Bản án 04/2026/DS-GĐTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị số 123/QĐ-VKS-DS ngày 06/5/2026 của Viện trưởng Viện kiêm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh.
Nhận định của Tòa án
[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Ngày 04/4/2024, Tòa án cấp sơ thấm thụ lý vụ án dân sự về việc "Yêu cầu vô hiệu hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đất, vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất".
Tuy nhiên, xét thấy bản chất của vụ án là giải quyết các tranh chấp phát sinh từ chuỗi giao dịch chuyển nhượng và ủy quyền liên quan đến quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 1424.
Do đó, căn cứ vào Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật như trên là chưa chính xác, cần phải xác định lại cho đúng quy định là "Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu"
[2] Bản án sơ thẩm đã đưa Văn phòng công chứng Phạm Quốc T3 và Văn phòng C1 tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Xét thấy, Tòa án chỉ xem xét đưa tổ chức hành nghề công chứng vào tham gia tố tụng khi việc giải quyết tranh chấp hợp đồng có liên quan đến nghĩa vụ giải thích của Công chứng viên theo điểm d khoản 2 Điều 17 của Luật Công chứng sửa đổi năm 2018, trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người yêu cầu công chứng của tổ chức hành nghề công chứng. Trong vụ án này, Tòa án cấp sơ thâm đưa các Văn phòng công chứng nêu trên vào tham gia tố tụng là không cần thiết. Quan điểm thay đổi nội dung kháng nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh về việc không đưa Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Diễm P vào tham gia tố tụng là có cơ sở.
[3] Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 88/2025/DS-ST ngày 29/5/2025, Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên vô hiệu các hợp đồng ủy quyền, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và công nhận 6 cho ông Phạm Văn Đ được quyên liên hệ kê khai đăng ký quyền sử dụng đất diện tích 113,7m' thuộc thửa 1424.
Tuy nhiên, căn cứ vào văn bản số 2948/CV- VPĐKĐĐ-CG ngày 09/12/2025 và 3376/CN. VPĐKĐĐ-LT ngày 22/12/2025 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thể hiện trước thời điểm thụ lý giải quyết vụ án, thửa đất số 1424 tranh chấp đã được ông Nguyễn Anh C làm thủ tục chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Thùy H2 thông qua HĐCNQSDĐ ký ngày 21/3/2025 tại Văn phòng C1, Chi nhánh Văn phòng Đ2 tại thành phố T đã chỉnh lý chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà H2 vào ngày 21/4/2025 . Mặc dù trong quá trình giải quyết, Tòa án cấp sơ thẩm đã có Quyết định yêu cầu cung cấp tài liệu chứng cứ từ cơ quan đăng ký đất đai, nhưng lại thiếu sự thẩm tra, xác minh làm rõ ai đang thực tế quản lý, sử dụng và đứng tên đối với tài sản tranh chấp tại thời điểm xét xử; không yêu cầu các đương sự giao nộp hoặc đối chiếu bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc thửa đất đang tranh chấp đã được chuyển nhượng và đăng ký biến động hợp pháp cho bà H2 nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa bà H2 vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đồng thời không xem xét tính pháp lý của hợp đồng chuyển nhượng giữa ông C và bà H2 là vi phạm nghim trọng thủ tục tố tụng, bỏ sót người tham gia tố tụng, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, dẫn đến việc Bản án sơ thấm số 88/2025/DS-ST không thể thi hành án được. Từ những nhận định trên, Uy ban Thâm phán Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh xét thây có đây đủ căn cứ đê châp nhận quyêt định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiếm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh; tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giao hồ sơ về cho Tòa án nhân dân khu vực 1 - Tây Ninh giải sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ Luật số 85/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; Căn cứ Điều 343, Điều 345 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị số 123/QĐ-VKS-DS ngày 06/5/2026 của Viện trưởng Viện kiêm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh.
2. Hủy toàn bộ Bản án số 88/2025/DS-ST ngày 29/5/2025 của Tòa án nhân dân thành phô Tân An tỉnh Long An (nay là Tòa án nhân dân Khu vực I-Tây Ninh) về "Yêu cầu vô hiệu hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đât, vô hiệu hợp đông chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giữa nguyên đơn ông Phạm Văn Đ với bị đơn ông Nguyễn Thành T, bà Nguyễn Thị Tuyết H, ông Lê Hữu D1 và ông Nguyễn Anh C. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 1 -Tây Ninh giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.
3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ký./.