Bản án 772/2026/HC-PTBản án 772/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Nhận định, đánh giá chung: Trong vụ án này, ông Trầm Hải L khởi kiện 06 quyết định, thuộc 03 nhóm gồm: - Quyết định hành chính về xử phạt vi phạm hành chính, Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả; - Quyết định hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; - Quyết định hành chính về giải quyết khiếu nại. Quyết định của bản án sơ thẩm tuyên: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện ông Trầm Hải L, hủy các quyết định nêu trên nhưng không 11 tuyên nội dung: “Buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã T thực hiện nhiệm vụ, công vụ trong việc lập, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho ông Trầm Hải L đối với diện tích đất bị thu hồi để thực hiện theo đúng quy định của pháp luật” là thiếu và không có cơ sở để thi hành án sau này.

[2] Xét nội dung vụ án: [2.1] Xét nguồn gốc, các tài liệu quản lý sử dụng đất: [2.2.1] Về nguồn gốc: Chứng cứ tại hồ sơ thể hiện diện tích đất có liên quan đến yêu cầu khởi kiện có nguồn gốc đã được quy hoạch khu kinh tế mới năm 1976, cha của ông L là ông Trầm Văn N1 được giao đất theo Nghị định 65/CP của Chính phủ. Năm 1980. Cha ông L làm giấy tặng cho ông L, ông L là người tiếp tục sử dụng. Căn cứ các chứng cứ, tài liệu có tại hồ sơ vụ án cũng như nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm thấy rằng: - Căn cứ Báo cáo thuyết minh ngày 10/1/1997 của Phòng Địa chính Ủy ban nhân dân huyện B và xác nhận của Ủy ban nhân dân xã P tại Đơn xin xác nhận ngày 10/12/1996 cũng như đơn giao trả đất thổ cư ngày 10/10/1996 thể hiện: Ông Trầm Văn N1 (cha của ông L) được cấp phần đất thuộc một phần thửa 86, tờ bản đồ số 7 có nguồn gốc là đất quy hoạch dân cư khu kinh tế mới từ năm 1976 (Lô C). Do đất bị ngập nước không ở được, năm 1980, ông N1 xin hoán đổi từ lô C ra lô B và sử dụng đến nay. Ủy ban nhân dân huyện B yêu cầu ông N1 về địa phương đăng ký lại phần đất theo luật định.

Tuy nhiên, chứng cứ tại hồ sơ không thể hiện rằng: Cụ N1 được giao đất tại lô C, sau đó cụ N1 tự ý hoán đổi và sử dụng đất tại lô B, hồ sơ không có tài liệu nào thể hiện việc hoán đổi này, cũng như việc hoán đổi có được công nhận hay xác nhận của cơ quan có thẩm quyền hay không? Cụ N1 sau đó có đăng ký lại theo quy định hay không. Án sơ thẩm cũng chưa xác định rõ đất tại lô B mà cụ N1 hoán đổi được quy hoạch là đất gì? Nếu có thì quy hoạch vào thời điểm nào? Việc sử dụng đất của cụ N1 và sau này là ông L có phù hợp quy hoạch không? Bởi vì, theo quy định của Luật Đất đai, điều kiện để được xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với trường hợp không có giấy tờ gồm: sử dụng ổn định, không tranh chấp, không vi phạm pháp luật đất đai và phù hợp quy hoạch theo quy định tại khoản 2 Điều 20 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ. - Bản án sơ thẩm nhận định: “...Từ căn cứ này, thấy rằng diện tích và hiện trạng đất công tại Báo cáo số 251/BC-UB đã được xử lý theo quy định” là không rõ ràng, bởi vì theo chứng cứ, tài liệu đã thu thập cũng như lời trình bày của phía người bị kiện không thể hiện rằng việc “đã xử lý” , cũng như việc đã xử lý này cho thấy diện tích đất ông L đang quản lý, sử dụng không phải là đất công. - Về phía Ủy ban nhân dân cho rằng diện tích đất này là đất công, nhưng cũng không có tài liệu để chứng minh rằng Ủy ban nhân dân xã đã đăng ký đối với diện tích đất này. 12 [2.2.2] Về loại đất: Căn cứ các tài liệu đã thu thập cho thấy: Tại sổ mục kê và tài liệu 199/TTg thể hiện: đất T (thổ). Bản đồ địa chính 2006 lại thể hiện: thổ vườn. Bản đồ hiện trạng và các Báo cáo của Ủy ban nhân dân thể hiện là: Ao. Trong khi đó, theo lời trình bày của người khởi kiện thì đang sử dụng để ở (làm nhà từ năm 1998 và ở ổn định cho đến nay); Báo cáo số 251/BC-UB ngày 27/11/2001 và Báo cáo số 19/BC-UB ngày 26/02/2008 của Ủy ban nhân dân xã P thể hiện hiện trạng là: đất ao, tràm do UBND xã phạm V quản lý; Như vậy, việc xác định loại đất có nhiều mâu thuẫn nhưng chưa được thu thập và xác định rõ. [2.2.3] Bên cạnh đó, căn cứ các chứng cứ, tài liệu đã thu thập thấy rằng: quá trình sử dụng đất của cụ N1 trước đó và sau này là ông L đã thể hiện những tài liệu về việc xác nhận của Ủy ban nhân dân xã P gồm: đơn tường trình nguồn gốc nhà đất được Ủy ban nhân dân xã P xác nhận ngày 03/4/2017; đơn xin cấp số nhà được Ủy ban nhân dân xã P xác nhận ngày 10/5/2017; Phiếu lấy ý kiến khu dân cư ngày 05/5/2017 được Ủy ban nhân dân xã P xác nhận ngày 10/5/2017; đơn tường trình nguồn gốc nhà đất ngày 15/11/2017 được Ủy ban nhân dân xã P xác nhận ngày 15/11/2017; đơn tường trình nguồn gốc nhà đất được Ủy ban nhân dân xã P xác nhận ngày 03/10/2019; đơn đăng ký xây hàng rào tạm, bản đăng ký phương án san lấp không ghi ngày tháng năm; đơn đề nghị sửa chữa ngày 02/4/2018, được chấp thuận tại Tờ trình số 496/TTr-UBND ngày 09/4/2018.

Tuy nhiên, đến ngày 20/11/2023 cũng chính Ủy ban nhân dân xã P đã ban hành Thông báo số 4572/TB-UBND về thu hồi, hủy bỏ các văn bản xác nhận trước đó? Như vậy, ở trường hợp này cần phải làm rõ mâu thuẫn trong việc xác nhận nguồn gốc, quá trình sử dụng đất của hộ ông L và Thông báo thu hồi, hủy bỏ việc xác nhận. Từ đó lý giải tại sao Ủy ban nhân dân xã P lại thu hồi, hủy bỏ những văn bản (có sự xác nhận) trước đó. Bởi vì, việc xác nhận trước đó có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định tính có căn cứ trong việc cho rằng ông L có hành vi vi phạm trong quá trình sử dụng đất như Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã viện dẫn. [2.2.4] Điều đặc biệt, tại phiên tòa phúc thẩm, người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phía người bị kiện cung cấp các tài liệu mới đó là: Bản photocopy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CI 793339 cấp ngày 14/11/2017 cho ông Trầm Hải L thuộc thửa đất số 524, tờ bản đồ số 118, diện tích 658,6m2 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CK 932138 thửa đất số 526, tờ bản đồ số 118, diện tích 869,2m2 (cấp ngày 08/02/2018) đều tọa lạc tại xã P và phía người bị kiện trình bày cho rằng: đây chính là các thửa đất mà ông L đã có hành vi lấn chiếm đang được giải quyết trong vụ án này. Xét thấy: quá trình giải quyết vụ án, phía bị kiện không trình bày cũng như thể hiện tại quan điểm của phía bị kiện về nội dung này, bản án sơ thẩm 13 cũng không đề cập và nhận định. Việc thu thập tài liệu trên làm cơ sở cho việc xem xét, đánh giá và giải quyết vụ án là hoàn toàn cần thiết.

[3] Tóm lại: Trong quá trình giải quyết vụ án này Tòa án cấp sơ thẩm đã thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, nhận định không rõ ràng, một số mâu thuẫn chưa được làm rõ; phần quyết định của bản án xác định thiếu nghĩa vụ dẫn tới không thể thi hành án sau này... Việc chấp nhận yêu cầu khởi kiện chưa đủ cơ sở vững chắc. Để việc giải quyết được toàn diện vụ án và tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật, cấp phúc thẩm xét thấy cần hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại.

[4] Quan điểm đề nghị của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

[5] Do hủy án sơ thẩm, vì vậy phía người bị kiện có kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm.