Bản án 37/2026/HS-STBản án 37/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Về tố tụng: Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, các bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến, khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Nguyên đơn dân sự vắng mặt tại phiên toà, có đơn xin xét xử vắng mặt. HĐXX căn cứ quy định tại Điều 292/BLTTHS xét xử vắng mặt nguyên đơn dân sự.

[2]. Trong quá trình giải quyết vụ án, nhận thấy Hoàng Thị T3, sinh năm 1972. Trú tại: Thôn N, xã B, tỉnh Thái Nguyên, Hoàng A T5 (Sinh năm 1970), Hoàng A P1 (Sinh năm 1984), Giàng Thị D1 (Sinh năm 1981) cùng trú tại xóm K, xã S, tỉnh Cao Bằng cùng Thào A T2 thực hiện hành vi phát phá trái phép khu rừng T, thuộc thôn B, xã C, huyện B, tỉnh Bắc Kạn (nay là thôn Bản T8, xã T, tỉnh Thái Nguyên) thuộc lô 14, khoảnh 2, tiểu khu H, theo bản đồ rà soát quy hoạch 3 loại rừng năm 2018 xã C, huyện B, tỉnh Bắc Kạn (cũ). Diện tích rừng bị hủy hoại là 7.255m2; khối lượng gỗ bị thiệt hại là 28,912m3 gỗ tròn thông thường 6 thuộc nhóm V đến nhóm VIII; loại rừng phát phá là rừng sản xuất – rừng tự nhiên. Những người này tham gia vụ án với tư cách là người làm chứng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, Hội đồng xét xử đã trả hồ sơ điều tra bổ sung yêu cầu làm rõ hành vi của những người làm chứng là Hoàng Thị T3, Hoàng A T5, Hoàng A P1, Giàng Thị D1 nhưng Viện kiểm sát nhân khu vực 9 – Thái Nguyên không chấp nhận đối với việc trả hồ sơ điều tra bổ sung mà tiếp tục chuyển hồ sơ đến TAND khu vực 9 – Thái Nguyên để xét xử. Do đó TAND khu vực 9 – Thái Nguyên căn cứ giới hạn xét xử theo quy định tại Điều 298/BLTTHS tiến hành đưa vụ án ra xét xử.

[3]. Về tội danh: Tại phiên tòa hôm nay, các bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội như Cáo trạng đã truy tố. Lời khai nhận của các bị cáo phù hợp với các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án.

Do đó, đủ cơ sở khẳng định: Tháng 01 năm 2023 Dương Văn Đ, Dương Văn T1, Thào A T2 đã có hành vi phát phá trái phép khu rừng T, thuộc thôn B, xã C, huyện B, tỉnh Bắc Kạn (nay là thôn Bản T8, xã T, tỉnh Thái Nguyên) thuộc lô 14, khoảnh 2, tiểu khu H, theo bản đồ rà soát quy hoạch 3 loại rừng năm 2018 xã C, huyện B, tỉnh Bắc Kạn (cũ). Diện tích rừng bị hủy hoại là 7.255m2; khối lượng gỗ bị thiệt hại là 28,912m3 gỗ tròn thông thường thuộc nhóm V đến nhóm VIII; loại rừng phát phá là rừng sản xuất – rừng tự nhiên. Xét vai trò của các bị can trong vụ án thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn. Hành vi của Dương Văn Đ, Dương Văn T1, Thào A T2 thực hiện đã cấu thành tội phạm nghiêm trọng. Hành vi đã nêu của các bị cáo Dương Văn Đ, Dương Văn T1, Thào A T2 đủ yếu tố cấu thành tội “Huỷ hoại rừng” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự. Do đó việc truy tố, xét xử các bị cáo theo tội danh và điều khoản như Cáo trạng số 14/CT-VKSBB, ngày 30/6/2025 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn (nay là Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Thái Nguyên) đã truy tố các bị cáo Dương Văn Đ, Dương Văn T1, Thào A T2 về tội “Huỷ hoại rừng” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật. Điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 có nội dung: Điều luật có nội dung: “1. Người nào đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. … 7 b) Rừng sản xuất có diện tích từ 5.000 mét vuông (m2) đến dưới 10.000 mét vuông (m2); ……

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”. Hội đồng xét xử nhận thấy lời khai của các bị cáo phù hợp với kết luận điều tra, bản cáo trạng và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà. Hành vi huỷ hoại rừng của các bị cáo là vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự an toàn xã hội tại địa phương, coi thường pháp luật, vi phạm chế độ bảo vệ rừng của Nhà nước.

Vì vậy, cần thiết phải có một hình phạt nghiêm khắc mới đủ sức răn đe, giáo dục đối với các bị cáo và phòng ngừa tội phạm nói chung.

[4]. Xét các bị cáo đều có đơn xin miễn hình phạt bổ sung, là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, là lao động tự do không có thu nhập ổn định, bị cáo Thào A T2 thuộc diện hộ nghèo, không biết chữ, không biết nói tiếng phổ thông, việc áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo không có tình khả thi, do đó không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo

[5]. Xét nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo. [5.1]. Bị cáo Dương Văn Đ không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Bị cáo Dương Văn Đ đã tự nguyện trồng 2.000 cây mỡ trên diện tích đất phát phá, nhằm khắc phục hậu quả và thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội. Ngoài ra bị cáo có mẹ đẻ là bà Lộc Thị T được Nhà nước tặng thưởng huy chương kháng chiến hạng nhất. Nên bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51/Bộ luật hình sự. [5.2]. Bị cáo Dương Văn T1 không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Bị cáo Dương Văn T1 đã tự nguyện trồng 2.000 cây mỡ trên diện tích đất phát phá, nhằm khắc phục hậu quả và thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội. Ngoài ra bị cáo có mẹ đẻ là bà Lộc Thị T được Nhà nước tặng thưởng huy chương kháng chiến hạng nhất. Nên bị cáo được hưởng các tình 8 tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51/Bộ luật hình sự. [5.3]. Bị cáo Thào A T2 không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Bị cáo Thào A T2 thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội, trong thời gian chuẩn bị xét xử bị cáo Thào A T2 đã tự nguyện nộp số tiền là 6.000.000đ (Sáu triệu đồng) tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 9 – Thái Nguyên) trong đó có 3.000.000đ (Ba triệu đồng) để bồi thường khắc phục hậu quả, thể hiện ý thức chấp hành pháp luật của bị cáo và 3.000.000đ (Ba triệu đồng) để nộp lại số tiền thu lợi bất chính là tiền công được trả khi thực hiện hành vi phát phá rừng. Nên bị cáo Thào A T2 được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51/Bộ luật hình sự.

[6]. Vật chứng trong vụ án: Áp dụng Điều 47/BLHS; Điều 106/BLTTHS - Giao 28,912m3 gỗ tròn thuộc nhóm V đến nhóm VIII cho Ủy ban nhân dân xã C, huyện B, tỉnh Bắc Kạn (nay là UBND xã T, tỉnh Thái Nguyên) xử lý theo quy định. + Tại phiên toà bị cáo Thào A T2 xác định số tiền 6.000.000đ (Sáu triệu đồng) của bị cáo Thào A T2 tự nguyện nộp tại Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên, trong đó có 3.000.000đ (Ba triệu đồng) để khắc phục hậu quả, còn 3.000.000đ (Ba triệu đồng) để thực hiện nghĩa vụ thi hành án dân sự của bị cáo Thào A T2.

Do đó, tịch thu, sung công quỹ Nhà nước số tiền 3.000.000đ (Ba triệu đồng), số tiền còn lại là 3.000.000đ (Ba triệu đồng) tạm giữ để thi hành án đối với phần thi hành án dân sự của bị cáo Thào A T2. + Xác định số tiền công phát phá rừng của bị cáo Thào A T2 được hưởng là 1.688.000đ (Một triệu sáu trăm tám mươi tám nghìn đồng).

Do đó, buộc bị cáo Thào A T2 nộp lại số tiền do phạm tội mà có là 1.688.000đ (Một triệu sáu trăm tám mươi tám nghìn đồng) để xung công quỹ Nhà nước. Được trừ vào số tiền bị cáo Thào A T2 tự nguyện nộp tại Chi cục Thi hành án huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 9 – Thái Nguyên) theo biên lai số 0001599 ngày 20/6/2025. Số tiền còn thừa được trả lại cho bị cáo Thào A T2. (Tình trạng, số lượng vật chứng theo như biên bản giao nhận vật chứng giữa Cơ quan CSĐT Công an tỉnh T và UBND xã C, tỉnh Bắc Kạn nay là UBND xã T, tỉnh Thái Nguyên).

[7]. Đối với Hoàng Thị T3, Hoàng A T5, Hoàng A P1 và Giàng Thị D1: Sau khi trao đổi, thỏa thuận với Dương Văn Đ về việc phát rừng thì Thào A T2 có nói lại với Hoàng Thị T3, Hoàng A T5, Hoàng A P1, Giàng Thị D1 về nội dung trao 9 đổi với Đ là khu rừng có nhiều cây gỗ tạp to nếu phát thì “Sợ kiểm lâm phạt không” và được Đ trả lời “Cứ yên tâm làm đi, có gì tôi chịu trách nhiệm” thì T3, T5, P1 và D1 không hỏi thêm gì vì nghĩ rằng Đ nói như vậy là đã có đầy đủ thủ tục. Do đó Cơ quan Cảnh sát điều tra không xem xét xử lý đối với Hoàng Thị T3, Hoàng A T5, Hoàng A P1, Giàng Thị D1. Quá trình giải quyết vụ án Hội đồng xét xử đã trả hồ sơ điều tra bổ sung do có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm đối với những người này, nhưng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Thái Nguyên không xem xét do đó Toà án nhân khu vực 9 – Thái Nguyên đưa vụ án ra xét xử theo quy định tại Điều 298/Bộ luật tố tụng hình sự, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự sẽ giải quyết bằng vụ án khác.

[8]. Đối với Nguyễn Văn T10, là người cho bị can Đ mượn chiếc máy cưa cầm tay. Khi mượn máy cưa Đ không nói cho T10 biết mục đích mượn máy là để cho Thào A T2 đi phát phá khu rừng. Do đó Cơ quan Cảnh sát điều tra không xem xét xử lý đối với Nguyễn Văn T10 là có căn cứ.

[9]. Các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội, không có tổ chức, không phân chia vai trò cụ thể nên thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn. Xét vai trò của các bị cáo, bị cáo Dương Văn Đ là người khởi sướng, thuê Thào A T2 và Hoàng Thị T3, Hoàng A T5, Hoàng A P1, Giàng Thị D1 phát rừng, do đó bị cáo Đ có vai trò và chịu trách nhiệm chính, chủ chốt trong vụ án. Bị cáo Thào A T2 là người đi giao dịch nhận thuê phát rừng với bị cáo Đ, là người trực tiếp thực hiện hành vi phát phá rừng theo yêu cầu của bị cáo Đ. Bị cáo T1 chỉ vì tình cảm anh em với bị cáo Đ, thương em trai đau chân không đưa Thào A T2 đi đến khu rừng cần thuê phát phá được nên đã dẫn Thào A T2 đi chỉ vị trí nhận phát phát rừng do đó Dương Văn T1 giữ vai trò thứ yếu trong vụ án.

[10]. Về án phí: Các bị cáo Dương Văn Đ, Dương Văn T1, Thào A T2 là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, có đơn xin miễn án phí, do đó miễn toàn bộ tiền án phí hình sự sơ thẩm cho các bị cáo Dương Văn Đ, Dương Văn T1, Thào A T2.