Bản án 318/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn là ông Nguyễn Công T3 làm đơn kháng cáo trong thời hạn luật định, có nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên được Hội đồng xét xử chấp nhận và xét xử theo thủ tục phúc thẩm là đúng quy định tại Điều 285 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lương Thị Kim C; Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh An Giang có người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã B, tỉnh An Giang do ông Huỳnh Tấn H, chức vụ: Phó Chủ tịch Ủy 7 ban nhân dân xã B làm đại diện theo ủy quyền đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai để tham gia phiên tòa phúc thẩm nhưng vắng mặt. Căn cứ khoản 3 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử phúc thẩm tiến hành xét xử vụ án vắng mặt các đương sự có tên nêu trên. Tại phiên tòa, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Công T3, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy: Bà Thái Thị T5 (mẹ ông T3) được UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp GCN QSDĐ số 05214QSDĐ/aF ngày 22/02/2000, diện tích 668m2 (thửa 79, diện tích 646m2; thửa 94, diện tích 204m2). Nguyên đơn Ngô Thị Ánh T, Nguyễn Minh Tiếp N3 chuyển nhượng đất của bà Thái Thị N1 vào năm 2006 và được UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp GCN QSDĐ số H00757aF ngày 29/12/2006, diện tích 608,1m2, thửa 101. Căn cứ Bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 05/5/2020 do Văn phòng Đ2 chi nhánh Đ2 lập, phần diện tích đất nguyên đơn đang tranh chấp với bị đơn có diện tích 53,5m2 được giới hạn tại các điểm 6, 42, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 và trên phần đất có hàng rào lưới B40 + trụ đá, nhà bếp có kết cấu bó nền xi măng, khung gỗ tạp, vách + mái tole (do ông T3 và vợ là bà Lương Thị Kim C quản lý sử dụng) được giới hạn tại các điểm 18, 43, 44, 35 có diện tích 5,3m2; đồng thời, phần diện tích đất tranh chấp này được xác định nằm trong GCN QSDĐ số H00757aF do UBND huyện C cấp ngày 29/12/2006 mang tên bà Ngô Thị Ánh T, ông Nguyễn Minh T1. Nguyên đơn cho rằng phần đất ông T3 đang rào lưới B40 để sử dụng diện tích 53,5m2 thuộc quyền sử dụng đất của nguyên đơn nên yêu cầu ông T3 trả lại và đối với các vật kiến trúc trên đất tranh chấp do vợ chồng ông T3, bà C xây dựng nên yêu cầu tháo dỡ. Phía bị đơn ông T3 không đồng ý và có yêu cầu hủy GCN QSDĐ số H00757aF do UBND huyện C cấp ngày 29/12/2006 mang tên bà Ngô Thị Ánh T, ông Nguyễn Minh T1 với lý do: Khi ông T1, bà T được cấp GCN QSDĐ thì ông T3 không biết, không ký tên tứ cận, việc đo đạc đất ông T3 cũng không biết nên việc cấp GCN QSDĐ cho ông T1, bà T là không đúng pháp luật. Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy, phần đất bị đơn ông T3 đang quản lý, sử dụng là của bà Thái Thị T5 (mẹ của ông T3). Tại đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất ngày 30/11/1999 của bà Thái Thị T5, thể hiện kê khai cấp giấy chứng nhận diện tích đất 668m2 (gồm hai thửa: Thửa 79 diện tích 464m2 và thửa 94 diện tích 204m2); tại Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất vào tháng 6/1999 thì bà Thái Thị N1 là chủ sử dụng đất kế cận đã ký, xác nhận vào ranh mốc với bà Thái Thị T5 và bà T5 được UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp GCN QSDĐ số 05214QSDĐ/aF ngày 22/02/2000 với diện tích đất 668m2. Nay qua đo đạc hiện trạng đất, bị đơn ông T3 (con của bà T5) đang quản lý, sử dụng diện tích đất 668m2 8 tại các điểm 1, 2, 3, 4, 5, 6 theo Bản trích đo hiện trạng khu đất của Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh huyện Đ2 lập ngày 05/5/2020, được xác định thuộc thửa 79 diện tích 464m2 và thửa 94 diện tích 204m2 của GCN QSDĐ số 05214QSDĐ/aF ngày 22/02/2000 do UBND huyện C cấp cho bà Thái Thị T5. Như vậy, hiện trạng phần diện tích đất ông T3 đang quản lý sử dụng đúng theo phần diện tích đất mà bà Thái Thị T5 đã được UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp GCN QSDĐ số 05214QSDĐ/aF ngày 22/02/2000 với diện tích đất 668m2 (gồm thửa 79 diện tích 464m2 và thửa 94 diện tích 204m2), không bị giảm hay thay đổi về diện tích đất. Đối với phần đất của nguyên đơn ông T1, bà T là nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ bà Thái Thị N1 - phần đất giáp ranh với đất của bà Thái Thị T5 mà bà N1 đã ký xác nhận tứ cận giáp ranh cho bà T5 làm thủ tục cấp GCN QSDĐ vào tháng 6/1999. Khi ông T1, bà T đi kê khai cấp GCN QSDĐ, tại đơn xin cấp GCN QSDĐ của ông Nguyễn Minh T1 có xác nhận của UBND xã B vào ngày 06/12/2006, thể hiện phần diện tích đất 608,1m2 của bà Thái Thị N1 đã chuyển nhượng cho bà Ngô Thị Ánh T và ông Nguyễn Minh T1 - được thực hiện sau thời điểm bà Thái Thị T5 được UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp GCN QSDĐ. Đồng thời, tại Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất vào ngày 18/6/2006 thì bà Thái Thị T5 là chủ sử dụng đất kế cận đã ký, xác nhận vào ranh mốc với bà Thái Thị N1. Mặt khác, từ thời điểm ông T1 và bà T nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ bà Thái Thị N1 đến thời điểm được UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp GCN QSDĐ số H00757aF ngày 29/12/2006 với diện tích đất 608,1m2 tại thửa số 101, tờ bản đồ số 18 thì không có ai tranh chấp và nguyên đơn đã sử dụng ổn định phần đất này. Như vậy, việc UBND huyện C, tỉnh An Giang đã cấp GCN QSDĐ cho bà Thái Thị T5 và bà Ngô Thị Ánh T, ông Nguyễn Minh T1 là bảo đảm theo quy định pháp luật về trình tự, thủ tục cấp GCN QSDĐ. Trong khi đó, căn cứ theo Bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 05/5/2020 của Văn phòng Đ2 chi nhánh Đ2 lập, phần đất có diện tích 53,5m2 tại các điểm 6, 42, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30; trên đó, có hàng rào lưới B40 + trụ đá, nhà bếp có kết cấu bó nền xi măng, khung gỗ tạp, vách + mái tole được giới hạn tại các điểm 18, 43, 44, 35, có diện tích 5,3m2 do bị đơn ông Nguyễn Công T3, bà Lương Thị Kim C quản lý, sử dụng lại lấn qua ranh đất thửa 101 của nguyên đơn ông T1, bà T đứng tên, nhưng ông T3 không cung cấp được chứng cứ để chứng minh việc cấp GCN QSDĐ cho nguyên đơn là trái pháp luật. Từ phân tích trên, cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không chấp nhận yêu cầu của bị đơn ông T3 về việc yêu cầu hủy GCN QSDĐ của nguyên đơn là có cơ sở, phù hợp quy định pháp luật. Buộc ông Nguyễn Công T3 phải có trách nhiệm trả lại cho bà Ngô Thị Ánh T và người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Minh T1 (chết năm 2017), gồm các ông bà Ngô Thị Ánh T, Nguyễn Thị N, Nguyễn Thanh B, Nguyễn Thị Hải Y diện tích đất được giới hạn tại các điểm 6, 42, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 có diện tích 53,5m2 theo Bản trích đo hiện trạng khu đất do Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh huyện Đ2 lập ngày 05/5/2020, theo GCN QSDĐ 9 số H00757aF do UBND huyện C cấp ngày 29/12/2006 mang tên bà Ngô Thị Ánh T và ông Nguyễn Minh T1. Và ông Nguyễn Công T3 và bà Lương Thị Kim C phải có trách nhiệm tháo dỡ, di dời hàng rào lưới B40 + trụ đá, nhà bếp có kết cấu bó nền xi măng, khung gỗ tạp, vách + mái tole của ông Nguyễn Công T3 và bà Lương Thị Kim C có diện tích 5,3m2 tại các điểm 18, 43, 44, 35 theo Bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 05/5/2020 của Văn phòng Đ2 chi nhánh Đ2 khi bản án có hiệu lực pháp luật. Nay ông T3 kháng cáo cho rằng theo ý chí của ông, thời điểm cấp GCN QSDĐ năm 2000 cho bà Thái Thị T5 (mẹ của ông) là thiếu diện tích đất nhưng bà T5 không yêu cầu cấp bổ sung vì nghĩ giáp ranh là đất của bà Thái Thị N1 là bà con nên không cần thiết; ngoài ra, ông T3 thừa nhận trên mộ bia của bà Thái Thị T5 ghi nhận bà T5 chết ngày 21/5/2007 như chứng cứ nguyên đơn cung cấp tại giai đoạn sơ thẩm. Đồng thời, ông T3 xác định không cung cấp được tài liệu, chứng cứ gì mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo, nên không có cơ sở để Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông T3.

Tuy nhiên, về phần án phí dân sự sơ thẩm, cấp sơ thẩm tuyên ông Nguyễn Công T3 phải chịu 300.000đ án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu phản tố không được chấp nhận; ông Nguyễn Công T3 và bà Lương Thị Kim C phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm là không chính xác. Vì đối với yêu cầu của bị đơn yêu cầu hủy GCN QSDĐ của nguyên đơn không phải là yêu cầu phản tố và không thuộc trường hợp phải chịu án phí. Theo quy định, việc chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn trả lại đất thì bị đơn phải chịu án phí không giá ngạch là 300.000đ.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa lại phần án phí dân sự sơ thẩm, buộc bị đơn ông T3 chịu án phí dân sự sơ thẩm 300.000đ.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn ông T3, sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 103/2026/DS-ST ngày 30 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 13 - An Giang về án phí dân sự sơ thẩm; các phần còn lại của bản án sơ thẩm không sửa, được giữ nguyên. Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử phúc thẩm.

[3] Về án phí phúc thẩm: Do chấp nhận một phần kháng cáo nên bị đơn ông Nguyễn Công T3 không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, ông T3 được nhận lại tiền tạm ứng án phí đã nộp.