Bản án 211/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tỉnh Bắc Ninh, Hội đồng xét xử nhận định: 7

[1]. Về tố tụng: Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan không có kháng cáo đã được Toà án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do, do vậy Hội đồng xét xử vắng mặt các đương sự là phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2]. Về nội dung: Ngày 12/4/2014, gia đình cụ Nguyễn Văn N1 có lập Văn bản phân chia tài sản thừa kế của cụ Phan Thị L đối với thửa đất số 51, tờ bản đồ số 02, diện tích 959,5m2, địa chỉ thửa đất thôn L, xã T, huyện L, tỉnh Bắc Giang. Phân chia thành hai thửa: Thửa 261 diện tích 605,3m2 (trong đó 180m2 đất ở và 425,3m2 đất vườn) được Ủy ban nhân dân huyện L cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 12/6/2014 cho ông Nguyễn Văn N; Thửa 262 diện tích 354,2m2 (trong đó 180m2 đất ở và 174,5m2 đất vườn) được Ủy ban nhân dân huyện L cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 12/6/2014 cho ông Nguyễn Văn N1. Diện tích được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho anh Nguyễn Văn N không đúng với di nguyện của cụ N1 và ý chí của hàng thừa kế thứ nhất của cụ L. Điều này đã làm phát sinh tranh chấp giữa các đương sự.

[3]. Về đương sự trong vụ án thì thấy: Ông V yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho anh N, Toà án khu vực 4 - Bắc Ninh xác định UBND xã T là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án là sai tư cách đương sự, không đúng với quy định tại điểm h khoản 1 Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính Phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Do vậy Toà án sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

[3]. Xét kháng cáo của ông Nguyễn Văn V: [3.1]. Đối với kháng cáo yêu cầu đòi lại quyền sử dụng đất diện tích 180m2 đất ở trong thửa đất số 261, tờ bản đồ số 02, diện tích 605,3m2, địa chỉ thửa đất thôn L, xã T, huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) được Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 12/6/2014 cho ông Nguyễn Văn N, thì thấy: [3.1.1]. Về nguồn gốc thửa đất: Năm 2004, hộ cụ Nguyễn Văn N1 được Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 51, tờ bản đồ số 02, diện tích 959,5m2. [3.1.2]. Theo các tài liệu có trong hồ sơ và trình bày của ông V thì ông V chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như không có văn bản tặng cho đối với diện tích 180m2 đất ở nằm trong thửa đất số 261, tờ bản đồ số 02, diện tích 605,3m2, địa chỉ thửa đất thôn L, xã T, huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) do Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cấp ngày 12/6/2014 cho ông Nguyễn Văn N. Tại phiên toà phúc thẩm ông 8 V không cung cấp được tài liệu chứng cứ thể hiện ông V được quyền sử dụng đối với diện tích đất trên. Ông V kiện đòi diện tích đất trên là không phù hợp với quy định tại Điều 166 Bộ luật dân sự. Do vậy cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông V là có căn cứ. Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của ông V. [3.2]. Đối với kháng cáo của ông V về huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành BU 538673, số vào sổ cấp giấy chứng nhận CH 01155 do Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cấp ngày 12/6/2014, đối với thửa đất số 261, tờ bản đồ số 02, diện tích 605,3m2, địa chỉ thửa đất thôn L, xã T, huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cho ông Nguyễn Văn N thì thấy: [3.2.1]. Về thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 12/6/2014 đúng thẩm quyền phù hợp với quy định tại khoản khoản 2 Điều 52 Luật đất đai năm 2003. [3.2.2]. Về căn cứ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Ngày 18/12/2013, cụ Nguyễn Văn N1 có đơn xin tách thửa đất, hợp thửa đất đối với thửa đất số 51, tờ bản đồ số 02, diện tích 959,5m2, do Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 24/8/2004 cho hộ ông Nguyễn Văn N1. Ngày 28/12/2013, Phòng tài nguyên và môi trường huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) có lập sơ đồ dự kiến thửa đất khi tách thửa. Việc Phòng tài nguyên và môi trường huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) lập sơ đồ dự kiến thửa đất khi tách thửa là trái với quy định tại điểm b,c khoản 2 Điều 19 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính Phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. Ngày 28/12/2014, Phòng tài nguyên và môi trường huyện L, tỉnh Bắc Giang (trước khi sáp nhập) có xác nhận thửa đất trên đủ điều kiện tách làm hai thửa, cụ thể: Thửa đất số 261, diện tích 180m2 đất ở + 425,3m2 đất TCLN; Thửa đất số 262, diện tích diện tích 180m2 đất ở + 174,5m2 đất TCLN. Từ khi có đơn xin tách thửa, Ủy ban nhân dân huyện L (trước khi sáp nhập) không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hai thửa đất đã tách cho cụ N1 là trái với quy định tại điểm b Điều 19 Thông tư số 17/2009/TT-BTNMT ngày 21/10/2009 của Bộ T2 quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Về trình tự thủ tục tách thửa đất không đúng với quy định tại Điều 19 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính Phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện 9 quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. Ngày 12/4/2014, cụ Nguyễn Văn N1 cùng các con gồm: Bà Nguyễn Thị H; bà Nguyễn Thị T; bà Nguyễn Thị H1; ông Nguyễn Văn V; bà Nguyễn Thị B; ông Nguyễn Văn Đ và cháu là anh Nguyễn Văn N (con ông Nguyễn Văn Đ) lập Văn bản phân chia tài sản thừa kế. Nội dung Văn bản trên không thể hiện rõ di sản của cụ Phan Thị L là bao nhiêu là vi phạm Điều 612 Bộ luật dân sự. Văn bản xác định hàng thừa kế theo pháp luật không đúng với quy định tại điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự. Ngày 12/5/2014, anh Nguyễn Văn N có đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với thửa đất số 261, tờ bản đồ số 02, địa chỉ thửa đất tại thôn L, T, L, Bắc Giang diện tích diện tích 605,3m2, trong đó: 180m2 đất ở, đất TCLN 425,3m2. Nguồn gốc sử dụng: Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất. Về trình tự cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh N trái với quy định tại Điều 151, 152 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 20/10/2004 của Chính Phủ về thi hành luật đất đai. Điều 23 Thông tư số 17/2009/TT-BTNMT ngày 21/10/2009 của Bộ T2 quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Ngoài ra, UBND huyện L cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh N cấp vào một phần nhà thờ, cùng các công trình phụ của cụ N1 do gia đình ông V đang quản lý.

[4]. Tại phiên toà phúc thẩm các đương sự cung cấp thêm tài liệu chứng cứ mới. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông V, huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho anh Nghĩa L1 phù hợp với quy định tại Điều 152 Luật đất đai năm 2024 và Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tỉnh Bắc Ninh.

[5]. Về án phí dân sự sơ thẩm: Thời điểm xét xử ở cấp sơ thẩm ông V đã đủ 60 tuổi, nhưng ông V không có đơn xin miễn án phí, do vậy cấp sơ thẩm buộc ông V phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Tại phiên toà phúc thẩm ông V đề nghị được miễn án phí theo quy định của pháp luật. Do vậy, cần miễn án phí cho ông V là phù hợp với quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án

[6]. Về án phí phúc thẩm: Bản án sơ thẩm bị sửa, do vậy ông V không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm là phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. 10