Bản án 32/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Sửa một phần Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 15/2026/HNGĐ-ST ngày 03-02-2026 của Toà án nhân dân Khu vực 7, thành phố Hải Phòng (về chia tài sản chung và án phí sơ thẩm). Căn cứ vào các Điều 33, 38, 59, 60, 62 của Luật Hôn nhân và Gia đình; Căn cứ vào các Điều 210, 212, 213, 219, 158, 163, 165, 166 của Bộ luật Dân sự;
Nhận định của Tòa án
- Về thủ tục tố tụng:
[1] Quan hệ tranh chấp của vụ án là về ly hôn, tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Do vụ án có kháng cáo nên thuộc thẩm quyền của Tòa Hôn nhân và gia đình phúc thẩm Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng theo quy định tại khoản 1, 2 Điều 28, khoản 2 Điều 38 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Kháng cáo của bị đơn – ông Nguyễn Công H1; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập – cụ Nguyễn Thị B và ông Nguyễn Văn H2 nộp trong thời hạn luật định nên được chấp nhận để xem xét theo trình tự xét xử phúc thẩm (theo quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự).
[3] Tại phiên toà, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập – cụ Nguyễn Thị B, ông Nguyễn Văn H2; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Mai H4, anh Nguyễn Tuấn A, anh Nguyễn Mạnh D vắng mặt nhưng đã có người đại diện theo uỷ quyền có mặt; những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác trong vụ án vắng mặt nhiều lần không có lý do mặc dù đã được Toà án triệu tập hợp lệ nên Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt họ theo quy định tại khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự. - Xét kháng cáo của bị đơn – ông Nguyễn Công H1; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập – cụ Nguyễn Thị B và ông Nguyễn Văn H2.
[4] Về tài sản chung của ông H1, bà H: [4.1] Các tài sản chung hai bên trình bày thống nhất nhau: 14 [4.1.1] Nhà (diện tích 40m2, xây 2,5 tầng) và công trình phụ diện tích 40m2 xây 01 tầng, trên thửa đất số 533a, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng. Thửa đất này đã được Ủy ban nhân dân huyện V cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BG 254932, số vào sổ cấp GCNQSDĐ: CH 00040 ngày 12/11/2012 đứng tên cụ Nguyễn Thị B (là mẹ chồng của bà H đứng tên chủ sử dụng đất đối với diện tích đất 888m2 (đất ở 130m2, đất vườn 328m2, đất ao 430m2), tại thửa đất số 533a, 736, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn D, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng). [4.1.2] Diện tích 436m2 đất chiều chân sóng tại thửa đất số 134, tờ bản đồ số 19, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng và diện tích 1.020m2 đất chiều 2, tại thửa đất số 343, tờ bản đồ số 19, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng. Đây là một trong số diện tích đất sản xuất nông nghiệp Ủy ban nhân dân huyện V đã cấp cho hộ gia đình ông H1 gồm vợ chồng ông H1 và ba người con chung (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện V cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 11/7/1995 cho hộ ông Nguyễn Văn H14 được quyền sử dụng 3.424m2 đất sản xuất nông nghiệp, địa chỉ: T, xã G, huyện V đối với các thửa đất số 136a, diện tích 480m2 (Gợ); số 83, diện tích 216m2 (Lò 1), số 199, diện tích 220m2 (Lò 2); thửa số 286, diện tích 600m2 (Gốc đa) cùng tờ bản đồ số 18; thửa số 454, diện tích 452m2 (Đìa 3), tờ bản số 17; thửa số 134, diện tích 436m2 (Chiều chân sóng) và thửa số 343, diện tích 1.020m2 (Chiều 2), cùng tờ bản đồ số
19. Bà H đề xuất trả ông H2 diện tích đất chiều chân sóng và chân sóng 2 (đều là đất sản xuất nông nghiệp, được Hội đồng định giá xác định giá đất bằng nhau) là phù hợp, thuận tiện cho các bên trong việc sử dụng đất và đảm bảo quyền lợi cho các bên. Tổng cộng diện tích đất 02 thửa tại bãi chiều chân sóng là 1.456m2, phần diện tích đất còn thiếu là 223m2 cần buộc ông H14, bà H trả bằng giá trị. [4.1.3] Trang trại nuôi lợn tại sứ đồng Sốc, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 3.021m2 (diện tích hiện trạng khoảng 4.545,4m2) tại thửa đất số 272, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng, bao gồm cả phần diện tích đất ruộng do ông H14, bà H nhận chuyển nhượng; phần diện tích đất ruộng đổi cho các gia đình khác.
Tuy nhiên, đối với tài sản này, theo lời trình bày của ông H14 thì trong tổng diện tích đất này có diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.679m2 thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Văn H2 là em trai ruột của ông H14, không phải là tài sản chung của vợ chồng. Tại phiên toà phúc thẩm, bà H cũng đồng ý với quan điểm của ông H14, trả lại ông H2 diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.679m2.
Tuy nhiên, hiện diện tích đất mượn của ông H2 cũng đã đổi cho người khác và tổng diện tích đất này trước khi đổi nằm ở nhiều vị trí khác nhau. Sau khi đổi đã nhập vào các diện tích đất khác, của nhiều người khác nhau (do đổi hoặc nhận chuyển nhượng) để làm Trang trại nuôi lợn, hiện đã xây dựng các tài sản trên diện tích đất của Trang trại để phục vụ cho mục đích chăn nuôi lợn nên không thể tách diện tích đất Trang trại trả cho ông H2. 15 [4.2] Các tài sản hai bên có lời trình bày không thống nhất nhau: [4.2.1] Diện tích đất ao hiện trạng 337m2, tại thửa đất số 532, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng. Theo lời trình bày của bà H, diện tích đất này bà H, ông H14 nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Xuân K5 (có viết giấy chuyển nhượng). Ông H14 trình bày đây là tài sản riêng của ông H14 nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Xuân K5, không phải là tài sản chung của vợ chồng (thể hiện tại hợp đồng chuyển nhượng ngày 09/10/2001).
Tuy nhiên, tại phiên hoà giải ngày 22/8/2025, ông H14 trình bày đây là tài sản của cụ B, ông H14 chỉ là người làm thủ tục mua hộ và tại phiên toà phúc thẩm thì ông H14 lại trình bày diện tích đất này của ông H2 do cụ B đưa tiền cho ông H14 mua cho ông H2. Tài liệu xác minh thể hiện: Ông Nguyễn Xuân K5 cho biết: Gia đình ông K5 sử dụng chung với ông Phạm Văn H15 diện tích ao 674m2 (gia đình ông K5 sử dụng diện tích đất 337m2), tại thửa số 532, cụm A thôn D (nay là thôn A G, huyện V, Hải Phòng). Nguồn gốc diện tích đất ao là của bố mẹ ông để lại. Do không còn nhu cầu sử dụng nên vợ chồng ông K5 đã chuyển nhượng diện tích đất ao trên cho vợ chồng ông H14, bà H với giá 3.000.000 đồng. Việc chuyển nhượng có viết giấy. Việc chuyển nhượng giữa hai bên đã xong, không có tranh chấp gì. Theo Giấy chuyển nhượng ngày 09/10/2001, giữa ông Nguyễn Xuân K5 và ông Nguyễn Công H1 thì vợ chồng ông K5 đã chuyển nhượng diện tích đất ao cho ông H1 kể từ ngày 10/10/2001. Ông Phạm Văn H15 cho biết: Ông sử dụng chung với ông Nguyễn Xuân K5 diện tích ao 674m2 tại thửa số 532, cụm A thôn D (nay là thôn A G, huyện V, Hải Phòng). Nguồn gốc diện tích đất ao là của bố mẹ ông và bố mẹ ông K5 để lại. Sau này các cụ cho lại ông H15 và ông K5. Do ông K5 không còn nhu cầu sử dụng nên đã chuyển nhượng lại cho ông H1, còn phần diện tích đất ao ông H15 sử dụng, vợ chồng ông H1 nhiều lần đặt vấn đề chuyển nhượng nốt cho họ nhưng do gia đình ông H15 đông con nên chỉ đồng ý đổi phần diện tích này. Tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số G395924 do Ủy ban nhân dân huyện V cấp đứng tên ông Nguyễn Văn K6 được quyền sử dụng 1.803m2, địa chỉ tại xóm M xã G, trong số diện tích đất này có 674m2 diện tích đất ao, tại thửa đất số 532, tờ bản đồ số 17. [4.2.2] Phần chi phí san lấp và xây tường bao, chuồng gà, công trình phụ, cây cối hoa màu đối với thửa đất số 736, tờ bản đồ số 17; địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng. Tại phiên toà phúc thẩm bà H đã rút yêu cầu phân chia đối với các phần chi phí này. [4.2.3] 01 xe ô tô nhãn hiệu Toyota, loại xe: xe ô tô con, số loại: Corolla, biển kiểm soát: 15A-441.62, đăng ký năm 2018, hiện ông H1 quản lý, sử dụng. Bà H trình bày là tài sản chung vợ chồng, còn ông H1 trình bày là tài sản riêng của ông H1. [4.3] Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn – bà H đã rút yêu cầu về việc phân chia đối với các tài sản là: Phân chia quyền sử dụng đối với diện tích đất 240m2, đất gốc đa tại thửa số 286, tờ bản đồ số 18, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V 16 (nay là xã V), thành phố Hải Phòng; Quyền sử dụng thửa đất số 37, tờ bản đồ số 11; địa chỉ: Thôn C, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng và đất 95% tại thửa số 88, tờ bản đồ số 05, địa chỉ: Thôn F xã D, huyện V, thành phố Hải Phòng; 01 xe máy nhãn hiệu Honda SH Mode, biển kiểm soát: 15K1-23360; 01 ti vi Sam sung 43 43inch; 03 điều hoà Daikin; 03 tủ lạnh (02 tủ đông, 01 tủ đứng 400 lít); Máy phát điện; Máy ghế nằm Massage và diện tích đất 240m2 (đất gốc đa) tại thửa số 286, tờ bản đồ số 18, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng. Việc rút yêu cầu của bà H là tự nguyện nên cần đình chỉ xét xử đối với việc rút yêu cầu này theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 217 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [5.1] Tại Văn bản số 39/CV-UBND ngày 08/5/2025 của Ủy ban nhân dân xã G gửi Toà án nhân dân huyện Vĩnh Bảo cho biết: Sau khi Ủy ban nhân dân xã G rà soát, kiểm tra hồ sơ được lưu giữ tại Uỷ ban từ năm 2008 đến nay thì hiện Uỷ ban không còn lưu giữ các hợp đồng chuyển đổi, chuyển nhượng ruộng đất tại khu vực thôn A, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng giữa vợ chồng ông Nguyễn Công H1, bà Trịnh Thị H, ông Nguyễn Văn H2 với các hộ gia đình ông Nguyễn Văn V1; bà Nguyễn Thị L3; ông Nguyễn Văn V5; ông Nguyễn Văn V3; ông Nguyễn Văn P1, bà Phạm Thị V2; ông Nguyễn Văn K4; ông Phạm Minh H6; ông Nguyễn Văn K; bà Nguyễn Thị L4; ông Nguyễn Văn T9; ông Nguyễn Văn T5.
Tuy nhiên, theo hồ sơ địa chính thì tại thời điểm năm 2009 và năm 2012 giữa các hộ gia đình trên có đề nghị Ủy ban nhân dân xã G chứng thực các giao dịch chuyển đổi, chuyển nhượng diện tích đất 95% cho vợ chồng ông Nguyễn Công H1, bà Trịnh Thị H để xây dựng dự án Trang trại nuôi lợn thịt tại thôn A xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng. [5.2] Tại Biên bản lấy lời khai của ông Phạm Minh H6; hộ bà Nguyễn Thị T3; hộ ông Nguyễn Văn V1; hộ bà Vũ Thị N3, ông Nguyễn Văn T9; hộ ông Nguyễn Văn K, bà Vũ Thị T2; ông Nguyễn Văn V3, bà Bùi Thị T10; ông Nguyễn Văn C; bà Phạm Thị L2; hộ bà Nguyễn Thị T; bà Bùi Thị Đ3, ông Nguyễn Văn T5 đều xác nhận năm 2012 các hộ gia đình nêu trên đã đổi đất sản xuất nông nghiệp cho vợ chồng ông H1, bà H để vợ chồng ông H1, bà H xây dựng Trang trại nuôi lợn, hiện các bên không có tranh chấp và không còn liên quan gì đến diện tích đã đổi. [5.3] Hộ ông Nguyễn Văn P1, bà Phạm Thị V2; bà Lương Thị L, ông Hoàng Văn S1; ông Nguyễn Văn K4 đều xác nhận năm 2012 các hộ gia đình nêu trên đã đã chuyển nhượng đất sản xuất nông nghiệp cho vợ chồng ông H1, bà H để vợ chồng ông H1, bà H xây dựng Trang trại nuôi lợn, hiện các bên không có tranh chấp và không còn liên quan gì đến diện tích đã chuyển nhượng. [5.4] Ông Hoàng Văn H16 – Trưởng thôn 1, xã G cho biết: Về trang trại nuôi lợn của ông H1, bà H được xây dựng và hoạt động từ năm 2012. Từ đó cho đến nay, Trang trại vẫn hoạt động bình thường, không có tranh chấp với ai và chưa chuyển nhượng cho người khác. Tổng diện tích đất hiện trạng của Trang trại khoảng 4.500m2. Hiện những người đổi đất và chuyển nhượng diện tích đất sản xuất nông 17 nghiệp cho vợ chồng ông H1 vẫn đang sử dụng diện tích đất đổi, không có tranh chấp. Trong tổng diện tích đất khoảng 4.500m2 có 1.679m2 đất sản xuất nông nghiệp của ông H2, cụ B đã được gia đình ông H1 sử dụng để đổi cho các hộ lấy diện tích đất làm Trang trại nuôi lợn từ năm 2012 đến nay, không có tranh chấp, còn vợ chồng ông H1, bà H với ông H2 có chuyển nhượng, hay chuyển đổi cho nhau thì ông H16 không nắm được.
[6] Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: [6.1] Nhà 02 tầng (tum) xây năm 2005; công trình phụ xây năm 2010, trị giá: 371.263.943 đồng. [6.2] Diện tích đất ao hiện trạng 337,0m2 tại thửa đất số 532, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng, trị giá: 337m2 x 15.000.000 đồng = 5.055.000.000 đồng. [6.3] Trang trại nuôi lợn tại xứ đồng Sốc: Diện tích đất hiện trạng: 4545,4m2 x 500.000 đồng/m2 = 2.272.700.000 đồng; tài sản trên diện tích đất này là: 1.412.689.904 đồng, cộng: 3.685.389.904 đồng. [6.4] Diện tích 436m2 đất sản xuất nông nghiệp (chiều chân sóng) tại thửa đất số 134, tờ bản đồ số 19, và diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.020m2 (chiều 2) tại thửa đất số 343, tờ bản đồ số 19, cùng địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng, trị giá: 1.456m2 x 445.000 đồng/m2 = 647.920.000 đồng. [6.5] Phần chi phí san lấp tại thửa đất số 736, khối lượng san lấp 350m3, trị giá: 108.282.300 đồng. Cổng, tường bao trị giá: 51.846.409 đồng. Chuồng gà trị giá: 15.861.689 đồng. Cây cối hoa màu tại thửa đất số 736, tờ bản đồ số 17, trị giá: 53.300.000 đồng, tổng cộng: 229.290.398 đồng. [6.6] 01 xe ô tô nhãn hiệu Toyota, loại xe: xe ô tô con, số loại: Corolla, biển kiểm soát: 15 A-441.62, ông H1, bà H thống nhất trị giá là 300.000.000 đồng.
[7] Từ những nội dung trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: [7.1] Ngôi nhà 2,5 tầng và công trình phụ xây trên thửa đất số 533a, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng (thửa đất đứng tên cụ B) được xây dựng năm 2005, các đương sự thống nhất xác định là tài sản chung của vợ chồng. Ông H1 kháng cáo đề nghị Toà án buộc ông H1 và bà H có nghĩa vụ phá dỡ ngôi nhà 2,5 tầng để trả lại đất cho cụ B là không có căn cứ vì việc ông H1, bà H đã xây dựng nhà và công trình phụ trên thửa đất của cụ B, tính đến thời điểm họ ly hôn là khoảng 18 năm, việc họ xây dựng nhà, công trình phụ và sinh sống tại đó, cụ B và các anh em nhà ông H1 đều biết nhưng đều không có ý kiến phản đối gì, từ đó cho đến nay cụ B và gia đình cụ B không có đơn đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết về vấn đề này. Nay ông H1, bà H ly hôn lại đề nghị phá dỡ nhà và bồi thường tài sản cũ của cụ B là không có căn cứ nên cần xác định ngôi nhà 2,5 tầng (xây năm 2005), nhà bếp, nhà vệ sinh (xây năm 2010) là tài sản chung của ông H1, bà H; khi xây dựng đã được sự đồng ý của cụ B và các anh chị em của ông H1 nên không chấp 18 nhận kháng cáo của ông H1 và cụ B về việc ông H1, bà H phải phá dỡ ngôi nhà, công trình phụ và bồi thường thiệt hại cho cụ B. Toà án cấp sơ thẩm giao cho ông H1 được quyền sở hữu tài sản này là phù hợp vì ngôi nhà xây dựng trên thửa đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cụ B. [7.2] Đối với diện tích đất ao hiện trạng 337m2, tại thửa đất số 532, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng là tài sản phát sinh trong thời kỳ hôn nhân, lời trình bày của ông H1 về tài sản này ở các thời điểm khác nhau không thống nhất với nhau. Ngoài lời trình bày, ông H1, cụ B và ông H2 không có tài liệu, chứng cứ, chứng minh diện tích đất này là của cụ B hoặc ông H2 và không phải là tài sản chung của vợ chồng. Trong khi đó người được quyền sử dụng hợp pháp diện tích đất – ông Nguyễn Xuân K5 xác nhận đã chuyển nhượng cho vợ chồng ông H1, bà H diện tích đất này, việc chuyển nhượng đã xong hiện các bên không có tranh chấp; mặt khác tài sản này phát sinh trong thời kỳ hôn nhân của ông H1, bà H nên cần xác định diện tích đất này là tài sản chung của ông H1, bà H. [7.3] Về diện tích đất xây dựng Trang trại nuôi lợn tại xứ đồng Sốc: Diện tích đất hiện trạng: 4.545,4m2 tại thửa đất số 271, tờ bản đồ số
17. Nguồn gốc diện tích đất này bao gồm diện tích đất nhận chuyển nhượng và đổi cho các hộ gia đình khác. Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số E 0431091 do Ủy ban nhân dân huyện V, thành phố Hải Phòng cấp đứng tên ông Nguyễn Văn H14 được quyền sử dụng 3.424m2, địa chỉ: Cụm A, xã G, bao gồm thửa số 136a, tờ bản đồ số 18, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 480m2 (Gợ); thửa số 83, tờ bản đồ 18, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 216m2 (Lò 1); thửa số 199, tờ bản đồ 18, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 220m2 (Lò 2); thửa số 286, tờ bản đồ 18, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 600m2 (Gốc đa); thửa số 454, tờ bản đồ 17, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 452m2 (Đìa 3); thửa số 134, tờ bản đồ 19, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 436m2 (Chiều chân sóng); thửa số 343, tờ bản đồ 19, diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1020m2 (Chiều 2). Nay ông H14 và bà H đều xác nhận trong tổng diện tích đất 4.545,4m2 tại thửa đất số 271, tờ bản đồ số 17 có 1.679m2 là đất của ông Nguyễn Văn H2 (đã đổi cho một số người khác), không phải là đất thuộc quyền sử dụng của ông H14, bà H (Tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số E 0431095 ngày 11/7/1995 của Ủy ban nhân dân huyện V cấp đứng tên ông Nguyễn Văn H2 được quyền sử dụng diện tích đất sản suất nông nghiệp 1.679m2, tại cụm A, xã G) và đều đồng ý trả lại cho ông H2. Bà H đề xuất trả lại cho ông H2 diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.456m2 bao gồm diện tích đất sản xuất nông nghiệp 436m2, tại thửa đất số 134, tờ bản đồ số 19 và diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.020m2, tại thửa đất số 343, tờ bản đồ số 19, phần diện tích đất còn thiếu sẽ trả cho ông H2 bằng giá trị. Ông H14 và người đại diện của ông H2 không đồng ý mà yêu cầu phải tách một phần diện tích đất tại Trang trại nuôi lợn để trả. Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: Diện tích đất 1.679m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông H2 và diện tích đất 1.456m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông H14, bà H đều là đất sản xuất nông nghiệp, theo kết luận định giá của Hội đồng định giá có giá trị bằng nhau; 19 diện tích đất 1.679m2 gồm nhiều thửa đất khác nhau và hiện đã được dùng để đổi cho nhiều người khác; Trang trại nuôi lợn đã được ông H14, bà H xây dựng và hoạt động từ năm 2012, nhiều năm nay và sử dụng ổn định nên đề xuất của bà H trả lại phần diện tích đất 1.456m2 cho ông H2 là hợp lý, đảm bảo quyền lợi và thuận lợi cho các bên đương sự trong việc sử dụng đất nên cần chấp nhận một phần kháng cáo của ông H2, buộc ông H14, bà H phải trả cho ông H2 diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.456m2 và có nghĩa vụ thanh toán cho ông H2 diện tích còn thiếu (223m2) bằng giá trị. [7.4] Đối với yêu cầu phân chia chi phí san lấp và xây tường bao, chuồng gà, công trình phụ, cây cối hoa màu đối với thửa đất số 736, tờ bản đồ số 17; địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng, tại phiên toà phúc thẩm, bà H đã rút, ông H14 đồng ý nên cần đình chỉ xét xử đối với yêu cầu này theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 299 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [7.5] Đối với chiếc xe ô tô nhãn hiệu Toyota, loại xe: xe ô tô con, số loại: Corolla, biển kiểm soát: 15A-441.62, đăng ký năm 2018, hiện ông H14 quản lý, sử dụng là tài sản phát sinh trong thời kỳ hôn nhân của ông H14, bà H. Ông H14 cho rằng không phải là tài sản chung vợ chồng nhưng cũng không chứng minh được là tài sản riêng của ông H14 nên cần xác định đây là tài sản chung của ông H14, bà H. [7.6] Ngoài ra, ông H14, bà H xác nhận, quyền sử dụng diện tích đất sản xuất nông nghiệp 3.424m2 thuộc quyền sử dụng chung của ông H14, bà H và ba con chung là chị H4, anh Tuấn A và anh D. Diện tích đất này ông H14, bà H đã dùng để đổi diện tích đất khác để xây Trang trại nuôi lợn, nay phân chia tài sản chung vợ chồng thì ông H14, bà H có nghĩa vụ hoàn trả cho các anh chị nêu trên bằng giá trị. [7.7] Đối với nội dung kháng cáo của ông H14 về yêu cầu định giá tài sản trên thửa đất số 736; định giá lại đối với Trang trại nuôi lợn tại sứ đồng Sốc; định giá lại quyền sử dụng diện tích 436m2 đất chiều chân sóng tại thửa đất số 134, tờ bản đồ số 19 và diện tích 1.020m2 đất chiều 2 tại thửa đất số 343, tờ bản đồ số 19, cùng địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng, Hội đồng xét xử thấy rằng: Ông H14 đều có mặt khi tiến hành định giá các tài sản này, sau đó không có khiếu nại về việc định giá. Việc tiến hành định giá đã tuân theo quy định của pháp luật nên không có căn cứ để chấp nhận nội dung kháng cáo này của ông H14.
[8] Từ những nội dung trên, Hội đồng xét xử thấy rằng, tài sản chung của ông H14 bà H gồm các tài sản sau: Ngôi nhà 2,5 tầng và công trình phụ xây trên thửa đất số 533a, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V, thành phố Hải Phòng, trị giá: 371.263.943 đồng; Quyền sử dụng diện tích đất ao hiện trạng 337m2, tại thửa đất số 532, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng, trị giá: 5.055.000.000 đồng (15.000.000 đồng/m2 x 337m2); Trang trại nuôi lợn tại xứ đồng Sốc: Quyền sử dụng diện tích đất và tài sản trên đất, trị giá: 3.685.389.904 đồng; Quyền sử dụng diện tích đất sản xuất nông nghiệp 20 436m2 đất chiều chân sóng tại thửa đất số 134, tờ bản đồ số 19, diện tích 1.020m2 đất sản xuất nông nghiệp chiều 2 tại thửa đất số 343, tờ bản đồ số 19, cùng địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng, trị giá: 647.920.000 đồng (1.456m2 x 445.000 đồng/m2); trị giá: 01 xe ô tô con, biển kiểm soát: 15 A- 441.62: 300.000.000 đồng; tổng cộng: 10.059.573.847 đồng. Trong đó, phần trị giá quyền sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của ba người con chung của ông H14, bà H (chị H4, anh Tuấn A và anh D) là 914.208.000 đồng (mỗi người được sử dụng 684,8m2 đất sản xuất nông nghiệp x 445.000 đồng/m2 x 3). Ông H14, bà H phải trả cho ông H2 diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.456m2 và số tiền là 99.235.000 đồng (223m2 x 445.000 đồng/m2), tổng cộng: 747.155.000 đồng. tổng trị giá tài sản chung của ông H14, bà H là: 10.059.573.847 đồng - 914.208.000 đồng - 747.155.000 đồng = 8.398.210.847 đồng. Ông H14, bà H mỗi người được chia: 8.398.210.847 đồng : 2 = 4.199.105.423,5 đồng (làm tròn 4.199.105.423 đồng). Bản án sơ thẩm xác định công sức của ông H14, bà H đối với khối tài sản chung ngang bằng nhau và chia cho ông H14 được quyền sử dụng ngôi nhà 2,5 tầng, công trình phụ trên thửa đất số 533a, tờ bản đồ số 17; được quyền sử dụng diện tích đất ao hiện trạng 337m2, tại thửa đất số 532, tờ bản đồ số 17 và sở hữu chiếc xe ô tô con biển kiểm soát: 15A-441.62. Bà H được quyền sử dụng diện tích đất sản xuất nông nghiệp và tài sản trên diện tích đất tại Trang trại nuôi lợn là phù hợp với điều kiện thực tế của các bên sau khi ly hôn và đảm bảo quyền lợi cho các bên đương sự. Do ông H14 được nhận tài sản bằng hiện vật có giá trị nhiều hơn bà H nên có nghĩa vụ thanh toán cho ba con chung số tiền 914.208.000 đồng; cho ông H2 số tiền 99.235.000 đồng và thanh toán cho bà H số tiền chênh lệch từ việc phân chia tài sản là 513.715.519 đồng.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông H14 và cụ B cần giữ nguyên nội dung này của bản án sơ thẩm như phân tích trên; có căn cứ để chấp nhận một phần kháng cáo của ông H2 sửa một phần bản án sơ thẩm theo quy định tại các Điều 33, 38, 59, 60, 62 của Luật Hôn nhân và Gia đình; các Điều 210, 212, 213, 219, 158, 163, 165, 166 của Bộ luật Dân sự; Điều 172 của Luật Đất đai năm 2024; khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[9] Về án phí sơ thẩm: [9.1] Cụ Nguyễn Thị B, ông Nguyễn Công H1 và bà Trịnh Thị H phải chịu án phí sơ thẩm, tuy nhiên họ đều là người cao tuổi, có đơn đề nghị miễn án phí nên miễn án phí cho họ theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật dân sự; điểm a, b khoản 5 Điều 27, khoản 6 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14; Điều 2 của Luật Người cao tuổi. [9.2] Ông Nguyễn Văn H2 không phải chịu án phí sơ thẩm. Trả lại ông Nguyễn Văn H2 số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 6.300.000 đồng tại Biên lai thu tạm ứng án phí số 0007357 ngày 09 tháng 01 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 21 7, thành phố Hải Phòng) theo quy định tại khoản 6 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14.
[10] Về án phí phúc thẩm: Do bản án sơ thẩm bị sửa nên những người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; trả lại ông Nguyễn Văn H2 số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo quy định tại khoản 2 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14.
[11] Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Công H1; kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập – cụ Nguyễn Thị B. Chấp nhận một phần kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập - ông Nguyễn Văn H2;
1. Sửa một phần Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 15/2026/HNGĐ-ST ngày 03-02-2026 của Toà án nhân dân Khu vực 7, thành phố Hải Phòng (về chia tài sản chung và án phí sơ thẩm).
Căn cứ vào các Điều 33, 38, 59, 60, 62 của Luật Hôn nhân và Gia đình;
Căn cứ vào các Điều 210, 212, 213, 219, 158, 163, 165, 166 của Bộ luật Dân sự;
Căn cứ vào Điều 172 của Luật Đất đai năm 2024;
Căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 217; b khoản 1 Điều 299 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Căn cứ vào Điều 147, khoản 2 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm a, b khoản 5 Điều 27, khoản 6 Điều 26, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Điều 2 của Luật Người cao tuổi.
2. Xử: Chấp nhận yêu cầu chia tài sản chung của bà Trịnh Thị H. 2.1. Chia cho ông Nguyễn Công H1: 2.1.1. Được quyền sở hữu đối với ngôi nhà và công trình phụ (nhà 40m2 xây 2,5 tầng, công trình phụ 40m2 xây 01 tầng) trên thửa đất thửa đất số 533a, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G (nay là xã V), huyện V, thành phố Hải Phòng (thửa đất đứng tên cụ Nguyễn Thị B); 22 2.1.2. Được quyền sử dụng diện tích đất 337m2, tại thửa đất số số 532, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng, bao gồm các mốc 1,2,3,8,6,7,1. 2.1.3. Được quyền sở hữu chiếc xe ô tô nhãn hiệu Toyota, loại xe: xe ô tô con, số loại: Corolla, biển kiểm soát: 15 A-441.62. Tổng trị giá: 5.726.263.943 đồng. 2.2. Chia cho bà Trịnh Thị H: Được quyền sử dụng diện tích đất sản xuất nông nghiệp 4.545,4m2 và toàn bộ tài sản trên đất (Trang trại nuôi lợn tại xứ đồng Sốc), thửa đất số 272, tờ bản đồ số 17, địa chỉ: Thôn A, xã G (nay là xã V), huyện V, thành phố Hải Phòng. Tổng trị giá: 3.685.389.904 đồng.
3. Chấp nhận một phần yêu cầu của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập – ông Nguyễn Văn H2 về việc: Buộc ông Nguyễn Công H1, bà Trịnh Thị H phải trả diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.679m2, địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng. 3.1. Buộc ông Nguyễn Công H1, bà Trịnh Thị H có nghĩa vụ hoàn trả cho ông Nguyễn Văn H2 quyền sử dụng diện tích 436m2 đất sản xuất nông nghiệp (chiều chân sóng) tại thửa đất số 134, tờ bản đồ số 19 và diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.020m2 (chiều 2) tại thửa đất số 343, tờ bản đồ số 19, cùng địa chỉ: Thôn A, xã G, huyện V (nay là xã V), thành phố Hải Phòng và số tiền 99.235.000 đồng. 3.2. Ông Nguyễn Công H1 và bà Trịnh Thị H có nghĩa vụ hoàn trả cho chị Nguyễn Thị Mai H4, anh Nguyễn Tuấn A và anh Nguyễn Mạnh D mỗi người số tiền là 304.736.000 đồng, cụ thể: Ông Nguyễn Công H1 có n