Bản án 20/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Về sự vắng mặt tại nơi cư trú của bị đơn anh Lục Văn M: Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn, người thân thích của bị đơn trình bày rằng anh Lục Văn M đi lao động ở Trung Quốc từ khoảng năm 2018-2019; tuy nhiên, cả nguyên đơn và người thân thích của bị đơn đều không biết địa chỉ cụ thể của bị đơn. Người thân thích của bị đơn cung cấp thông tin thể hiện thỉnh thoảng bị đơn có gọi điện về nhà nhưng không nêu rõ địa chỉ cụ thể; người thân thích của bị đơn không cung cấp được địa chỉ của bị đơn cho Tòa án. Do vậy, Hội đồng xét xử xác định bị đơn cố tình giấu địa chỉ.

[2] Về việc bị đơn có đang ở nước ngoài hay không: Nguyên đơn, người thân thích của bị đơn trình bày rằng anh Lục Văn M đang lao động ở Trung Quốc nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh. Kết quả xác minh tại công an xã H cũng thể hiện không có thông tin liên quan đến việc xuất cảnh của anh Lục Văn M. Tòa án đã ban hành công văn đề nghị Cục Quản lý xuất nhập cảnh - Bộ Công an cung cấp các thông tin liên quan đến việc xuất cảnh của anh Lục Văn M nhưng đến thời điểm xét xử sơ thẩm, Tòa án vẫn không nhận được văn bản phúc đáp của Cục Quản lý xuất nhập cảnh - Bộ Công an. Do vậy, chưa đủ cơ sở khẳng định anh Lục Văn M đang sinh sống, lao động tại nước ngoài; chỉ đủ cơ sở xác định anh Lục Văn M vắng mặt ở nơi cư trú không rõ thời điểm trở về, không đăng ký tạm trú, không thực hiện khai báo nơi ở hiện tại.

[3] Về thẩm quyền thụ lý vụ án: Chị Nguyễn Thị M có đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết về quan hệ hôn nhân và con chung nên xác định quan hệ pháp luật là ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn. Bị đơn anh Lục Văn M có nơi cư trú tại thôn E, xã H, tỉnh Lạng Sơn. Theo quy định tại khoản 1 Điều 28, các Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn.

[4] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên toà, nguyên đơn chị Nguyễn Thị M vắng mặt, có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; bị đơn anh Lục Văn M đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt, không có lý do.

Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227; khoản 1, khoản 3 Điều 228; Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự. 4

[5] Về quan hệ hôn nhân:

Căn cứ vào lời khai, chứng cứ do đương sự cung cấp và các tài liệu do Toà án thu thập, có đủ cơ sở để xác định: Chị Nguyễn Thị M và anh Lục Văn M có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã S, huyện H, tỉnh Lạng Sơn (nay là xã H, tỉnh Lạng Sơn) vào năm 2013 và tổ chức hôn lễ trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện. Do vậy, quan hệ hôn nhân giữa chị Nguyễn Thị M và anh Lục Văn M là hoàn toàn hợp pháp.

[6] Về mâu thuẫn vợ chồng: Trên cơ sở lời khai của nguyên đơn và kết quả xác minh của Tòa án tại nơi cư trú, có đủ cơ sở xác định quá trình chung sống, vợ chồng chị Nguyễn Thị M, anh Lục Văn M xảy ra nhiều mâu thuẫn dẫn đến cuộc sống vợ chồng không hạnh phúc. Vợ chồng đã ly thân từ lâu, mỗi người một nơi, không chung sống cùng nhau trong một thời gian dài, đời sống chung không tồn tại. Vợ chồng không còn thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau.

[7] Điểm a khoản 3 Điều 4 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình, quy định: “3. “Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được” là thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Không có tình nghĩa vợ chồng, ví dụ: Vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau; vợ chồng sống ly thân,....”

[8]

Xét thấy, mâu thuẫn vợ chồng đã thực sự trầm trọng, đời sống chung không tồn tại trên thực tế, mục đích của hôn nhân không đạt được; vì vậy, yêu cầu ly hôn của nguyên đơn là có căn cứ, cần được chấp nhận theo quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình.

[9] Về con chung: Chị Nguyễn Thị M và anh Lục Văn M có 01 con chung là cháu Lục Thị H T, sinh ngày 12/7/2015. Quá trình giải quyết, chị Nguyễn Thị M trình bày do chị và anh Lục Văn M đều đang lao động ở nước ngoài, không có mặt tại Việt Nam nên khi ly hôn, chị yêu cầu anh Lục Văn M trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung đến khi con chung trưởng thành, đủ 18 tuổi nhưng tạm giao cho ông Lục Văn H, bà Lý Thị T nuôi dưỡng con chung cho đến khi anh Lục Văn M về nước sinh sống.

Xét thấy, hiện tại cháu Lục Thị H T đang sinh sống, học tập ổn định cùng ông bà nội tại thôn E, xã H, tỉnh Lạng Sơn. Quá trình giải quyết vụ án, ông Lục Văn H và bà Lý Thị T cũng tự nguyện nhất trí là sẽ tiếp tục nuôi dưỡng cháu Lục Thị H T cho đến khi anh Lục Văn M trở về địa phương sinh sống. Điều này cũng phù hợp với nguyện vọng của cháu Lục Thị H T là mong muốn được ở với bố và ông bà nội.

[10] Hội đồng xét xử xét thấy việc cháu Lục Thị H T ở với bố và ông bà nội sẽ bảo đảm sự ổn định, không gây ảnh hưởng, không làm xáo trộn môi 5 trường sống, giáo dục của con chung. Mặt khác, nguyên đơn chị Nguyễn Thị M đang sinh sống, làm việc tại Đài Loan (Trung Quốc) nên không có điều kiện để trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu T tại Việt Nam; chị Nguyễn Thị M cũng không có nguyện vọng yêu cầu được trực tiếp nuôi con.

Do đó, để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con chưa thành niên, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của chị Nguyễn Thị M, giao con chung cho bị đơn trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục.

[11] Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện của ông Lục Văn H và bà Lý Thị T về việc ông H, bà T sẽ tiếp tục nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Lục Thị H T trong thời gian anh Lục Văn M vắng mặt tại địa phương nơi cư trú. Điều này hoàn toàn nhân văn, phù hợp với đạo đức xã hội.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử không có căn cứ pháp luật theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình để tạm giao cho ông Lục Văn H, bà Lý Thị T nuôi dưỡng cháu T cho đến khi anh Lục Văn M trở về địa phương sinh sống.

[12] Về nghĩa vụ cấp dưỡng: Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn anh Lục Văn M không đến Tòa án, không gửi bản tự khai trình bày ý kiến, yêu cầu về nghĩa vụ cấp dưỡng. Còn nguyên đơn chị Nguyễn Thị M tự nguyện sẽ có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung với số tiền 2.000.000 đồng/tháng. Hội đồng xét xử thấy rằng cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con; cấp dưỡng là nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con chung chưa thành niên; việc nguyên đơn tự nguyện cấp dưỡng nuôi con chung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội nên Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện của chị Nguyễn Thị M về việc chị Nguyễn Thị M có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi cháu Lục Thị H T với số tiền 2.000.000đ (hai triệu đồng)/tháng cho đến khi cháu T đủ 18 tuổi. Thời điểm cấp dưỡng kể từ khi bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật

[13] Về tài sản chung và nợ chung: Đương sự không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[14] Về án phí: Nguyên đơn khởi kiện xin ly hôn và có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung nên phải chịu án phí ly hôn sơ thẩm và án phí cấp dưỡng để nộp ngân sách Nhà nước.

[15] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng là phù hợp với tài liệu có trong hồ sơ vụ án. Đối với quan điểm về việc giải quyết vụ án, đại diện Viện kiểm sát đã đưa ra các nhận định, đánh giá phù hợp với đường lối giải quyết vụ án của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[16] Các đương sự có quyền kháng cáo Bản án theo quy định tại Điều 271, Điều 273, khoản 2 Điều 479 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên; 6