Bản án 260/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: - Về kháng cáo: Các nguyên đơn kháng cáo và nộp tạm ứng án phí hợp lệ theo quy định pháp luật.

Do đó, cấp phúc thẩm giải quyết vụ án theo quy định tại Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự. - Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên tòa có mặt bà Nguyễn Thị M, người đại diện theo ủy quyền của các nguyên đơn ông Trần Hùng Duy K, người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của bà M là Luật sư Trần Quang A, bà Nguyễn Kim N, ông Nguyễn Văn D; các đương sự khác đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt, họ cũng không kháng cáo.

Căn cứ vào Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt các đương sự vắng mặt. Tại cấp phúc thẩm, bà M yêu cầu xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc, định giá lại phần đất 1051,8m2, cấp phúc thẩm đã tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ, 5 ghi nhận hiện trạng các căn nhà, phần mộ trên phần đất tranh chấp hiện nay vẫn được giữ nguyên như bản trích đo ngày 14/02/2025; bà Nguyễn Thị K1 chỉ dẫn thêm phần đất ngang 10m dài 32m giáp đất bà Nguyễn Thị N2 bà mua của ông Trần Văn H4 vào năm 2004. Về việc đo đạc và định giá lại là không cần thiết nên Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu này của bà M.

[2] Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị M, bà Nguyễn Thị Đ, ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị G, ông Nguyễn Văn S: Về nguồn gốc phần đất 1051,8m2 các đương sự đều thống nhất là của cụ Trương Thị G1. Ngày 27/6/1981 cụ G1 lập Tờ di phân cổ phân chia đất cho em, con, cháu 02 phần đất, cụ thể: phần đất mặt tiền (đất vườn) chia cho các ông bà Trương Văn L3, Nguyễn Thị S3, Nguyễn Văn D1, Trương Văn H5, Nguyễn Văn B (cha ông Nguyễn Văn D1), Nguyễn Thị Đ1, Nguyễn Văn S2, Trương Văn T1 mỗi người chiều ngang mặt tiền 20m, chiều dài 70m, mặt hậu 16m; phần còn lại diện tích ngang 31m, dài 70m, mặt hậu 26m nằm giữa đất đã chia cho ông Nguyễn Văn D1, bà Nguyễn Thị S3 là phần hương hỏa không ai có quyền tư hữu mà để dành huê lợi trên để cúng giỗ ông bà. Phần đất ruộng phía sau chia làm 04 phần cho các ông bà Nguyễn Văn S2, Nguyễn Thị B1, Nguyễn Thị S3 và Nguyễn Văn B (cha ông Nguyễn Văn D1) mỗi người ngang 38,50m mặt tiền, 30m mặt hậu sổ song ra 04 phần đồng đều nhau. Đối với phần đất ruộng này mặc dù chia cho 04 người nhưng bà S3, bà Đ1 không trực tiếp sử dụng mà ông B kê K2 đăng ký được cấp quyền sử dụng 02ha37. Khi còn sống ông B đã chuyển nhượng một phần diện tích đất cho ông Trương Văn H3, ông Nguyễn Anh H6. Sau khi ông B chết bà Nguyễn Thị B2 (vợ ông Nguyễn Văn B) được cấp quyền sử dụng 9.635m2; ông D1 được cấp quyền sử dụng 4.860m2, năm 2008 Nhà nước thu hồi của ông D1 2.560m2 và bồi thường 558.415.440 đồng, bà M đã nhận 373.000.000 đồng. Năm 2013 bà S3, bà Đ1 tranh chấp với ông D1 đã được Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử tại Bản án số 630/2019/DS-PT ngày 04/12/2019 không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Đến, bà S3. Đối với phần đất vườn mặt tiền hiện nay tiếp giáp với Đường T, thì tại phiên tòa bà M xác định phần đất ông B được chia ông B đã chuyển nhượng cho ông Trương Văn H3; phần đất ông D1 được chia ông D1 đã nhận và chính bà M đã bán cho ông Huỳnh Văn L2.

Tuy nhiên, bà M lại không thừa nhận Tờ di phân cổ ngày 27/6/1981 của cụ G1 lập là không có căn cứ, bởi vì ông D1 chồng bà M đã nhận đất cụ G1 chia theo tờ Tờ di phân cổ và đã chuyển nhượng cho ông L2 hiện nay ông L2 vẫn đang sử dụng phần đất chuyển nhượng của ông D1. Ngoài ra phần đất ruộng ông B đã đăng ký quyền sử dụng đất, sau khi ông B chết ông D1 cũng được cấp quyền sử dụng 4.860m2, năm 2008 Nhà nước thu hồi của ông D1 2.560m2, bồi thường 558.415.440 đồng, chính bà Nguyễn Thị M đã nhận 373.000.000 đồng như đã nêu phần trên. 6 Đối với phần đất 1051,8m2 gia đình bà M cất nhà ở có vị trí hiện nay tiếp giáp Đường T và tiếp giáp đất bà Phan Thị N1 và ông Huỳnh Văn L2 là hoàn hoàn phù hợp với vị trí đất cụ G1 đã thể hiện tại Tờ di phân cổ ngày 27/6/1981, ý nguyện của cụ G1 không chia cho ai mà để lại làm phần hương hỏa không ai có quyền tư hữu, để dành huê lợi trên để cúng giỗ ông bà. Các nguyên đơn căn cứ vào Tờ chúc ngôn ngày 21/12/1976 cho rằng cụ G1 phân chia cho ông D1 phần đất 1051,8m2 là không có căn cứ, do cụ G1 có quyền thay đổi ý kiến đối với phân việc chia đất cho ai phù hợp với quy định tại khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự năm 2015 “Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực”. Tờ chúc ngôn ngày 21/12/1976 chứa nội dung của di chúc, sau khi cụ G1 chết (năm 1981) những người được cụ G1 để lại di sản đã nhận phần đất được chia quản lý sử dụng đến nay trong đó có ông D1, nhưng bà M đã chuyển nhượng cho ông Huỳnh Văn L2. Như vậy, theo ý nguyện của cụ G1 thì phần đất 1051,8m2 là di sản dùng vào việc thờ cúng theo quy định tại Điều 645 Bộ luật Dân sự năm 2015, không phải là tài sản riêng và cũng không phải là di sản được hưởng thừa kế của ông Nguyễn Văn D1.

Do đó, các nguyên đơn yêu cầu được công nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất nêu trên và buộc ông Nguyễn Văn D, bà Phan Thị N1, bà Nguyễn Kim N chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất là không có căn cứ, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn là phù hợp.

[3] Đối với ý kiến của người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nguyên đơn và ý kiến của người đại diện ủy quyền của nguyên đơn yêu cầu hủy án do cấp sơ thẩm có bỏ sót người tham gia tố tụng: Cấp sơ thẩm không đưa ông H4, bà K1, ông M1 vào tham gia tố tụng là có thiếu sót, nhưng không phải vi phạm nghiêm trọng tố tụng, bởi vì phần đất tranh chấp không phải là tài sản của ông D1, bà M, nên việc ông D1, bà M bán cho ông H4 và ông H4 bán lại cho bà K1 và ông M1 là không hợp pháp. Do đó bà K1, ông M1 có quyền tranh chấp với bà M vụ kiện khác về hợp đồng chuyển nhượng, không ảnh hưởng đến quyền lợi của bà K1, ông M1. Về việc yêu cầu khởi kiện bổ sung của nguyên đơn đối với diện tích đất tăng thêm so với yêu cầu khởi kiện ban đầu, cấp sơ thẩm không thông báo là cũng có thiếu sót, tuy nhiên các đương sự cũng đã thống nhất diện tích đất tranh chấp, các đương sự khác không phản đối, không ảnh hưởng đến quyền lợi nguyên đơn. Tuy nhiên cấp sơ thẩm cũng phải rút kinh nghiệm đối với các thiếu sót trên. Từ nhận định trên Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Viện kiểm sát, không chấp nhận đề nghị của người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[4] Về chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm là 3.500.000 đồng, bà M phải chịu (đã nộp xong).

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà M có đơn xin miễn án phí nên được miễn, các nguyên đơn còn lại mỗi người phải chịu 300.000 đồng. Vì các lẽ trên, 7