Bản án 65/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thẩm quyền: Ngày 10 tháng 10 năm 2023, ông Nguyễn Văn S nộp đơn khởi kiện đến Tòa án tranh chấp quyền sử dụng đất và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với bị đơn ông Dương Văn P. Đồng thời, ngày 23 tháng 01 năm 2024, ông Nguyễn Văn S nộp đơn khởi kiện đến Tòa án tranh chấp quyền sử dụng đất với ông Dương Văn T. Khi khởi kiện ông P và ông T cư trú tại ấp X, xã N, tỉnh Cà Mau. Do vậy, Tòa án nhân dân Khu vực 9 - Cà Mau thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

[2] Về tố tụng: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Lưu Thị T1, Hồ Văn T2, Hồ Thị T13, Hồ Văn T4, Hồ Thị T5, Hồ Thị D, Nguyễn Hoài N1, Nguyễn Phú S1, Hồ Thị D, Hồ Thị N2, Hồ Thị Á, Hồ Văn S2, Hồ Thị T8, Hồ Thị T14, Hồ Kim E có văn bản xin vắng mặt; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Hồ Thị H, Hồ Văn V, Nguyễn Hoàng T6, Hồ Văn M, Hồ Văn Ú và Chủ tịch ủy ban nhân dân xã N, tỉnh Cà Mau đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai vẫn vắng mặt không có lý do nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà Y1 theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa phía nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu về việc yêu cầu tuyên bố vô hiệu một phần hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 24/10/1997 giữa ông và ông P đối với phần đất biền lá và buộc ông P trả cho ông số vàng chuyển nhượng phần biền lá là 1 chỉ vàng 24K, bồi thường cho ông giá trị chênh lệch theo giá thị trường với số 10 tiền là 180.000.000 đồng. Đồng thời, ông cũng xin rút yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu ông P bồi thường cho ông số tiền 2.000.000 đồng để lấp đất trả lại hiện trạng ban đầu là đất vườn đối với phần đất tranh chấp ranh. Việc ông S rút một phần yêu cầu khởi kiện là do ông S hoàn toàn tự nguyện, không bị ai ép buộc.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ theo quy định tại Điều 217 Bộ luật Tố tụng dan sự đình chỉ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn S về việc yêu cầu yêu cầu tuyên bố vô hiệu một phần hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 24/10/1997 giữa ông và ông P đối với phần đất biền lá và buộc ông P trả cho ông số vàng chuyển nhượng phần biền lá là 1 chỉ vàng 24K, bồi thường cho ông giá trị chênh lệch theo giá thị trường với số tiền là 180.000.000 đồng. Đồng thời, ông cũng xin rút yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu ông P bồi thường cho ông số tiền 2.000.000 đồng để lấp đất trả lại hiện trạng ban đầu là đất vườn đối với phần đất tranh chấp ranh.

[4] xét yêu cầu của ông Nguyễn Văn S về việc yêu cầu ông Dương Văn P giao trả cho ông phần đất lấn chiếm. [4.1] Qua xem xét, thẩm định tại chỗ, phần đất tranh chấp có vị trí, kích thước, diện tích như sau: * Phần đất tranh chấp thứ nhất (cặp mé sông) có vị trí, có vị trí, số đo như sau: Hướng đông giáp kênh bồng bênh có số đo 9,4m; Hướng tây giáp lộ bê tông có số đo 9,4m; Hướng nam giáp phần đất không tranh chấp của ông Dương Văn P có số đo 3m; Hướng bắc giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S là 3m; Diện tích: 28,2m2, hiện trạng đất trống. * Phần đất tranh chấp thứ hai có vị trí, số đo như sau: Hướng đông giáp lộ bê tông có số đo 9,4m Hướng tây giáp phần đất không tranh chấp của ông Dương Văn P có số đo 3m và giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S có số đo 6,5m; Hướng nam giáp phần đất không tranh chấp của ông Dương Văn P có số đo 34,3m; Hướng bắc giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S là 10,8m và 22,9m; Diện tích: 171,3m2 (trong đó có 65,7m2 thuộc chỉ giới quy hoạch giao thông), hiện trạng đất trống. 11 Tại phiên toà các đương sự đều thống nhất với kết quả đo đạc thực tế nêu trên. Tại văn bản số 607/CNVPĐKĐĐ ngày 25/6/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác định hai phần đất nêu trên thuộc một phần thửa 0139, tờ bản đồ số 5 do ông Hồ Văn N3 đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. [4.2] Về nguồn gốc phần đất tranh chấp: Theo ông S xác định hai phần đất tranh chấp nêu trên có nguồn gốc là của ông Y chuyển nhượng lại cho ông vào năm 1999. Phía bị đơn, ông Dương Văn P không đồng ý với lời trình bày của ông S mà xác định phần đất tranh chấp có nguồn gốc là của cha mẹ vợ ông cho vợ chồng ông. Ngoài lời trình bày, ông S cũng không có chứng cứ gì chứng minh nguồn gốc phần đất là của ông Y chuyển nhượng lại cho ông S.

Do đó, không có căn cứ xác định phần đất tranh chấp có nguồn gốc là của ông Y chuyển nhượng cho ông S như ông S hay là của cha mẹ vợ ông P cho vợ chồng ông P. [4.3] Về quá trình sử dụng đất: Ông S xác định trước đây hiện trạng hai phần đất tranh chấp là đất vườn và ông có trồng một số cây trên phần đất nhưng đến năm 2022, ông P thuê sáng múc múc thành ao lấn chiếm phần đất để sử dụng cho đến nay. Ông S cũng xác định khi ông P lấn chiếm đất thì ông có ngăn cản và báo chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, ông P không thừa nhận và ông S cũng không có chứng cứ gì chứng minh về quá trình sử dụng đất của mình. [4.4]

Tuy nhiên, tại văn bản 607/CNVPĐKĐĐ ngày 25/6/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác định theo bản đồ địa chính xã N thành lập năm 2009, phần đất tranh chấp thứ 2 có diện tích 171,3m2 thì có 169,6m2 thuộc thửa 248, tờ bản đồ số 5 do hộ ông Dương Văn P kê khai trên sổ mục kê và chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và có 1,7m2 thuộc thửa 227, tờ bản đồ số 5 do hộ ông Nguyễn Văn S kê khai trên sổ mục kê và chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; phần đất tranh chấp có diện tích 28,2m2 thì có 25m2 thuộc thửa 248, tờ bản đồ số 5 do hộ ông Dương Văn P kê khai trên sổ mục kê và chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc kê khai đứng tên sổ mục kê và có 3,2m2 thuộc thửa 227, tờ bản đồ số 5 do hộ ông Nguyễn Văn S kê khai trên sổ mục kê và chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc kê khai sổ mục kê là do các đương sự tự đăng ký kê khai. Mặc dù các đương sự chưa thống nhất ranh nhưng sau một quá trình sử dụng, các đương sự đã tự xác định ranh để đăng ký kê khai trên sổ mục kê.

Do đó, có cơ sở xác định trong 02 thửa đất tranh chấp nêu trên có một phần diện tích thuộc quyền sở hữu của nguyên đơn. [4.4]

Từ những phân tích nêu trên có căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn S về việc tranh chấp quyền sử dụng đất đối với ông Dương Văn P. Buộc ông Dương Văn P và bà Hồ Thị T7 giao trả cho ông 12 Nguyễn Văn S và bà Nguyễn Thị N các phần đất có vị trí, kích thước cụ thể như sau: Phần đất thuộc một phần thửa 227, tờ bản đồ số 5, diện tichs 1,7m2 có vị trí kích thước: Hướng Đông giáp đường bê tông cạnh 0,7m; hướng tây giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S cạnh 0m; Hướng nam giáp giáp phần còn lại của phần đất tranh chấp cạnh 5,04m; Hướng bắc giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S cạnh dài 5,24m. Phần đất thuộc một phần thửa 227, tờ bản đồ số 5, diện tích 1,7m2 có vị trí kích thước: Hướng Đông giáp rạch Bùng Binh cạnh 1,2m; hướng tây giáp đường bê tông cạnh 0,9m; Hướng nam giáp không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S cạnh 3m; H2 bắc giáp phần đất giáp phần còn lại của phần đất tranh chấp cạnh dài 3m.

[5] xét yêu cầu của ông Nguyễn Văn S về việc yêu cầu ông Dương Văn T giao trả cho ông phần đất lấn chiếm. [5.1] Qua xem xét, thẩm định tại chỗ, phần đất tranh chấp có vị trí, kích thước, diện tích như sau: Hướng đông giáp đường bê tông có số đo 1,6m; Hướng tây giáp phần đất không tranh chấp do ông Dương Văn T đang quản lý, sử dụng có số đo 19m; Hướng nam giáp phần đất không tranh chấp do ông Nguyễn Văn S đang quản lý, sử dụng có số đo 30,1m+ 18,5m + 7,1m; Hướng bắc giáp phần đất bà Lưu Thị Đ đang quản lý, sử dụng có số đo là 40,9m; Diện tích: 660m2. Hiện trạng phần đất tranh chấp do vợ chồng ông T, bà B quản lý, sử dụng có các tài sản gồm: 02 cây dưa lớn do ông Nguyễn Văn S trồng; 01 căn nhà chính có kích thước 4,9m x 8.1 m, có kết cấu khung sườn bê tông cốt thép, móng bê tông, nền gạch hoa mái tol lạnh, tường xây sơn mặt trong; 01 mái che có kích thước 3,1m x 4,2m kết cấu cột bê tông đỡ mái cây gỗ địa phương, mái tol Fibroximent, nên Xi măng; 01 mái che có kích thước 22m x 2,4m có kết cấu cột cây gỗ địa phương, đỡ mái cây gỗ địa phương, mái tol lạnh, nền xi măng; khung sươn nhà bê - tông của căn nhà có kích thước 4,7m x 6,5m các công trình xây dựng trên đất là do vợ chồng ông T, bà B xây dựng; 07 cây dừa nhỏ do vợ chồng ông T trồng; 05 cây tràm bông vàng loại lớn và 09 cây tràm vườn do ông T trồng. [5.2] Về nguồn gốc phần đất tranh chấp: Theo ông S xác định phần đất tranh chấp nêu trên có nguồn gốc là của ông V3 chuyển nhượng lại cho ông. Phía bị đơn, ông Dương Văn T không đồng ý với lời trình bày của ông S mà xác 13 định phần đất tranh chấp có nguồn gốc là của cha mẹ ông cho vợ chồng ông. Ngoài lời trình bày, ông S và ông T đều không có chứng cứ gì chứng minh nguồn gốc phần đất như mình trình bày.

Do đó, không có căn cứ xác định phần đất tranh chấp có nguồn gốc là của ông V3 chuyển nhượng cho ông S như ông S hay là của cha mẹ ông T cho vợ chồng ông T. [5.3] Về quá trình sử dụng đất: Ông S xác định trước đây hiện trạng phần đất tranh chấp là đất vườn và ông có trồng một số cây trên phần đất nhưng không nhớ năm nào, nhà nước cho vợ chồng ông T căn nhà tình thương nên vợ chồng ông T đã lấn chiếm phần đất để sử dụng cho đến nay. Hiện nay căn nhà tình thương đã hư hỏng và vợ chồng ông T đã cất lại căn nhà khác và có trồng một số cây trồng trên phần đất tranh chấp. Ông S cũng xác định khi ông T lấn chiếm đất thì ông có ngăn cản và báo chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, ông P không thừa nhận và ông S cũng không có chứng cứ gì chứng minh về quá trình sử dụng đất của mình. [5.4]

Tuy nhiên, tại văn bản 607/CNVPĐKĐĐ ngày 25/6/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác định theo bản đồ địa chính xã N thành lập năm 2009, phần đất tranh chấp có diện tích 660m2 thì có 509,7m2 thuộc thửa 215, tờ bản đồ số 5 do hộ bà Lưu Thị Đ kê khai trên sổ mục kê và chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và có 150,3m2 thuộc thửa 227, tờ bản đồ số 5 do hộ ông Nguyễn Văn S kê khai trên sổ mục kê và chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc kê khai sổ mục kê là do các đương sự tự đăng ký kê khai. Mặc dù các đương sự chưa thống nhất ranh nhưng sau một quá trình sử dụng, các đương sự đã tự xác định ranh để đăng ký kê khai trên sổ mục kê.

Do đó, có cơ sở xác định trong phần đất tranh chấp nêu trên có một phần diện tích thuộc quyền sở hữu của nguyên đơn. [5.4]

Từ những phân tích nêu trên có căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn S về việc tranh chấp quyền sử dụng đất đối với ông Dương Văn T. Buộc ông Dương Văn T và bà Nguyễn Thị Thu B giao trả cho ông Nguyễn Văn S và bà Nguyễn Thị N P đất thuộc một phần thửa 227, tờ bản đồ số 5, diện tích 150,3m2 có vị trí kích thước: Hướng Đông giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S cạnh 17,5m; hướng tây giáp phần đất tranh chấp còn lại cạnh 17,48m; Hướng nam giáp giáp phần đất không tranh chấp của ông Nguyễn Văn S cạnh 5,65m; Hướng bắc giáp phần đất phần đất tranh chấp còn lại cạnh dài 11,87m. Tại văn bản 607/CNVPĐKĐĐ ngày 25/6/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác định các phần đất tranh chấp giữa ông S với ông T và ông P thuộc một phần thửa 0139, tờ bản đồ số 5 do ông Hồ Văn N3 đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện nay, ông Hồ Văn N3 đã chết, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông Hồ Văn N3 xác định các phần đất tranh chấp 14 không phải đất của gia đình ông N3 nhưng không biết tại sao ông N3 lại được cấp giấy chứng nhân quyền sử dụng đất. Đồng thời, gia đình họ chưa từng sử dụng các phần đất này.

Vì vậy, không có ý kiến hay tranh chấp gì trong vụ án. Như vậy, việc ông Hồ Văn N3 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là cấp sai đối tượng.

Do đó, Hội đồng xét xử cần huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện H cấp cho ông Hồ Văn N3 đối với thửa đất số 0139, tờ bản đồ số 5 (theo hồ sơ địa chính xã N thành lập năm 1993), địa chỉ đất: Ấp X, xã N, tỉnh Cà Mau.

[6] Về chi phí tố tụng: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận một phần nên căn cứ theo quy định tại các Điều 157, 165 Bộ luật Tố tụng dân sự thì nguyên đơn phải chịu chi phí tố tụng tương ứng với phần yêu cầu mình không được chấp nhận và bị đơn phải chịu chi phí tố tụng tương ứng với phần yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận. Ông Nguyễn Văn S phải chịu số tiền chi phí tố tụng là 2.704.500 đồng; ông Dương Văn P phải chịu chi phí tố tụng là 18.800 đồng; ông Dương Văn T phải chịu chi phí tố tụng là 576.700 đồng. Ông Nguyễn Văn S đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng là 3.300.000 đồng. Buộc ông Dương Văn T hoàn trả cho ông S số tiền 576.700 đồng và buộc ông Dương Văn P hoàn trả cho ông Nguyễn Văn S số tiền 18.800 đồng.

[7] Về án phí: Án phí dân sự không có giá ngạch: do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc tranh chấp quyền sử dụng đất được chấp nhận một phần nên bị đơn ông Dương Văn P và ông Dương Văn T mỗi người phải chịu án phí dân sự không có giá ngạch là 300.000 đồng nộp tại Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau. Ông Nguyễn Văn S là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn tạm ứng án phí và án phí.

[8]

Từ những phân tích trên chấp nhận lời đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 9 - Cà Mau.