Bản án 146/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Chị N yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, nuôi con, yêu cầu cấp dưỡng nuôi con và chia tài sản với anh Ô; bà T yêu cầu chị N và anh Ô trả vàng cho mượn.

Do đó, đây là tranh chấp về ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn và kiện đòi tài sản theo quy định tại khoản 1 Điều 28 và khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Anh Ô là bị đơn cư trú tại ấp F, xã G, tỉnh An Giang. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 5 - An Giang. Bà H và ông Đ2 có đơn đề nghị xét xử vắng mặt hợp lệ. Căn cứ khoản 1 Điều 227 và khoản 1 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà H và ông Đ2.

[2]. Về nội dung vụ án: [2.1]. Về quan hệ hôn nhân: Chị N và anh Ô tự nguyện kết hôn năm 2013, đăng ký kết hôn ngày 08/5/2013 tại Ủy ban nhân dân thị trấn G, huyện G, tỉnh Kiên Giang (nay là xã G, tỉnh An Giang). Cho nên, quan hệ hôn nhân giữa anh chị là hợp pháp, kể từ thời điểm đăng ký kết hôn, hai bên xác định chung sống hạnh phúc đến tháng 4/2024 thì xảy ra mâu 8 thuẫn trầm trọng và sống ly thân với nhau cho đến nay, người nào chỉ biết bổn phận người đó, không còn quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau.

Do đó, anh chị vi phạm nghiêm trọng về quyền, nghĩa vụ của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án tiến hành thủ tục hòa giải để giải quyết mâu thuẫn, tạo điều kiện hàn gắn tình cảm vợ chồng cho hai bên nhưng không đạt kết qủa do hai bên thống nhất ly hôn, kể cả tại phiên tòa hai bên đồng ý ly hôn. Căn cứ Điều 55 của Luật hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử công nhận sự thuận tình ly hôn giữa chị N và anh Ô. [2.2]. Về con chung: Chị N và anh Ô có 03 người con là cháu Ngô Thanh V, sinh ngày 27/3/2014, cháu Ngô Gia K, sinh ngày 12/9/2016 và cháu Ngô Minh Đ1, sinh ngày 20/5/2020. Hai bên thỏa thuận chị N nuôi cháu V và cháu Đ1, anh Ô N1 cháu K; nguyện vọng của cháu V và cháu K (trên 07 tuổi) phù hợp với sự thỏa thuận của chị N và anh Ô nên Hội đồng xét xử ghi nhận. Về cấp dưỡng nuôi con: Xét yêu cầu cấp dưỡng nuôi con của chị N và ý kiến của anh Ô không đồng ý cấp dưỡng, Hội đồng xét xử thấy rằng: Luật hôn nhân và gia đình quy định cha, mẹ không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con, việc anh Ô cho rằng hoàn cảnh khó khăn, không có thu nhập ổn định và anh cũng nuôi 01 người con (cháu K) để từ chối việc cấp dưỡng nuôi cháu V và cháu Đ1 là trái với quy định của pháp luật. Căn cứ khoản 2 Điều 82, Điều 110, Điều 116, Điều 117 của Luật hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử buộc anh Ô phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi cháu V và Cháu Đ1. Về mức cấp dưỡng nuôi con: Qua xem xét các yếu tố về thu nhập, khả năng thực tế của anh Ô (kể cả việc anh Ô N1 cháu K) và nhu cầu thiết yếu của cháu V, cháu Đ1 (toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng, học tập); mặc dù anh Ô không có làm việc theo hợp đồng lao động, căn cứ Điều 7 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử buộc anh Ô phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con hàng tháng, mỗi tháng bằng nửa tháng lương tối thiểu vùng, số tiền là 1.850.000 đồng/ 01 người con/ tháng, 02 người con tổng cộng là 3.700.000 đồng/ tháng, thời điểm cấp dưỡng được tính từ ngày 12 tháng 5 năm 2026 cho đến khi cháu V và cháu Đ1 đủ 18 tuổi. 9 Đối với việc anh Ô N1 cháu K, Hội đồng xét xử đã giải thích việc yêu cầu cấp dưỡng cho con là nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cháu K nhưng anh Ô không yêu cầu. Chị N và anh Ô được quyền đến thăm nom, chăm sóc giáo dục các con chung không ai được quyền cản trở. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con; nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ trực tiếp nuôi con đối với người không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được thực hiện theo quy định tại các Điều 81, Điều 82, Điều 83 và Điều 84 của Luật hôn nhân và gia đình. [2.3]. Về tài sản chung: - Đối với các tài sản gồm: Căn nhà tiền chế, bồn nhựa chứa nước và tủ áo bằng nhôm. Tại phiên tòa, chị N tự nguyện rút yêu cầu chia, xét thấy việc rút yêu cầu này không trái với quy định pháp luật, căn cứ khoản 2 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử, hậu quả của việc đình chỉ yêu cầu đã rút đương sự có quyền khởi kiện lại. - Đối với tài sản là vàng nhận cầm cố đất của ông Đ2: Quá trình giải quyết vụ án chị N, anh Ô và ông G xác định nhận cầm cố 04 công đất của ông Đ2, giá 20 chỉ vàng 24k (loại 9999), nhưng hai bên trình bày khác nhau về vàng và hợp đồng cầm cố đất cụ thể: Chị N xác định toàn bộ 20 chỉ vàng cố đất là tài sản chung của vợ chồng nên yêu cầu chia đôi và hợp đồng cố đất không có liên quan đến ông G, bà H. Ngược lại, anh Ô và ông G xác định trong tổng số 20 chỉ vàng cố đất có 10 chỉ là của ông G, bà H và 10 chỉ là của vợ chồng anh Ô, đồng thời xác định hợp đồng cầm cố đất do anh Ô và ông G cùng đứng ra cố đất của ông Đ2. Mặt khác, anh Ô xác định ông Đ2 đã chuộc lại đất, anh đã trả lại cho ông G và bà H 10 chỉ, phần 10 chỉ còn lại của vợ chồng anh đã bán hết để trả nợ trong thời kỳ hôn nhân không còn để chia. Xét yêu cầu của chị N, ý kiến của anh Ô và của ông G, Hội đồng xét xử thấy rằng: Bản chính văn bản “Tờ cố đất” ngày 24/10/2014 (bút lục 45-46) do chị N cung cấp và được anh Ô thừa nhận do anh giao cho chị N cất giữ sau khi cố đất của ông Đ2, nội dung thể hiện “…tôi tên Nguyễn Văn Đ2 cư ngụ ấp T, xã T, huyện G; đất tôi giáp đất ông Ngô Tứ G với diện tích 04 công tầm 03 mét, nay tôi đồng ý cố cho ông Ngô Tu Ô và bà Lê Ánh N ở khu vực 5 thị trấn G một công bằng 05 chỉ vàng 24k vậy 04 công bằng 20 chỉ vàng 24k, trong thời gian 03 năm, kể từ đông xuân năm 2015…”. 10

Do đó, việc anh Ô và ông G trình bày cùng nhận cầm cố đất của ông Đ2 là không có cơ sở. Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã thông báo cho anh Ô, bà H và ông G cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho lời trình bày của mình liên quan đến hợp đồng cầm cố đất, kể cả việc Tòa án tạm ngừng phiên tòa để cho anh Ô, ông G cung cấp chứng cứ nhưng không cung cấp được. Cho nên, việc anh Ô và ông G khai trong tổng số 20 chỉ vàng cố đất của ông Đ2 có 10 chỉ của ông G, bà H và hợp đồng cầm cố đất do anh Ô, ông G cùng đứng ra cố đất của ông Đ2 là không có căn cứ để chấp nhận.

Vì vậy, có đủ cơ sở xác định tổng số 20 chỉ vàng 24k (loại 9999) nhận cầm cố đất của ông Đ2 là tài sản chung hợp pháp của chị N, anh Ô và nguyên tắc phải được chia đôi. Anh Ô xác định ông Đ2 đã chuộc lại đất và anh là người trực tiếp quản lý, sử dụng, trả cho ông G, bà H 10 chỉ và bán 10 chỉ trong thời kỳ hôn nhân trả nợ vật tư nông nghiệp nhưng không thông qua ý kiến của chị N và chị N xác định không biết. Đồng thời, anh Ô không chứng minh được số tiền bán vàng đã được dùng vào nhu cầu thiết yếu của gia đình nên việc anh tự ý chi tiêu mà không có sự đồng ý hoặc bàn bạc với chị N là vi phạm quyền định đoạt tài sản chung. Từ những nhận định trên, xét thấy việc chị N yêu cầu được chia 20 chỉ vàng 24k (loại 9999) là hoàn toàn có cơ sở. Căn cứ Điều 29, Điều 33 và Điều 59 của Luật hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử buộc anh Ô phải có nghĩa vụ trả cho chị N 10 (mười) chỉ vàng 24k (loại 9999). [2.4]. Về nợ chung của chị N và anh Ô: [2.4.1]. Xét yêu cầu độc lập của bà T đối với chị N và anh Ô, Hội đồng xét xử thấy rằng: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa chị N và anh Ô thừa nhận có mượn và còn nợ bà T 01 chỉ vàng 24k (loại 9999), anh chị thống nhất mỗi người trả cho bà T 0,5 chỉ (năm phân) vàng 24k (loại 9999) nhưng hai bên không thỏa thuận với nhau về thời gian trả nợ. Căn cứ Điều 27 của Luật hôn nhân và gia đình; Điều 166 và Điều 287 của Bộ luật Dân sự, Hội đồng xét xử buộc chị N và anh Ô mỗi người phải có nghĩa vụ trả cho bà T 0,5 chỉ (năm phân) vàng 24k (loại 9999). [2.4.2]. Đối với việc bà H xác định: Năm 2014, cho chị N mượn tiền tổng cộng 6.900.000 đồng, 0,5 chỉ (năm phân) vàng 24k (loại 98%) và 05 bao lúa. Năm 2019, cho anh Ô mượn tiền tổng cộng hơn 70 triệu đồng, 01 (một) chỉ vàng 24k (loại 98%) và 05 bao lúa. 11 Mặc dù anh Ô thừa nhận các khoản nợ theo bà H trình bày nhưng chị N không thừa nhận, theo Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền đưa ra yêu cầu độc lập nếu yêu cầu đó có liên quan đến việc giải quyết vụ án.

Tuy nhiên, việc đưa ra yêu cầu độc lập phải được thực hiện bằng đơn yêu cầu độc lập và phải nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định của pháp luật. Tòa án đã thông báo bằng văn bản và ấn định thời hạn để bà H làm đơn yêu cầu độc lập và cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh cho các khoản nợ nêu trên nhưng bà H không thực hiện nên Hội đồng xét xử không xem xét. Trường hợp có tranh chấp bà có quyền làm đơn khởi kiện trong một vụ việc khác.

[3]. Về án phí: Căn cứ khoản 2 và khoản 4 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Khoản 1, khoản 5, điểm a khoản 6 Điều 27 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Đồng thời, các đương sự có mặt tại phiên tòa thống nhất thỏa thuận giá vàng ngày 12/5/2026, 01 chỉ vàng 24k (loại 9999) là 16.000.000 đồng để Tòa án làm cơ sở tính tiền án phí. Chị N và anh Ô đã tự nguyện ly hôn (trước khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử) nên chỉ phải chịu 50% mức án phí quy định đối với yêu cầu xin ly hôn là 150.000 đồng (mỗi bên phải chịu 75.000 đồng), về quan hệ tài sản thì mức án phí mỗi bên phải chịu dựa trên giá trị tài sản được chia, đồng thời chị N và anh Ô còn phải chịu án phí không giá ngạch đối với yêu cầu độc lập kiện đòi tài sản cho mượn của bà T được chấp nhận là 300.000 đồng (mỗi người phải chịu là 150.000 đồng), cụ thể như sau: - Chị N phải chịu án phí dân sự sơ thẩm cụ thể như sau: Án phí ly hôn là 75.000 đồng; án phí chia tài sản được hưởng là 10 chỉ x 16.000.000 đồng = 160.000.000 x 5% = 8.000.000 đồng và án phí đối với nghĩa vụ trả tài sản mượn cho bà T là 150.000 đồng. Tổng cộng chị N phải chịu án phí là 8.225.000 đồng nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 2.600.000 đồng, theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0002991 ngày 05 tháng 7 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 5 - An Giang); chị N còn phải nộp án phí sơ thẩm là 5.625.000 đồng. - Anh Ô phải chịu án phí dân sự sơ thẩm cụ thể như sau: 12 Án phí ly hôn là 75.000 đồng; án phí đối với nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con 300.000 đồng; án phí chia tài sản được hưởng là 10 chỉ x 16.000.000 đồng = 160.000.000 x 5% = 8.000.000 đồng và án phí đối với nghĩa vụ trả tài sản mượn cho bà T là 150.000 đồng. Tổng cộng anh Ô phải chịu án phí là 8.525.000 đồng. - Yêu cầu độc lập của bà T được chấp nhận nên không phải chịu án phí, trả cho bà T tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng, theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0008948 ngày 15 tháng 11 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 5 - An Giang).

[4]. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.