Bản án 66/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về quan hệ hôn nhân: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Không công nhận quan hệ giữa anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P là vợ chồng.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Nguyên đơn nộp đầy đủ các chứng cứ theo quy định. Tranh chấp cần giải quyết trong vụ án là tranh chấp hôn nhân gia đình về không công nhận quan hệ vợ chồng và giải quyết nuôi con chung. Vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Lào Cai theo Điều 28; Khoản 1 điều 35; Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Nguyên đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ và có đơn xin xét xử vắng mặt. Bị đơn chị Vàng Mùi P đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt, không có lý do. Căn cứ điểm b khoản 2 điều 227; điều 228; Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn và bị đơn.
[2] Về quan hệ hôn nhân: Xét thấy anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P không có đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2008 đến nay. Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình, anh S và chị P không tiến hành thủ tục đăng ký kết hôn, do đó giữa anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P không phát sinh quan hệ vợ chồng. Sau khi chung sống, anh chị hạnh phúc được vài năm thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do tính tình không hợp, bất đồng quan điểm trong cuộc sống hàng ngày, nuôi dạy con chung, thường xuyên cãi chửi nhau, chị Vàng Mùi P không quan tâm đến gia đình nên cuộc sống luôn căng thẳng, mệt mỏi. Mâu thuẫn của anh chị mặc dù đã được hai bên gia đình hòa giải nhưng không thành. Anh chị đã sống ly thân, từ khi ly thân không ai quan tâm đến ai về tình cảm cũng như về kinh tế. Anh Chảo Ồng S đã cung cấp xác nhận của trưởng thôn 8, xã Tằng Loỏng về việc anh chị mâu thuẫn. Ngày 14/5/2026 Toà án cũng đã xác minh tại UBND xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai xác định qua khai thác dữ liệu trên phần mềm hộ tịch của Bộ Tư pháp thì anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P không đăng ký kết hôn. Căn cứ mục 3 Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc Hội về việc thi hành Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 thì “Kể từ ngày 01/01/2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 của Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng, nếu có yêu cầu ly hôn thì Toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng…”.
Do đó, việc tuyên không công nhận quan hệ vợ chồng giữa anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P là phù hợp.
[3] Về con chung: Quá trình chung sống anh chị có 03 con chung là cháu Chảo Thu H, sinh ngày 07/6/2009, cháu Chảo Mùi Q, sinh ngày 08/12/2010, cháu Chảo Nhất C, sinh ngày 03/9/2012. Anh Chảo Ồng S hiện nay đang làm ruộng, canh 3 tác nương rẫy tại thôn 8, xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai với mức thu nhập trung bình hơn 10.000.000 đồng/tháng. Anh Chảo Ồng S có nguyện vọng được chăm sóc, nuôi dưỡng cả 3 cháu đến khi đủ 18 tuổi. Chị Vàng Mùi P không phải cấp dưỡng nuôi con chung.
Xét thấy, từ khi anh chị mâu thuẫn, anh Chảo Ồng S cũng là người thường xuyên chăm sóc con chung, theo xác nhận của trưởng thôn 8, xã Tằng Loỏng ngày 24/4/2026 và biên bản xác minh của Toà án ngày 14/5/2026, trưởng thôn 8, xã Tằng Loỏng xác nhận anh Chảo Ồng S hiện nay đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cả 3 cháu Chảo Thu H, Chảo Mùi Q, Chảo Nhất C, anh S làm nương rẫy có mức thu nhập trung bình hơn 10.000.000 đồng/tháng, xác định anh S có đủ điều kiện để nuôi con chung. Ngày 04/5/2026 Toà án cũng đã hỏi ý kiến các cháu Chảo Thu H, Chảo Mùi Q, Chảo Nhất C, cả 3 cháu đều có nguyện vọng được ở với anh Chảo Ồng S. Do vậy, giao cháu Chảo Thu H, Chảo Mùi Qu, Chảo Nhất C cho anh Chảo Ồng S trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến khi các cháu đủ 18 tuổi là phù hợp. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Anh Chảo Ồng S không yêu cầu chị Vàng Mùi P phải cấp dưỡng nuôi con chung.
Xét thấy, anh S có thu nhập ổn định để chăm sóc, nuôi dưỡng con chung nên anh không yêu cầu chị Vàng Mùi P cấp dưỡng nuôi con chung là phù hợp.
[4] Về tài sản chung, công nợ chung: Nguyên đơn không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[5] Đối với đề nghị của Kiểm sát viên: Xét thấy đề nghị của Kiểm sát viên về áp dụng pháp luật và quan điểm giải quyết vụ án là phù hợp.
[6] Về án phí: Anh Chảo Ồng S phải chịu toàn bộ tiền án phí sơ thẩm theo tụng Dân sự; khoản 5 điều 27 Nghị quyết điều 147 Bộ 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí. luật Tố Vì các lẽ trên: QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 14, Điều 15, khoản 2 Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình; khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 147; điều 227, Điều 228, Điều 238; Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự. Căn cứ khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Quyết định
1. Về quan hệ hôn nhân: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Không công nhận quan hệ giữa anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P là vợ chồng.
2. Về con chung: Giao cháu Chảo Thu H, sinh ngày 07/6/2009, cháu Chảo Mùi Q, sinh ngày 08/12/2010, cháu Chảo Nhất C, sinh ngày 03/9/2012 cho anh Chảo Ồng S trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi các cháu đủ 18 tuổi. Chị Vàng Mùi P không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Chị Vàng Mùi P được quyền đi lại thăm nom, chăm sóc con chung không ai được quyền cản trở. 4
3. Về án phí: Anh Chảo Ồng S phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0000001 ngày 05/01/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lào Cai. Anh Chảo Ồng S đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thẩm.
4. Quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6,7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.