thị G nhất trí, không có ý kiến gì. Sau khi xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 23/3/2026 bà Đoàn Thị G có đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện với diện tích đất là 149,7m2 đất trồng cây lâu năm. Về các diện tích đất hộ bà Nguyễn Thị H đang trực tiếp sử dụng: Tại biên bản làm việc ngày 17/3/2026 ông Lê Kim T- Tổ trưởng Tổ dân phố Nhớn 2, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai xác định nguồn gốc đất của hộ bà Nguyễn Thị H là do nhận chuyển nhượng đất từ ông Tạ Văn P và bà Nguyễn Thị Minh L từ năm 2010, do chồng bà Hạt là ông Vũ Xuân P đã chết nên bà Hạt và các con đã trực tiếp quản lý, sử dụng từ đó đến nay. Sau khi chuyển nhượng đất, ông P và bà L đã chuyển đi hiện không rõ địa chỉ. Tại văn bản số 839/UBND-KTHTĐT ngày 27/3/2026 của UBND phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai xác định: Thửa đất số 115, 116, tờ bản đồ P07-64 do hộ bà Hạt sử dụng từ năm 2010 đến nay, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Tạ Văn P và bà Nguyễn Thị Minh L và hộ bà Hạt không phải nộp tiền thuế đất do chưa đến hạn mức quy định và cũng chưa nộp hồ sơ liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất trên.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, có đủ căn cứ xác định diện tích đất tranh chấp sau khi xem xét, thẩm định tại chỗ là 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534, vào sổ số CS- 00843 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G và 105,9m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832533, vào sổ số CS- 00842 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G; vị trí thửa các thửa đất tại: Thôn Dốc Đỏ 1, xã Cam Đường, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai (nay là tổ dân phố Nhớn 2, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai).

Từ những phân tích nêu trên, xác định bà Đoàn Thị G là chủ sử dụng hợp pháp đối với diện tích đất tranh chấp là 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534, số vào sổ CS- 00843 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G và 105,9m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102, tờ bản đồ P07-64 đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Lào Cai) cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G, đây là căn cứ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp của bà Đoàn Thị G.

Vì vậy, bà Đoàn Thị G khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị H và những người có quyền lợi, nghĩa 5 vụ liên quan anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân N, chị Phàn Tả M, chị Trần Thị H phải có trách nhiệm trả diện tích đất tranh chấp là 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103 và 105,9 m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102, tờ bản đồ P07-64 là có căn cứ chấp nhận. Về yêu cầu bổ sung: Ngày 20/4/2026 bà Đoàn Thị G có đơn yêu cầu bổ sung: Buộc bà Nguyễn Thị H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân N, chị Phàn Tả M, chị Trần Thị H phải chấm dứt hành vi cản trở đối với quyền sử dụng 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534 và 105,9 m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832533 cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G. Hội đồng xét xử xét thấy: Tại Khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: "Hội đồng xét xử chấp nhận việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của đương sự nếu việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của họ không vượt quá phạm vi khởi kiện, yêu cầu phản tố hoặc yêu cầu độc lập ban đầu" Như vậy, đối chiếu với quy định trên nguyên đơn bà Đoàn Thị G bổ sung yêu cầu buộc bị đơn bà Nguyễn Thị H và những thành viên trong hộ phải chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp là 37,2m2 đất ở và 105,9m2 đất trồng cây lâu năm là không vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu. Vì, yêu cầu này vẫn liên quan trực tiếp đến quyền quản lý, sử dụng đất đối với diện tích đất mà bà G khởi kiện yêu cầu bị đơn và những thành viên trong hộ phải trả lại; không làm phát sinh quan hệ tranh chấp mới nên Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu bổ sung của nguyên đơn: Buộc bà Nguyễn Thị H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân H, anh Vũ Xuân N, chị Phàn Tả M, chị Trần Thị H phải phải chấm dứt hành vi cản trở đối với quyền sử dụng hợp pháp đối với 37,2m2 đất ở tại thửa đất số 103, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832534 và 105,9m2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 102, tờ bản đồ P07-64 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 832533 cấp ngày 03/8/2018 mang tên bà Đoàn Thị G là phù hợp với Khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[4] Trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn có đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện với phần diện tích đất trồng cây lâu năm là 149,7m2.

Xét thấy, việc nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện nên Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với yêu cầu nguyên đơn đã rút đã rút là 149,7m2 đất trồng cây lâu năm là phù hợp với Khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[5] Đối với phần diện tích đất bà Đoàn Thị G đang sử dụng lấn sang đất của bà Nguyễn Thị H với diện tích 3,2m2 đất vườn tại thửa số 115, tờ bản đồ P07-64. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã ra Thông báo yêu cầu bà bị đơn Nguyễn Thị H đưa ra ý kiến và yêu cầu của mình về nội dung này nhưng bà Hạt không có ý kiến gì.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết trong vụ án này. 6

[6] Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6- Lào Cai phát biểu quan điểm về hướng giải quyết vụ án phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.

[7] Về án phí và chi phí tố tụng: [7.1] Về án phí: Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị H phải chịu 300.000đồng(Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm. [7.2] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Do yêu cầu của nguyên đơn bà Đoàn Thị G được chấp nhận nên cần buộc bị đơn bà Nguyễn Thị H phải chịu 16.000.000đồng (Mười sáu triệu đồng) tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là phù hợp với quy định tại Khoản 1 Điều 157 và Khoản 1 Điều 158 Bộ luật Tố tụng dân sự. Xác nhận nguyên đơn đã tạm ứng số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ 16.000.000đồng (Mười sáu triệu đồng).Vì vậy, bị đơn bà Nguyễn Thị H phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho nguyên đơn bà Đoàn Thị G số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ 16.000.000đồng (Mười sáu triệu đồng). Vì các lẽ trên: